Yazar:
Niccolo Machiavelli
Çevirmen:
Hakan Sönmez
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 36 dk.
Sayfa Sayısı:
92
Basım Tarihi:
5 Mayıs 2023
Yayınevi:
Selenge Yayınları
ISBN:
9786256967175
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Yorumlar ve İncelemeler
"Aşkın da bir zamanı vardır " diyen tiyatro oyunu
Makyavelist görüşün yine buram buram koktuğu bu tiyatro oyununda döneminin ahlak anlayışı hem güldürerek hem düşündürerek ortaya konmuş. Başkarakter ve oğlu aynı kıza aşık olursa sonuç ne olur? Eğlenceli bir diğer Machiavelli oyunu olur. Artık entel sayıldım mı acaba : D MFÖ şarkısında geçtiği üzere hep merak ededurduğum bir yazardı Machiavelli , artık biliyorum
Rönesans Floransa’sında ahlakKomedya
Machiavelli, tiyatrolarında hikaye anlatıcılığını İtalyan siyasi tarihine ilişkin bir bakış açısı geliştirmek için kullanıyor. Clizia ile Il Principe-Discorsi-Istorie Fiorentine arasındaki metinler arası tarihyazımsal bağlantıları kapsamlı bir şekilde görebilirsiniz. Bu aslında yalnızca Machiavelli’ye özgü bir pratik değil, İtalyan ‘cinquecento’ edebiyatı ve tarih metinleri arasında bu tür alışverişler çokça görülür. Bu bağlamda tarih, retorik ve kavramsal açıdan karşılıklı bağımlılığı göz ardı edilmeden okunması lazım gelir: Edebiyatın kurucu “öteki”si olarak tarih ve tam tersi.
Machiavelli, esinlendiği klasik kaynağı Casina’dan bahsetmez. Bilakis, Clizia’nın proloğu kendisinden önceki bir Grek anekdotundan türetilmesi gibi incelikli bir numara gerçekleştirir. Machiavelli, Greklerden ağızdan ağza yayılarak gelen orijinal bir hikayeye çağdaş eklemeler yaparak (örneğin Nicomaco’nun eski günlerde olması gerektiği gibi Floransalı bir ‘pater familias’ın günlük rutininin hikayede belirtilmesi gibi) oyunu çağdaş dünyaya uyarlar. Ne var ki, Nicomaco’nun mücadelesinin ve Sofronia tarafından tekrar “gediğine oturtulmasının” kaçınılmaz sonucu, bizi, Clizia’yı geniş bir metafor olarak okumaya yöneltir. Olumsuz talihi önlemek bir yanılsamadır; dahası insan ne kadar ihtiyatlı olursa olsun, isteklerini talihe empoze edemez.
Machiavelli bu oyunda, ihtirasların bir toplumun düzenini tehlikeye atabileceği vurgulamak istemektedir. Bundan mülhem oyunda bedensel rejimlerin siyasi yaşamla ilintisini göstermekle kalmıyor, yöneticilerin siyasi bünyeyi nasıl düzenlediklerini de açık ediyor. Bu oyununun ne şekilde toplumsal düzen aygıtına dönüştürüldüğünün yöntemlerinin izini sürmek o kadar da zor değil, nitekim Mandragola’da olduğu gibi Clizia’da bir yandan vatandaşların özel hayatlarına
İlk defa okumuş olduğum Batı kaynaklı bir kitapda, eserin kendi içeriğinden ve üslûbundan çok, kitabın editoryal biçimini ve çeviri tarzını beğendim.
Bir tiyatro oyunu kurgusunda sunulmuş olan hikayede, idealize edilmemiş, her biri kendine özgü kişilik sorunu taşıyan karakterler yer almakta. Oğlunun aşık olduğu kıza iştahduyan ihtiyar bir baba, bu babanın zaafını kendine ihanetten çok, mülkiyet ve asalet açısından kınayan bir anne, aşık olmasına rağmen annesine ve babasına karşı samimi ve dirayetli davranmayan bir erkek evlat, efendilerinin verdiği her bir emri hiç bir tereddüt göstermeden uygulayan, hiçbir değer yargısını gözetmeyen uşaklar, arkadaşının derdini dinlemeye dahi imtina eden bir arkadaş, vb.
Spoyler vermemek adına, hikayeye ait kısmı burada bırakıp, kitabın tasarımına geçeyim:
Kitabın girişi, eserin aslı ve kaynağı, yazarın tanıtılması, dipnotlar, kitabın sonundaki değerlendirme kısmı (epiloglar), kaynakça ve dizin itibariyle kitap her yönüyle kendi kendini çok güzel bir şekilde, fazlasıyla ifade ediyor. Özelllikle çevirmen notları memnuniyet verici biçimde detaylı ve doyurucu açıklamalar içermekte.
Her ne kadar eserin asıl sahibine haksızlık etmek istemesem de hikayenin kendisini 7,5'tan 8 olarak değerlendiriyorum. Editoryal kurgu ve çeviri bana göre daha fazlasını hak ediyor. Tabi ki bu benim subjektif değerlendirmem; umarım haddimi aşmıyorumdur.
Keyifli okumalar dilerim.
Reklam
Yazar Hakkında
Niccolo MachiavelliYazar · 19 kitap
Niccolò di Bernado dei Machiavelli (3 Mayıs 1469 - 21 Haziran 1527), tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan Floransalı düşünür, devlet adamı, askeri stratejist, şair, oyun yazarı. İtalyan Rönesans hareketinin en önemli figürlerindendir.
En ünlü eseri Prens'te, politik yazının tarihinde ilk kez iktidarın alınışı ve korunması gibi bir sorunu dinsel ya da ahlaki kaygıları dikkate almaksızın kendinde bir amaç olarak inceledi.
Tüm yaşamı boyunca İtalya'nın birliği ideali için mücadele verdi. Fikirleri politik yazında olduğu gibi yaygın düşünüşte de giderek büsbütün olumsuz ve ilkesiz bir politik hırsın anlatımı olarak görüldü, "Makyavelizm" terimi bir düşünce sisteminden çok "amaç için her yolu mübah gören" politikacının tutumunu anlatan suçlayıcı bir sıfat haline geldi. Yine de Diderot, Rousseau, Fichte ve Hegel gibi büyük düşünürler Machiavelli düşüncesinin olumlu yönünü açığa çıkarmaya çalıştılar. Hegel'e göre "Machiavelli'nin gayesi, yani İtalya'nın bir devlet mertebesine çıkarılması, bu yazarın eserinde tiranlığın haklı gösterilmesinden ve muhteris bir despot için imal edilmiş altın yıldızlı bir aynadan başka bir şey görmeyen bütün görme özürlülerce anlaşılamadan kalmıştır." Hegel O'nun yöntemini şöyle özetler: "Kangren olmuş uzuvlar lavanta suyuyla iyileştirilemez.".
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Niccolò_Machiavelli
