Davanın Reddine
Claudio MagrisYazar:
Claudio Magris
Çevirmen:
Leyla Tonguç Basmacı
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Biraz zorlayıcı ama çok farklı ve etkileyici bir roman Davanın Reddine. İtalyan yazar Claudio Magris, oldukça sıradışı bir tarih profesörü olan Diego de Henriquez’in hayatından esinlenerek kaleme almış bu romanı. Tıpkı Henriquez gibi, tarihin farklı dönemlerinde kullanılmış silahları ve çeşitli savaş teçhizatlarını toplayıp bir savaş müzesi kuran bir adamı konu alan roman, üç paralel hikayeyle ilerliyor: Hikayelerden biri, karakterin trajik ölümü üzerine müzeyi planlamak ve düzenlemekle görevlendirilen bir uzmanın geçmişinin hikayesini anlatıyor. Karakterin not defterlerindeki notlardan oluşan ikinci hikayede onun tanık olduğu olayları, anılarını ve geçmişini görüyoruz, ki bunların bir bölümü müzedeki teçhizatın nerede kullanıldığı ve müzeye nasıl dahil olduğu gibi bilgileri de içeriyor. Bunların yanında bir de yine müzenin ekseninde bugünde yaşananlar aktarılıyor. Bu üç hikayenin ortak paydası savaş. Oldukça farklı perspektiflerden, tarihin bambaşka sayfalarından ele alıyor Magris savaşı. Köle ticaretinden Latin Amerika’daki kıyıma, cadı avından Mussolini dönemi işkencelerine geniş bir yelpazede savaşı irdelerken, en çok da kendi tanık olduğu İkinci Dünya Savaşı üzerinde duruyor. Triesteli olan yazar,
kendi şehrinin tarihinin güya kolektif travmaya sebep olmasın diye hasıraltı edilen kısımlarını özellikle masaya yatırıyor.
Tarihin bu önemli kıyımlarıyla okuru yüzleştirmesinin yanı sıra, savaşa yaklaşımı da etkileyici. Doğadaki diğer canlılar ve hatta vücudumuzdaki mikroorganizmaların yaşantısına kadar yaşamın her yerinde savaşın izlerini aradığı gibi, hiç kan dökülmeden de yapılan oldukça yıkıcı ve acımasız savaşlar olduğunu savunuyor. Mevcut düzende bir tuşla bile bir sürü insanın mahvına sebep olan bankalardan ve paradan, insanın açgözlülüğünün sebep olduklarından
Konusu ilgimi çektiği için okumaya başladığım ama ilk sayfalarda çok sıkılıp zorlandığım bir kitap oldu. Arka kapağında da yazdığı gibi saplantılı bir tarih profesörünün ölümü üzerine yarıda kalan Savaş müzesini düzenleme görevi yahudi bir anne ve siyahi bir babanın çocuğu olan Luisa'ya kalır. Kitap bir, savaş müzesi ve profesörün yaşantısı, araştırmaları , bir Luisa'nın geçmişini düşündüğü bölümler halinde sürüyor. Profesör savaşla ilgili tank, denizaltı topladığı gibi minik minik notları da topluyor. En son SS ler tarafından Yahudilerin kapatıldığı bir yerdeki duvar yazılarını günlüğüne not ediyor. Fakat zaman içinde bu günlük yok oluyor. Silahların özelliklerinin anlatıldığı kısımlar beni esneten bölümlerdi. Ancak savaşla , silahlarla ilgili benzetmeleri, onları yaşantımızın içindeki nesnelerle hastalıklarla özdeşleştirdiği kısımlar çok hoşuma gitti. 1. Dünya Savaşı'nın baz alındığı roman insanın zulmünün izleklerini sürüyor. Genellikle Luisa'nın kökenleri üzerinden anlatılan bu konular köle ticareti , Amerika'daki yerlilerin öldürülmesi ile başlayıp Yahudi soykırımına kadar geliyor. Savaşları anlatıp barışın gerekliliğini vurgulayan değişik bir kurguya sahip, iyi bir roman olmuş.
Davanın Reddine İncelemesiİtalyan Edebiyatı
Büyük bir hevesle okumaya başladığım ancak bir türlü kendimi kaptıramadığım bir kitap oldu benim için. Beğenmediğim bir kitap olunca yorumlarımı daha dikkatli yapmaya çalışıyorum. Kitabın hakkını yememek için. zira kitaptan keyif almamam belki de benim eksik konsantrasyonum yüzünden olmuş olabilir diye...Ancak kitaba dair yorumları okuyunca bu konuda yalnız olmadığımı da görüyorum. Kitap okuyucu için zor bir kitap. Bunun sebeplerindeni biri bilinç akışı tekniği ile yazılmış olması. Diğeri ise yazarın iki ayrı hikayeyi harmanlamaya çalışmasından kaynaklanıyor.
Birinci hikaye sıradışı bir tarih profesörü savaş aletleri sergileyen bir müze açmak parça toplaması ile ilgili. Doğal olarak bu parçalar silahlar, mühimmatlar vs. Hepsinin bir savaş geçmişi var ve bu silahlar sayesinde bir sürü savaşın içinde buluyoruz kendimizi. Kah 2. Dünya Savaşına ait bir tüfek kah kolonizasyon dönemine ait bir balta. Bu silahlar sayesinde pek de ismini duyulmayan savaş ya da direniş kahramanlarının hikayeleri okuyoruz. Mesela sivilleri öldürmeyi reddettiği için infaz edilen bir Avusturya askeri. Ya da Alman işgaline karşı direnişin sembolü olmuş bir Çek milis.
İkinci hikaye ise bu müzeyi düzenleme işi üzerine kalan yarı Afrikalı yarı Yahudi Luisa ile ilgili. Luisa'nın hikayesi ise tahmin edebileceğiniz üzere Yahudi soykırımı ve siyahilere yönelik ırkçılıkla ilgili. Bu artık benim için çık sıradan bir konu oldu zira o kadar çok yazar tarafından o kadar çok romanda işlendi ki ilginçliğini yitirdi. Artık İsrail'in işlediği savaş suçlarına dair bir kitap yazılsa mı? Sırası gelmedi mi? Ya da bir kitabın bunu konu edinmesi için daha ne kadar savaç suçu işlenmesi gerek?
Bu kitabı sevdim de diyemem sevmedim de. Müze için toplanan silahların özelliklerini anlattığı bölümler sıkıcı olsada, müzeyi düzenleyen Louisa'nın hayatının anlatıldığı bölümler,ailesinin geçmiş hikayesini daha çok sevdim. Aslında savaşın vahşetini,yol açtığı yıkımları ve bunları değişik bir bakış açısı ile hayvanlarla yada tıpla bağlantı kurup anlatması farklıydı. Vurucu cümlelerin olduğu da inkar edilemez.
İkiyüzlülük ve hakikat, yalanlardan bile daha yıkıcıdır. "
Zaman zaman sıkıcı olsada farklı bir okuma oldu benim için. Herkese hitap eden bir kitap değil.
Okurken bu kadar zorlandığım başka bir kitap hatırlamıyorum. "Luisa'nın Hikayesi" başlığı altında ayrı ayrı bölümler halinde anlatılan hikaye dışındaki kısımlar neredeyse bilinç akışı tekniğiyle bir düşünceden başka bir düşünceye arada bir bağ kurmaya gerek duymadan anlatılıyor. İsimleri, olayları takip etmek oldukça zor.
Bunun yanında kitaptaki neredeyse her cümle kendi başına muhteşem birer alıntı olurdu. Anlamın peşine düşmez de dilin sihrine bırakırsanız kendinizi, daha rahat edersiniz.
Yazar Hakkında
Claudio MagrisYazar · 7 kitap
İtalyan yazar, çevirmen, akademisyen. Torino Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. 1994-96 yılları arasında İtalyan Senatosu’nda görev yaptı. 1986’da yayımlanan “Tuna Boyunca” kitabıyla en büyük çağdaş İtalyan yazarlarından biri olarak kabul edildi, bu kitabıyla Bagutta ödülünü kazandı. “Mikrokozmos” kitabıyla 1997 yılında İtalya’nın en önemli edebiyat ödülü Strega’yı aldı. En son, 2016’da Franz Kafka edebiyat ödülüne layık görüldü. Avrupa edebiyatına ve barışa katkılarından dolayı da çeşitli ödüller aldı, ayrıca 2007 yılında Nobel’e aday gösterildi. 2015’te yayımlanan “Davanın Reddine” (Non luogo a procedere) romanı büyük ses getirdi, “Corriere della Sera” gazetesinin edebiyat eki tarafından yılın en iyi romanı, yılın en iyi yazarı ilan edildi. 1960 yılında evlendiği yazar Marisa Madieri 1996’da öldükten sonra, Triesteli yazar Jole Zanetti’yle ikinci evliliğini yaptı.
