Yazar:
Carlos Fonseca
Çevirmen:
Roza Hakmen
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bir sesin tiyatrosu, unutuluşuyla savaşan bir dilin sessizlikleri..Edebiyat
"Tarihle çarpışan bir sesin tiyatrosu, unutuluşuyla savaşan bir dilin sessizlikleri."
Başlarda hikayeye bir türlü giremedim. Çünkü Fonseca’nın hiç acelesi yok. Ağır ağır anlatıyor. Ki bu ağır kanlılık, kitap boyunca devam ediyor. Ama itiraz edesiniz de gelmiyor. Kapaktaki dağın manzarasına bakan bir hamakta uzanmışım, Fonseca da bana bu hercai hikayeyi ağır ağır anlatmış gibi hissediyorum.
Kurgu içinde kurgu. Bir yandan yazar Aliza Abravanel’in “Kaybın Lügati” kitabını, bir yandan da Julio’nun Aliza’nın ölümünün ardından döndüğü yerde, onun ayak izlerini takip ederek kendiyle ve zamanın örttüğü hikayelerle karşılaşmasını okuyoruz.
Aliza’nın kitabında onu dilsiz bırakan bir hastalığın ardından diller, sesler, kelimeler, kültürler arasında yaptığı müthiş lezzetli içsel yolculuğun ve Nietzsche'nin kız kardeşinin kurduğu Yeni Almanya adlı yahudi düşmanı komünün hikayesi var. Ve tarih tarafından köşeye sıkıştırılmış yerli halkın üstünü örten meşum toprak, ve kauçuğa, bir o kadar kana susamış iblisler, ve petrolü almak için ellerinde güleryüzlü İncil’lerle gelen misyonerler, ve ekolojik felaketler bırakıp giden sömürgeciler..
Şimdiki zamanın durağan akışı ayaklarımızın altında, geçmiş sırtımızı örtüyor, bir de geçmişin geçmişi var bu kitapta, ki bu kitabın başrolünde yer almayan ama kendi hayatlarının başrolünde uzun yolculuklara çıkan, yalnızlığın, ayrıksızlığın, ve saplantının bir araya getirdiği olağandışı bir dolu insanla tanıştırıyor bizi yazar.
Hem çok zamanlı, hem de çok katmanlı bir kitap bu. Hikayeleri iç içe geçirip uzun bir örgü yapıyor sanki Fonseca, durmuyor, üst üste koyup katlıyor. Tüm bunlar yetmezmiş gibi Duras, Bernhard gibi ünlü yazarların, filozofların sözlerinden köprüler kurup bize başka manzaraları işaret ediyor. Bunların ne kadarına
Geçmişin yıkıntılarından yola çıkarak, bellek tiyatrosunda yeniden var etmek. Yitirilen dili, dilsizliği ve dilin ötesinde sessizlikte bulunan bilinç ile duvarlarını ördüğü labirentte tarih yankılanıyordu. Kendi acısını bırakıp, tamamen yabancı bir gerçeklikten yakalayarak yaşamı, yol alıyordu Aliza.
Julio yolculuğu yarıda bırakmıştı.
Ailesinin ona yüklediği beklentilerin inşa ettiği, bir türlü kavrayamadığı bu dünyayı 30 yıldır korumaya çalışıyordu. Takii Olivia Walesi den gelen kartı alana kadar...
Yazar bizi kendi rahat konforlu yaşamımızdan çıkarıp, tarihine ve coğrafyasına yabancı olduğumuz Orta ve Güney Amerika ya davet ediyor.
Ressamların, yazarların, müzisyenlerin, sanatçıların, filozofların, ünlü dil bilimcilerin, müziğin, gerçekle kurgunun iç içe geçtiği, karakterlerin birbiri ile çakıştığı, sıradağlar gibi çok katmanlı yapısında insanlığın çilesinin, zulmünün yankılarını duyacaksınız. Carlos Fonseca
Carlos Fonseca
Okunması zor, dağınık bir kitap. Kişi ve mekan isimleri arasında kayboluyorsunuz. Fonseca yoğun entellektüel birikiminin arasına "hadi bir hikaye sıkıştırıvereyim" dercesine bir roman yazmış. Yine de herşeye rağmen ana karakterin hayata tutunuşu kitabı okunur kılıyor. Dil ve kültür için yapılan mücadele yine takdire şayan. Çok bilgi, az duygu bir kitap diyebilirim. Okurken beni yordu. Emek verilmiş bir kitap. Ancak ben keyf almadim.
"İnsan hep hayatın bir şeyi gizlediği hissini taşır; toprağa ekip biçercesine sabırla besleyip büyütülen bir sır."
"Bir kültürden diğerine geçişte geride mutlaka bir şeyler kalır, hatırlayacak kimse olmasa bile."
"...sadece yazmaya karar verdim, imkânsız bir fotoğrafın açıklamasını arar gibi."
Kosta Rikalı yazar ve akademisyen #carlosfonseca kalemiyle #rozahakmen 'in Ispanyolca'dan yaptığı kusursuz çeviriyle tanıştım.
Kelime anlamıyla güney anlamı taşıyan ve ekolojik roman kategorisinde değerlendirilen #cenup yas ve bellek üzerine bir anlatı.
Düşünsenize eski sevgiliniz üzerinde çalıştığı çok katmanlı bir roman dizisinin son bölümünde ölüyor ve romanı tamamlamanız için sizinle iletişime geçiliyor.
Geçmişten günümüze ve de günümüzden geçmişe doğru farklı sarmalarım iç içe geçmiş olayları başlıyorsunuz aralamaya. Ister puzzle gibi deyin ister matruska bebekleri gibi deyin. Araladıkca nefes alan susturulmuş ve bastırılmış coğrafyalara ayak basıyorsunuz. İnsanların çığlıkları gibi doğanın renkleri de görünür aslında. Her şey bitmiş ama hiçbir şey geçmemiş gibi bir his.
Soykırım ve ırkçılığın ayak sesleri yankılanıyor kitap boyunca.
Paraguay ve Guatemala ... Hiçbir fikrimin olmadığı bölgeler.
Hoopp okudum bitti dediğim bir roman olmadı. Anlamaya çalıştım diyeyim.
Diller, topraklar ve ş*iddet. Ama en çok da unutulmak..Unutmak ve unutturulmak sanki...
Hiç bilmediğim bir coğrafyaya gidip uzun uzun yazmak istedim kitabı bitirdiğimde. Unutulup giden ve tamamlanması gereken eksiklikleri anımsadım.
Bu yüzden de bir süre zihnimi meşgul edecektir kitap.
@metiskitap değer aşılamaya devam ediyor
Güney Amerika hakkında bilgi sahibi olunabilecek, akıcı ve özgün üsluba sahip bir kitap. Dikkatin dağılmasına müsade etmeyen dili sayesinde zihni yormadan keyifle okunabilecek bir eser.
Cenup'ta Yüzyıllık Yalnızlık
Ellerim ceplerimde, ağzımdan çıkan buharı havaya üfleyerek yürürken, neyi düşünmeli bu günlerde diye düşünüyorum.
Aslında bir düşün içindeymişim, düşmüşüm…
Düşünmeden, boş boş dolaşsam sokaklarda deyip, ıslak yolların adımlarımın arkasında kalışına verdim kendimi.
Gerçek ve düş gibi…
Ya da ikisinin bir arada yaşandığı hayatlar sıralandı önüme.
Yaşadığımız travmalar, kimlik arayışları, bugün ve yarın kavgası…
Nereden çıktı bütün bu kavramlar diye durup tekrar düşündüm. Oysa sadece yürümekti niyetim.
Güney Amerikalı yazar Carlos Fonseca, bütün bu büyünün beynimi esir almasına sebep olan fail.
Güney Amerikalı yazar deyince aklıma Gabriel García Márquez gelir. Onun eseri Yüzyıllık Yalnızlık dizi olarak yapılıp, yayınlanmış.
Haliyle geçtiğimiz aylarda okuduğum Carlos Fonseca’nın Cenup isimli romanını tekrar hatırladım.
Cenup, modern Latin Amerika edebiyatının derinliklerini ve köklü meselelerini ince bir sanatla ele alan, okuyanı bol bol düşünmeye sevk eden bir eser.
Roman, bireysel ve toplumsal kimliklerin sınırlarını, hafızanın karmaşıklığını ve coğrafyanın insan ruhu üzerindeki etkilerini sorgulayan bir anlatı sunuyor.
Cenup, temelde iki ana eksende ilerleyen bir roman. Bir yandan bireysel kimlik arayışını merkeze alırken, diğer yandan Latin Amerika tarihinin sancılı geçmişine, sömürgecilik, göç ve kültürel asimilasyon gibi çok katmanlı meselelere odaklanmış.
Yazar Hakkında
Carlos FonsecaYazar · 2 kitap
Kosta Rikalı yazar ve akademisyen Carlos Fonseca 1987 yılında San José, Kosta Rika’da doğdu, Porto Riko’da büyüdü. Liseyi Porto Riko’da bitirdikten sonra ABD’ye giderek Stanford Üniversitesi’nde Karşılaştırmalı Edebiyat öğrenimi gördü. 2009 yılında Stanford’dan mezun olan Fonseca, Princeton Üniversitesi’nde Latin Amerika Edebiyatı ve Kültürü üzerine doktora yaptı. 2014 yılında yayımlanan ilk romanı Coronel Lágrimas ile eleştirmenlerden övgü aldı. 2016 yılında Guadalajara Kitap Fuarı’nda, 1980’lerde doğmuş en iyi yirmi Latin Amerikalı yazardan biri seçildi; 2017 yılında ise kırk yaşın altındaki en iyi otuz dokuz Latin Amerikalı yazarın sıralandığı Bogota39 listesine girdi. Ardından 2018 yılında, La lucidez del miope adlı deneme kitabıyla Kosta Rika’da Ulusal Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü. Eserleri The Guardian, BOMB, Art Flash ve The White Review gibi gazete ve dergilerde de yayımlanan Fonseca halen Londra’da yaşıyor ve Cambridge Trinity College’da ders veriyor. Hayvan Müzesi yazarın Türkçedeki ilk kitabı.
