Cəbhədən-Cəbhəyə
Həsən SeyidbəyliYazar:
Həsən Seyidbəyli
Tahmini Okuma Süresi:
15 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
555
Basım Tarihi:
1979
İlk Yayın Tarihi:
1961
Yayınevi:
Bakı, Yazıçı Nəşriyyatı
Ülke:
Azerbaycan
Dil:
Azerbaycanca
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
https://www.ceylanmumoglu.com/article/hesen-seyidbeyli-cebheden-cebheyeEdebiyat
"Cəbhədən-cəbhəyə" əsərini oxuduqca, səhifələr bir-birini əvəz etdikcə, hər bir hadisə, olay fəhmli, o illəri yaşamış oxucuya tanış gəlir. Çox asanlıqla əsərin daxilinə nüfuz edir, hadisələri, insanları göz qabağına gətirə bilir, təsvir olunan Bakı həyatının içərisində yaxşı və pis cəhətləri, uğurlu və nöqsan tərəfləri təsəvvür etməkdə çətinlik çəkmirsən. Povestin inandırıcı olmayan səhnələri yoxdur. Düzdür, əsərdə bəzi məqamlarda publisistik ruh da özünü büruzə verir. Lakin hadisələrin maraqlı, ardıcıl düzümü elə məharətlə təsvir edilir ki, oxucu heç nəyin fərqinə varmır, nəticənin nə ilə qurtaracağını səbirsizliklə gözləyir. Ədibin romanında həyat (Bakı gerçəkliyi - B.B.) dinamik halda, ictimai mübarizə konflikti, yeninin köhnə ilə mübarizəsi gərgin şəkildə təsvir olunduğundan təbii ki, əsərdə müsbət obrazlarla bir sırada (nəinki bir sırada, üzbəüz döyüşən) bir çox mənfi tiplər də yaradılmışdır. Sözügedən mənfi tiplərin həm daxili, həm də xarici portreti sənətkarlıqla işləndiyindən oxucu onların bütün varlığı, "idealları" ilə tanış olur. Nasir inandırıcı bir qələmlə, onların çürük mənəviyyatlarını açıb göstərdiyindən, oxucu bu yaramazlıqların, vətən xainlərinin gec-tez sıradan çıxacaqlarına - həbs və ya ifşa olunacaqlarına inanır. İstər "İllər keçir"də, istərsə də "Cəbhədən-cəbhəyə" əsərlərindəki bu inandırıcılıq prinsipinin əsas səbəblərindən biri də çatışmazlıqlara keçmiş sosialist həyatının fövqündən baxılması, olayların yeniliyin mütləq qalib gələcəyi fonunda təsvir edilməsidir. Dövrün ideologiyasının icərisində olan və hər şeyi bilərək dərk etdiyindəndir ki, H.Seyidbəyli bu tipləri, təkcə mücərrəd anlamda mənfi olduqları üçün deyil, həyata qara ləkə olduqları üçün ifşa edir.
Spoiler
Oxuduğum kitablar haqqında incələmə yazan biri deyilem,amma bu kitab haqqında danışmasam olmazdı.Bir müəlliməmin tövsiyəsi ilə başladığım bu kitab məndə dərin iz buraxdı.
Cəbhədən yeni qayıdan Teymur Cahangirovun başına gələn əhvalat hadisələrin gedişinə yön verir.Başına gələn əhvalatdan sonra Teymur əməliyyat müvəkkili köməkçisi kimi işə başlayır.Öz işini böyük məsuliyyət və titizliklə görür.Mütəşəkkil cinayətkar qrupunu tapmaq kimi ağır vəzifəni öz üzərinə götürdükdə isə hadisələr daha da dərinləşir.Teymur illər sonra bütün cinayətkarları yaxalamağı bacarır.Ona qibtə etməmək mümkün deyildi.
Kitabı oxuyarkən cinayətkarların nə qədər təhlükəli,təcrübəli olduqları insanı heyrətə gətirirdi.Cinayətkarlar böyük peşəkarlıqla maskalanmışdılar.Ele bunun ən böyük sübutu Teymurun illərdir ardına düşdüyü cinayətkarlardan birinin qardaşı olmağı idi.
Oxuyarkən şəxsiyyətə psixoloji təsir metodlarından informasiyanın verilməsi,refleksiya,emosional eksperiment kimi metodlardan istifadəni də müşahidə etdim.Bu kitab həmçinin oxuduğum ixtisasla bağlı böyük təcrübə oldu mənim üçün.
Bu kitab oxuduğum digər kitablardan fərqli idi, belə son heç gözləmirdim. Kitabı oxumağı hamıya tövsiyə edirəm. Deməli, bu dedektiv kitabında Teymur adlı bir gənc cəbhədən yaralı vəziyyətdə gəlir, evlərinin olduğu küçədə çamadanı oğurlanır və onu öldürməyə çalışırlar. Xoşbəxtlikdən Teymur ölməyir, evinə gəlib çıxır amma başına gələnləri nə anası Cəvahirə, nə də qardaşı Seymura danışır. Sonradan Teymur ona bunu edənləri axtarıb tapmaq üçün milisdə işə girib.
(Spoiler) Teymurun başına gələnlər başqalarının da başına gəlir, Teymur Güldəstəni (cinayətkar dəstəsinin üzvü) ələ keçirmək üçün əməliyyat keçirir, amma nə edirdisə də, heç bir səhvi olmayan Güldəstəni ələ keçirmək mümkün olmurdu. Çünki onu xəbərdar edən biri var idi. Bəlkə də Teymurun heç ağlına gəlməyən biri idi bu. Və bu əməliyyat uğursuz olmuşdu.
10 il sonra eyni əməliyyatı keçirən Teymur qardaşı Seymurun bu dəstənin üzvü olduğunu öyrənəndə dərindən sarsılır. Amma daha gec olur...
Yazar Hakkında
Həsən SeyidbəyliYazar · 4 kitap
Hasan Seyidbeyli 22 Aralık 1920'de Bakü'de doğdu. Burada 132 numaralı şehir lisesinden mezun oldu. Hasan Mehdi oğlu Seyidbeyli, 1938-1939'da Leningrad Film Mühendisleri Enstitüsü'nde, 1943-1951'de Moskova'daki All-Union Devlet Sinematografi Enstitüsü'nde okudu.
1963-1980 yılları arasında "Azerbaijanfilm" film stüdyosunda film yönetmeni, Azerbaycan Görüntü Yönetmenleri Birliği sekreteri ve başkanı olarak çalıştı. "Sınav", "Gold Digger", "Kapalı Kapılar" dramaları Azerbaycan'da ve yurt dışında sahnelendi. "Çölün Kıyısında" (1953), "Bizim Astramızda" (1956), "Telefoncu Kız" (1960), "Cepheden cepheye" (1961), "Yıllar geçer" (1973, I. Gasimov ile birlikte), "Tersane" (1975), "Çiçek" (1978), "Deniz yiğitleri sever" (1954) romanları , "Neden yaşıyorsun" (1959, ikisi de I. Gasimov ile birlikte) oyunları çağdaşlarının emeği ve ahlaki saflığı hakkında konuşur. "Uzak kıyılarda" (1954, I.Kasımov ile birlikte) Sovyetler Birliği Kahramanı M. Hüseyinzade'ye ithaf edilmiştir. Eserleri birçok yabancı dile çevrilmiştir.
Bir halk figürü olarak Azerbaycan sinemasının gelişmesine büyük ivme kazandıran Hasan Seyidbeyli, 1963-1975'te Azerbaycan Görüntü Yönetmenleri Birliği Yönetim Kurulu Birinci Sekreteri, 1975-1980 yıllarında ise başkanı olarak çalıştı
Filmleri, All-Union Film Festivallerinde ödüller ve diplomalar aldı.
