Puan
8.810 üzerinden
Lawrence Durrell ve İskenderiye Dörtlüsü. Farklı insanlarla farklı zamanlarda okunması gerekiyor sanki. Bir de Avingnon Beşlisi var ama ben daha Fransa’ya uzanamadım Mısır’dan. Justine’e de 2066’ya başlamak için girmiştim zaten ama o da olmadı zaten daha. Neyse biz İskenderiye’deyiz şimdi ve başlıyoruz bu - puzzle gibi birbirini tamamlayan - quartet’a.
Evet, neymiş bu Justine, kimmiş bu Durrell diye başlayacağınız bu kitapta kendinizi acayip bir rüyanın içinde buluyorsunuz hemen. Sarı, sıcak, tozlu, nemli, ama arkadan bağırıyor kentin şairi Konstantin Kavafis; bu şehir arkandan gelecek diye-
youtube.com/watch?v=FdGcIXc...
Nereye giderseniz gidin kurtulamıyorsunuz İskenderiye’den ve bu kitaptan. Justine (kitap ve kadın) öylesine çekiyor ki sizi kendisine –benim gibi- aylar/yıllarca bıraksanız da bir yerde kalıyor, dönüyorsunuz ona tekrar. Hatta diğer kitapları okuyup tamamladığınızda bile Justine’in o ilk kitaptaki kollarına dönmek istiyorsunuz belki.
Neyse biraz teoriye döneyim – nicelik de var tabii. Dört kitap var totalde. Değişik tekniklerle yazılmış olduğu iddia edilse de bu dörtlünün tamamı, isimsiz bir İngiliz yazarın dilinden yazılan ilk kitap diğerlerinden daha farklı biraz. Zaten asıl bu kitapta tanıyorsunuz Durrell’i. Gerçekten sanat eseri diyebileceğim az sayıda kitaptan biri. Belki Herman Broch gibi bir parça. Aşırı etkileyici yerler var alıntılarda da fark edebileceğiniz.
İkinci kitap (Balthazar) biraz farkına varma içerikli, biraz da öne çıkardığı Pursewarden karakteri ile yazarın “ bende aslında neler var da, işte imkanlar dahilinde bir şeyler yapmaya çalışıyoruz” demeye çalıştığı bir toparlama kitabı. İlk kitaptaki idealize edilmiş karakterler – özellikle Justine- biraz daha gerçekçi bir şekilde çıkıyor önümüze Balthazar’da.
Merhaba Clea yı da okuyup serinin son kitabını da bitirmiş bulunmaktayım .
Serinin son kitabın ilk üç kitapta anlatılanlar olaylar ve yaratılan Kişiler bu kitapta daha bir bütünlük kazanıyor .
Okumak isteyenlere tavsiye ederim. Ama bol sabır dilerim
Bu kısa incelemeyi. Kitaptan bir sözle bitirmek istiyorum.
Tarih her şeyi onaylıyor, her şeyi bağışlıyor, bizim kendimizin bağışlamadığı şeyleri bile.
Keyifli okumalar.

Reklam
İSKENDERİYE DÖRTLÜSÜ
Okuduğum kitaplar arasında inceleme yapamıyacağım, yapsamda anlatılanın kapsamını kapsam içine alamıyacağımı düşünerek incelemeden kaçınacağım kitap hangisidir diye sorulsa cevabım İskenderiye Dörtlüsü olurdu.
Bu incelemeyi neden yapıyorum o zaman, yapıyorum çünkü kitap hakkında; konuyu tarif etmek bakımından değil ama kitabı iştahlandırıcı(serinin tümünü kapsayacak şekilde ) bir değerlendirme ya da tavsiye olmadığından dolayı.
Niyetim sayfanızın akışında incelemenin görünür olması değil, kitabı okumaya talip olabilecek kişiyi iştahlandırmak ve kişiye iyi bir kitap okuyacağına dair güvence verebileceğim kadar güvence vermek.
Kitabı daha bitirmeden, daha başlarında kendi kendime dedimki böyle bir kitap nasıl bu kadar az bilinir, nasıl özellikle oku oku mutlaka diye tavsiye ettiğimiz kitaplar arasında olmaz diye düşündüm. Ben kimsenin tavsiyesi olmaksızın, sırf seri bir kitap okuycam diye bir arayışla, piyangodan çekercesine, neredeyse tesadüfen okuduğum bir kitap oldu. Ne kadar tesadüfle karar versemde okumaya, yinede kitabın değerine dair incelemelere bakma gereği duydum. Eğer kötü yorumlar varsa ve sayısı fazlaysa okumaktan vazgeçecektim. Neyseki kötü yorumlar yoktu ve nasıl bir kitapla karşılaşacağımı tam olarak bilmeden okumaya başladım. Ve hayran kaldım kitaba ve yazara. İnanılmaz bir kitaptı. Gerek ele aldığı konular açısından,gerek konuları ele alış biçimi açısından.
Kitaba hayranlık duymama yol açan konulara değinmek istiyorum incelemenin kalan bölümünde.
Serinin başlangıç safhasında hikayenin anlatıcısı; bugün artık her şeyin sebebinin ben olmadığımı, bütün olanlara bu şehrin sebep olduğunu artık biliyorum mealinde bir değerlendirme yaparak başlıyordu hikayeye.
İşte kitabın şifresini oluşturan cümleler bunlardı. Bu şifrenin benim
İskenderiye Dörtlüsü’nün son kitabını da bitirdim. Hepsini tamamlamadan bir inceleme yazmak istemedim. Can yayınlarının uzun bir aradan sonra yeniden bastığı bu dev eserin dört kitabında da kahramanların adlarını 
Justine 
Balthazar 
Mountolive 
Clea görüyoruz kapakta fakat sadece -yahut ağırlıklı olarak- o kahramanı anlatan veya onun ağzından yazılmış oldukları için değil. Ve yazarın yarattığı unutulmaz karakterler bunlardan ibaret de değil. Kahramanların adlarını kitaba vermek, romanın karakter yaratma amaçlı olduğunu yansıtagelmiştir. Fakat bu dörtlemenin, yazarın deyimiyle “ana baba bir” bu romanların bir coğrafya adıyla bir çatı altında toplanması onlara karakterleri aşan bir kimlik yükler.
Birbirinin devamı, nehir roman şeklinde yazılmamıştır kitaplar. Darley adlı yazar kahramanın bakış açısı ile okuduğumuz ilk roman Justine ‘den sonra diğer kahramanların devreye girmesiyle olayların bakış açısına göre ne kadar çok değişiklik gösterebileceğini okuyucuyu şaşırtmayı başararak gösteriyor. Sanırım daha önce hiçbir romanda karşıma çıkmayan bir teknik bu. Bir yandan savaş bir yandan bürokrasi ve tabii olmazsa olmaz aşk…
Ben son iki kitabı daha çok sevdim, çünkü beni daga çok içine alan ve zamansal kırılmaların kafa karışıklığına neden olmadığı kitaplardı. İlk iki kitabı daga deneysel buldum. Ama farklı bir şeyle karşılaştığımın farkındaydım ve heyecanım hep diri kaldı. Bunu yaşatmayı başaran çok az eserle karşılaşabiliyorum artık.
Justine Balthazar Mountolive Clea görüyoruz kapakta fakat sadece -yahut ağırlıklı olarak- o kahramanı anlatan veya onun ağzından yazılmış oldukları için değil. Ve yazarın yarattığı unutulmaz karakterler bunlardan ibaret de değil. Kahramanların adlarını kitaba vermek, romanın karakter yaratma amaçlı olduğunu yansıtagelmiştir. Fakat bu dörtlemenin, yazarın deyimiyle “ana baba bir” bu romanların bir coğrafya adıyla bir çatı altında toplanması onlara karakterleri aşan bir kimlik yükler.
Birbirinin devamı, nehir roman şeklinde yazılmamıştır kitaplar. Darley adlı yazar kahramanın bakış açısı ile okuduğumuz ilk roman Justine ‘den sonra diğer kahramanların devreye girmesiyle olayların bakış açısına göre ne kadar çok değişiklik gösterebileceğini okuyucuyu şaşırtmayı başararak gösteriyor. Sanırım daha önce hiçbir romanda karşıma çıkmayan bir teknik bu. Bir yandan savaş bir yandan bürokrasi ve tabii olmazsa olmaz aşk…
Ben son iki kitabı daha çok sevdim, çünkü beni daga çok içine alan ve zamansal kırılmaların kafa karışıklığına neden olmadığı kitaplardı. İlk iki kitabı daga deneysel buldum. Ama farklı bir şeyle karşılaştığımın farkındaydım ve heyecanım hep diri kaldı. Bunu yaşatmayı başaran çok az eserle karşılaşabiliyorum artık.
Clea ile İskenderiye manzarasına, artık arkadaşımız sayılabilecek karakterlerin değişen yaşamlarına son bir bakış atıyoruz. Bir kapanış yapılıyor tamam ama diğer kitaplara kıyasla hikayesi biraz zayıf kalmış bence. Yine de -serinin geneline bakarsak- okunması keyif veren bir yolculuktu. =)
Reklam
Reklam