Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 11 dk.
Sayfa Sayısı:
77
Basım Tarihi:
Mart 2021
Yayınevi:
Ötüken Neşriyat
ISBN:
9786254080449
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Büyülü gerçekçilikHayata Dair
Puan vermedi·77 syf.··
Beğendi
·2026 94. kitabı
·2 saatte okudu
·Okunma: 27 Mayıs 2026 10:21
Borges tadında bir anlatı fakat Batılı kaynaklardan beslenmekle birlikte özünü inkar etmiyor. Yaşar Kemal gibi bu toprakların efsanelerini kendi mirasından doğuruyor. Adını kaybedince kendini kaybeden birinin hayatının izlerini sürüyorsunuz. Metaforlarla yüklü bir anlatı var elimizde. Kenan ile birlikte düşmanı sorguluyoruz? Düşman kim? Tarlamıza çökenler mi, çökebilmelerine müsaade edenler mi, akrabalarımız mı, yılan mı, Çerçici mi yoksa hepsine yol açan benlik mi?
Karısını da çocuğunu da dalgalar alıp götürmüş. İkinci bir eş gelmiş ona da "Hacer" demiş. Muhtemelen ilk eşi Hacer. Mezarda kızının kolyesini de bulduk. Belki de Çerçici Kenan, Kenan Çerçici olmuştur. Her şeyini versen de öleni geri getiremeyeceğini ne zaman anlayacaksın?
10/10
Beğendi
·2025 2. kitabı
Çerçici --- Recep Yılmaz
Çerçici ilk okumam 2024 Mayıs ayında olmuştu, şimdi ikinci okumamda kitabın tanıtımlarında ve yazarımız 
Recep Yılmaz açıklamalarında olduğu gibi her okuma aşamasında farklı bakış açısıyla yola çıkmış olup ayını satırların farklı dans ritminde dolaştığına şahit oluyorsunuz. Belki ilerde bir üçüncü okumamda biraz daha kendini geliştirmiş olan Arzu hangi satırlarda takılacak...
Burada biraz yazarımızdan bahsedelim. Kendisi akademisyen bir yazar. Çalışma konuları kitabın içinde oldukça etkili şekilde işlemiş olduğunu karşımıza çıkıyor. "Aralık 2014’te, “Anlatı Yoluyla Dünyanın Zihinsel Alanda Yeniden Kurulumu” başlıklı tezi ile doktor; “Anlatıbilim” ve “Anlatısal Reklamcılık” ana başlıklarında ülkemiz ve dünya literatürüne yaptığı katkılar neticesinde Ağustos 2018’de doçent unvanı almıştır. " Edebiyat kuramları üzerinde deneysel ilerlerken Anlatıbilimi keşfedip bu alanda ve kendi iş hayatında birleştirerek Anlatısal Reklamcılık üzerine çalışmalar yapmıştır.
Öncelikle karakter isimleri anlamlarına bakalım. Her karakter ismini anlamını sırtlanmış şekilde ki bu metin içinde de geçiyor "adından belli tarzında". Asıl karakterimiz Kenan "vaat edilen kutsal toprak", eşi Hacer "sert,kaya" güçlü" gibi anlamlara sahip. Novellanın içinde Kenan ürperip korkmuşken karısından gizli sırtını ona dayandırması ve orada tek olmadığını hissettirmesi benim için bir detaydı. Kızı Fatma "dürüst,saflık anlamlarıyla beraber ay ışığı ve huzurlu" anlamı da mevcutmuş. Kenan kızını ay parçası siye severken yine "isim" üzerinden varolduğumuzu mu gösteriyor bize?
Ya kitaba adını veren Çerçicimiz kimin nesi? #240795009 insanlara istediğini verirken en önemli şeylerini, adlarını alan Çerçici... Varlığın ne olduğunu bizlerden daha iyi bilen
Çerçici ilk okumam 2024 Mayıs ayında olmuştu, şimdi ikinci okumamda kitabın tanıtımlarında ve yazarımız Recep Yılmaz açıklamalarında olduğu gibi her okuma aşamasında farklı bakış açısıyla yola çıkmış olup ayını satırların farklı dans ritminde dolaştığına şahit oluyorsunuz. Belki ilerde bir üçüncü okumamda biraz daha kendini geliştirmiş olan Arzu hangi satırlarda takılacak...
Burada biraz yazarımızdan bahsedelim. Kendisi akademisyen bir yazar. Çalışma konuları kitabın içinde oldukça etkili şekilde işlemiş olduğunu karşımıza çıkıyor. "Aralık 2014’te, “Anlatı Yoluyla Dünyanın Zihinsel Alanda Yeniden Kurulumu” başlıklı tezi ile doktor; “Anlatıbilim” ve “Anlatısal Reklamcılık” ana başlıklarında ülkemiz ve dünya literatürüne yaptığı katkılar neticesinde Ağustos 2018’de doçent unvanı almıştır. " Edebiyat kuramları üzerinde deneysel ilerlerken Anlatıbilimi keşfedip bu alanda ve kendi iş hayatında birleştirerek Anlatısal Reklamcılık üzerine çalışmalar yapmıştır.
Öncelikle karakter isimleri anlamlarına bakalım. Her karakter ismini anlamını sırtlanmış şekilde ki bu metin içinde de geçiyor "adından belli tarzında". Asıl karakterimiz Kenan "vaat edilen kutsal toprak", eşi Hacer "sert,kaya" güçlü" gibi anlamlara sahip. Novellanın içinde Kenan ürperip korkmuşken karısından gizli sırtını ona dayandırması ve orada tek olmadığını hissettirmesi benim için bir detaydı. Kızı Fatma "dürüst,saflık anlamlarıyla beraber ay ışığı ve huzurlu" anlamı da mevcutmuş. Kenan kızını ay parçası siye severken yine "isim" üzerinden varolduğumuzu mu gösteriyor bize?
Ya kitaba adını veren Çerçicimiz kimin nesi? #240795009 insanlara istediğini verirken en önemli şeylerini, adlarını alan Çerçici... Varlığın ne olduğunu bizlerden daha iyi bilen
Sadık hidayet eseri okur gibi hissettim kendimi. Eser gerçek hayal arasında gidip geliyor. Dikkatli okumak lazım. Kızını seven bir babanın fedakarlığı ve başına gelenler anlatılıyor. Bir aile dramı var diyebilirim. Eşi tarafından terk edilen adamın hisleri eşi tarafından hakarete uğrayan adamın hisleri yansıtılmış. Benzetmeler lakaplar pek hoşuma gitmedi. Bir insanın yitip gitmesini izliyoruz eserde. İnsanların çıkarcı oluşları düşenin yanında olmayışları bunlar da anlatılmış. Kısa ama bazı toplumsal oluşları irdelemiş bir eser. Fakat eserde kopukluklar var hikaye bütünlüğü kayboluyor yada yazar bu şekilde bir anlatımı tercih etmiş. Keyifli zaman zaman merak uyandıran bir eser.
İncelemeyi okumayın, kitabı okuyun lütfen... Tek seferde anlaşılması zor... Eleştirilerim için yazardan özür diliyorum. Bu kitap çok derin...
Sait Faik, Orhan Kemal, Mustafa Kutlu... Ama bu başka. Hapşırık gelir, ancak çıkmaz ve burnun derinliklerinde boğulur gider ya... İşte bu hissi verdi kitap bana. Yazarın vermek istediği ya da benim almak istediğim duygu yükseldi, yükseldi, yükseldi; ama bir türlü patlama olamadı. Bu kitap bu kadar kısa olmamalıydı. Öyle güzel ifadelerle bezenmiş ki anlatım, cümlelere hayran kaldım. Kahramanın duygu durumunu bizzat hissettim. Korku anında korktum, yalnızlık anında yaşadığı ürpertiyi hissettim. Ancak kitabın kısa olması olay geçişlerinin keskin olmasına neden olmuş. Hızla giderken virajda direksiyonu toparlayamayan sürücü gibi oldum bazı bölümlerde. Yine de farklı bir kalem. Süssüz kelimelerden süslü kuleler yapmış yazar. Keşke biraz daha detaylı ve uzun olsaydı. Sanki eksik kalmış gibi. Belki devamı gelir. Okunmalı diye düşünüyorum.
Yanılmıyorsam bu incecik, kimi zaman karmaşık, kimi zaman da bu sebepten dedirten; olaylar okunurken "bu da nereden çıktı?" diye düşündüren novellanın tadını alabilmek için kimi alanlarda yetkin, olmadı birkaç şey bilmek gerekecek. Bunlardan biri ve en önemlisi psikoloji. Psikolojinin yanında felsefenin varlık ile ilgili kısımlarını bir gözden geçirmek, Anadolu kültürünü tanımak, buna şaşırmamak ve edebiyat için de göndermeleri anlayabilmek gerekecek. En azından bir şeylere gönderme yapılıyor mu acaba diye kışkulandıracak yerleri olduğunu düşünüyorum.
Şimdi bir okur değil, bir okuyucu olarak kitabın birden fazla kitap gibi olduğu hissine kapıldığımı söyleyebilirim. Hangi kısma yönelsem o kısım eksik kalıyor okurken. Bunlardan ilki ana karakterin şizofreniyi andıran ( ki öyle bir rahatsızlığa ulaşıyor gibi karakter) bir yaşama doğru sürüklenmesi. İkinci kısımda ise ana karakterin bu hale gelmesine neden olan çevresel etkiler. Bir başka bakış ve okuma açısına da her iki olayın iç içe okunduğunda olması gereken okuma şekli olacağıdır. Birbirinden bağımsız okuma yapmak abes kaçar zaten. Karakterin bu halinin anlatımı ile onu bu hale getiren şeyin ayrı ayrı ele alınıp okunması hiç mantıklı olmaz.
Ana karakterin kitap boyunca başından geçenleri sineye çekmesi ile karşılaşırken, karakterin neden bir tepki vermediği hissine kapılacaktır bence okuyucu. Burada karakterin kendi ruh hali ve düşünce yapısını ele alarak, bir şeylerin karşılığını kendinden ziyade doğanın, Tanrının vereceğine inanması olabilir. Belki de yaşamın ona getirdiği bıkkınlıktır. Nihayetinde ana karakter ana babadan yoksun, amcası tarafından sayılan ve bunda da saygıdan çok şikayetin sürekli olduğu bir himaye söz konusu edilir kitapta.
Kitap içerisinde olaylar hakkında düşünme payını öne alırsak içinden
Farklı bakış açısı kazandıran, sürükleyici sorgulamanızı sağlayan zaman zaman korkutan, düşündüren, eğlendiren tadı damağınızda kalacak bir kitap. Dili oldukça zor okudukça farklı anlamlar çıkıyor.
Bir uzun hikaye (Novella)
Yılmaz'ın yazın politikasını üç ilke şekillendirmektedir: (1) Anlatı, hakiki bir hikâye üzerine inşa edilmelidir. (2) Yazar, anlatısını, bilinen sınırların ötesine uzanacak şekilde kurmalıdır. (3) Anlatı, dünyanın bilinen hâlini kurgu vasıtasıyla yeniden şekillendirip, okuyucunun kendi gerçekliğini askıya almasını ve sorgulamasını sağlamalıdır. Çerçici isimli novella, bu politikanın ilk ürünüdür.
Kitabın girişinde bu tanıtım yer alıyor.
Anlatı hakiki mi değil mi tartışılır. İnanmak isteyene Türk efsanesi gibi bir eser. Olağanüstü olaylar var ama acaba gerçek olabilir mi, diye sorguluyorsunuz.
Yazar, anlatısını bilinen gerçek dünyanın üstünde bir yerde konumluyor. Gerçekliği sorgulamamızı istiyor.
Çerçici: eski zamanlarda insanların ihtiyacı olan şeyleri köy köy dolaşıp ulaştıran kişidir. Benim köyümde bu gelenek at sırtında olmasa bile kamyonet yardımıyla sürdürülüyor.
Eserin içinde çerçici var ama bu iblise halk tarafından verilmiş bir isim. İnanışa göre bir sıkıntını gidermek için Çerçici'ye gidip karşılığında kendinden bir şey vererek o sıkıntını ortadan kaldırabilirsin. Eserin kahramanı Kenan kızının sıkıntısını gidermek için bir gece Çerçici'nin yoluna çıkar. Hikaye buradan sonra gelişir.
Eser 77 sayfa. İki saat gibi bir sürede okudum. İnsanı yormayan bir anlatımı var. Recep Yılmaz'ı okurken eski Türk yazarlarından birini okuyormuş gibi hissettim. Dili kullanımındaki ustalığını okumak keyifliydi. Hikaye çok sade ama okurken insanda bir sonraki aşamada neler olacak acaba, merakını uyandırıyor. Benim için okuması keyifliydi.
“Çerçici”… Klasik bir edebiyat eleştirisinden daha fazlasını talep etmektedir. Bu hak talebinin doğal sonucu olarak, sıra dışı bir yazım biçemi izlenip, biçim ve üslubun yanı sıra kavramlar, başlıklar ve metot da bu düzeni takip edecek, yer yer ontolojinin, metafiziğin, bazen de psikolojinin radarına istemsizce girmeyi arzu edecektir. Arka planda bu endişe çalışırken, gezintinin dümeni, düşünmenin bizzat kendisine teslim edilecek ve bu sayede okura kendince bir düşünme terası inşa etme olanağı verilmiş olacaktır.
Niyet ve Öz-sunum
“Çerçici” yazılmış bir metin. Bir müellifi var. Zira yazılan, doğası gereği hakikati gizleyecektir. Yazılan durağanlığı kabullenmez çünkü Hakikat tamamlanmış olmayı arzu eden tam-olmuşluk’un[1] mecrasıdır ve doğal olarak toplayıcıdır; yazılan, çizilen, tasarımlanan her şeyden pay alır/durur. Son sözde “Çerçici” henüz tamamlanmış değildir. Ne yazılırsa yazılsın ne kadar yoruma maruz kalırsa kalsın tamamlanamayacaktır. Yazılmış olanın gücü[2] [iradesi] buradan gelir. Buradaki amaç “Çerçici”yi olabildiğince sarsarak, yer yer anlam yarıklarını takip ederek okuyucuya alternatif bir tekrar-okuma olanağı sunabilmektir.
Bu yazı, “Çerçici”nin ne tamamlayıcısı ne de eksiğidir, eksik bir yorumudur denilebilir, ana metnin basit bir sözcüsü olma iddiasında ise hiç değildir. Bu sebeple önce ya da sonra okunabilir, hatta hiç okunmayabilir de. Burada maksadı aşan ya da eseri zorunlu bir anlam dünyasına yönelten hiçbir cümle ya da açıklama bulunmamaktadır, bulunsa da böyle değerlendirilmemelidir: Şöyle de düşünmek mümkün: Çerçici’yi demlenmesini bekleyen, onun anlam ufkuna saygılı, bir uzaktan bakış, görünürde bekçi olmayı kabullenen, her okuyucuyu bir müfessir[3] telakki eden, okuyucuyu tekrar tekrar yeni başlangıçlara yönelten bir yazı. Bir işaret bir
ÇerçiciDüşünce
Kitabı sonunda bulduğum ilk boşlukta okuyup, sıcağı sıcağına yorumlamaya geldim :D
Kitap saf anadoluyu anlatıyor en saf hali ile.
İnsanların yüzüne yüzüne vuruyor anadolumuzdaki sevgi eksikliğini. Anadolu ne sevilmiştir, ne de sevgisini göstermeyi bilmiştir. Bu ülke bir sürü dert tasa içinde sevgi kelimesini unutmuştur. Sahiplenmemiş ya da sahiplense de nasıl göstereceğini bilemediğinden "HACER" diyememiştir. Anadoluda da bir sürü kadın aynı şekilde isimsizdir. Olayın kahramanının psikolojik sorunları vardır. Aslında anadoluda da olan bazı hayali varlıkları görenler bunlar çeşitli şekilde hikayeleştirmişler, dilden dile geçerken de halk tarafından kabullenilen korkular olmuştur. Çerçici de bu şekilde bir korkudur.
Neydi çerçici? Genellikle kırsal kesimlerde bölgenin ihtiyacını karşılayan bir nevi ayaklı marketlerdi.İhtiyaçlar alınır, parası verilirdi. Modern zamanlarda da şehir içi mahalle mahalle dolaşarak ekmeğini kazanmaya devam etti çerçiciler. Hatta dedem de onlardan biriydi
•
Bu sefer çerçici o yetişip gelirken Anadolu’nun hakim algısında ki ‘Ağlarsan seni şuna veririm..(çöpçü-eskici vs) gibisinden. Yani korkulana verilen bir isim. Fakat alınanın yerine çok değerli bir şey veriliyor bu sefer. Adın!
•
Kelimelerin, isimlerin ruhu vardır. O giderse geriye ne kalır? Hiçbir şey.. Hikayede de hiçbir şeyi kalmaması uğruna kızı için çerçiciden kızının sağlığını alan bir baba var. O yüzden Dünya kız babalarının cesaretinden korksunlar diyorum ya
•
Nedense hikayenin işleniş tarzı okurken Kafkavari bir his uyandırdı bende. aslında ondan çok da farklı bir çözümlenmesi var.. Bilmiyorum, kendi içinde yeni bir tür gibi belki de. Psikolojik bir yüzleşmeyle çözümlense de, bolca soru işaretleri ile bittiğini söylemen gerekir.
Kısa ama yoğun bir kitaptı kesinlikle.
Yeni bir kitap olduğu için üzerine konuşacak arkadaş yoksunluğu çekeceğim bir süre. Bu yüzden sizlerde okuduktan sonra lütfen fikirlerinizi benimle paylaşınız.
Çok sevinirim.
Ve tabii ki değerli yazarı @doc.dr.recep.yilmaz sorularım olacak. Mutlaka yazmaya devam etmelisiniz hocam. Kaleminize sağlık, tekrar teşekkür ederim
Yazar Hakkında
Recep YılmazYazar · 12 kitap
2003’ten bu yana hikâye ve anlatı konularıyla ilgilenmektedir. İlgisini, zamanla, sistematize ederek akademik alana da taşımış; Aralık 2014’te, “Anlatı Yoluyla Dünyanın Zihinsel Alanda Yeniden Kurulumu” başlıklı tezi ile doktor; “Anlatıbilim” ve “Anlatısal Reklamcılık” ana başlıklarında ülkemiz ve dünya literatürüne yaptığı katkılar neticesinde Ağustos 2018’de doçent unvanı almıştır. 2020 itibariyle, estetik anlayışının artık olgunlaştığına kani olup, edebiyat alanında eserler üretmeye başlamıştır. Yılmaz’ın yazın politikasını üç ilke şekillendirmektedir: (1) Anlatı, hakiki bir hikâye üzerine inşa edilmelidir. (2) Yazar, anlatısını, bilinen sınırların ötesine uzanacak şekilde kurmalıdır. (3) Anlatı, dünyanın bilinen hâlini kurgu vasıtasıyla yeniden şekillendirip, okuyucunun kendi gerçekliğini askıya almasını ve sorgulamasını sağlamalıdır. Elinizde tuttuğunuz kitap, bu politikanın ilk ürünüdür.
