Exhalation
Ted ChiangPuan
7.810 üzerinden
Öykü kitapları okumayı sevmesem de, bir hayvan bakıcısının yapay zekaya sahip bir dijital varlığı yetiştirmesine ilişkin The Lifecycle of Software Objects öyküsünü çok merak ettiğim için almıştım bu kitabı. Bitirdikten sonra diyebilirim ki, içindeki dokuz öykünün hepsi çok ilginçti, yazar kısacık açıklamalarla bambaşka kurgu dünyalar oluşturmayı başarmış. Sanırım Ted Chiang bir dahi.
Kitabı iyi bir bilim kurgu olmanın ötesine taşıyan şey, teknolojinin insan -ve insan dışı varlıklar- üzerindeki etkisini inceleme şekli.
Örneğin, The Truth of Fact, the Truth of Feeling hikayesinde hafızanın değişken olmasının, yaşadığımız şeyleri tam olarak hatırlamamamızın kişiliğimiz üzerindeki etkisi anlatılıyor. Bir yandan her şeyin video kaydına alınabildiği bir yaşantıya, diğer yandan yazının kullanılmadığı bir kabileye göz atarak insan-düşünme-hafıza etkileşimi üzerinde düşünüyoruz. Anxiety is the Dizziness of Freedom öyküsünde ise paralel evrendeki versiyonlarımızın davranışlarının kendi ahlaki anlayışımızı nasıl değiştirebileceğini gözlemliyoruz.
Omphalos ile, tanrının varlığının kanıtlanabildiği ancak insanlığın evrenin merkezi olmadığının da kanıtlandığı bir dünyayı, What's Expected of Us ile özgür iradenin bir illüzyon olduğunun ortaya çıktığı bir dünyayı (hem de sadece 4 sayfa içinde) ziyaret ediyoruz.
The Merchant and the Alchemist's Gate ile ve kitaba da ismini veren harikulade hikaye Exhalation ile bilim kurgunun insani yönleri nasıl açığa çıkarabildiğini, mekanik yapıların ruha nasıl dokunabildiğini görüyoruz.
Kitapta sevmediğim tek öykü papağanların zeki olmasına ilişkin The Great Silence oldu. Diğer öyküler zihni genişleten ve soruların soğukluğu ile insaniyetin sıcaklığını aynı anda hissettirebilen türdendi. İnsaniyet, insani gibi kelimelerim daha iyi
Her biri roman olacak kadar doyurucu,düşündürücü, akıcı öyküler mi arıyorsunuz? Evet, Nefes bunun için doğru bir seçim.
.
Ted Chiang 9 öyküde 9 evren sunuyor. Uzak geçmişten uzak geleceğe farklı dönemlerde geçiyor bu öyküler.
Bilim kurgu mu demeli? Ütopik ve distopik dünyaların karışımı mı? Adlandırmaları bir kenara bırakıp şunu diyebilirim: kesinlikle çok etkileyici!
İlk sayfa şöyle başlıyor:
“Ey iman edenlerin komutanı yüce halife..”
Nasıl dedim, halife mi dedi o?
Sonra zamanlar arasında geçişi sağlayan kapıları olan bir simyacıyı dinledim Chiang’dan.
Bu öykünün şaşkınlığını üzerimden atamamışken;kendi beyinlerimizin içini görebileceğimiz bir döneme çevirdim sayfaları..Ve son sayfaya dek büyük keyifle okudum gerçekleşmesi mümkün kurguları..
.
Kitaba dair diğer bir olumlu özellik hikayelerin de hikayelerini yazmış olması yazarın.Okuduğu bir kitap, bir fizik kuralı,kadercilik gibi itici güçleri (ilhamı demek de mümkün) anlatmış olmasını çok sevdim.
Çünkü -özellikle bilim kurguda- okuyucuların aklında şu beliriyor: “yahu nereden geliyor bu fikirler insanların aklına”. Ted Chiang bu soruyu cevapsız bırakmıyor-
.
Yazarın (beyazperdeye de çevrilmiş olan) Geliş kitabı da elimde mevcut,onu da arayı soğutmadan okumak gerek!
.
Çeviride Kıvanç Güney yer alırken; kapak tasarımı Sancar Dalman çalışması.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Her biri birbirinden güzel, zekice kurgulanmış, ufkunuzu genişleten 9 bilim kurgu öyküsünden oluşan kitap, çok beğenerek 2 defa izlediğim Arrival filminin de yazarı olan Ted Chiang'ın kaleminden çıkmış.
Okurken adeta Black Mirror izliyormuş gibi hissettim. Yalnız bilim kurgu okumak izlemekten daha zor çünkü bilimsel terimler çok fazla. Konuyu anlayana kadar biraz beyniniz yanıyor.
Öykülerin her biri tek başına bir film konusu olabilecek şekilde dâhiyane fikirlerden oluşuyor. Yazarın kitabın sonunda her öykünün fikirlerinin aklına nereden geldiğini anlatması da çok hoş bir ayrıntı olmuş.
Gelecekte teknoloji daha da ilerlediğinde, yapay zekalar tümüyle hayatımıza girdiğinde, evcil hayvanlar gibi sanal dünyadaki hayvanları eğittiğimizde, beslediğimizde, tüm hayatımızı isteyerek kayıt altına aldığımızda, yüzleşmemiz gereken sorunlar neler olacak, ahlâkî olarak hangi kararları vermek zorunda kalacağız ya da özgür irademiz gerçekten var mıdır, paralel evrenlerde farklı şartlar altında olsak yine de bazen hayatımız boyunca pişman olduğumuz, suçluluk hissettiğimiz aynı kararları verir miydik? Bu ve bunun gibi geniş kapsamlı sorular sormamıza ve düşünmemize sevk ediyor kitap. Ben okurken çok zevk aldım, favorilerim 1. 5. ve 9. öyküler oldu. Tüm bilim kurgu severlere tavsiye ederim.
Puan vermedi·296 syf.··
Beğendi
·2020 20. kitabı
·5 günde okudu
·Okunma: 14 Nisan 2020 16:46
Hayal gücü, kurgu yeteneği ve bilgi zenginliği olan devasa bir eser... (Aslında biliyorsunuz ki bunların hepsi yazarın özellikleri.)
İlk defa okudum Ted Chiang'ı. Black Mirror edasıyla adeta..
Uzun uzun roman yazıp insanı bu ağır (anlaşılması ve önemi) konularla sıkmaktansa tam kıvamında olan, tadından yenmeyen dokuz hikaye ile çıkmış karşımıza.
Hangisi daha iyiydi diye düşündüm kitabı kapattığımda, sanırım hepsi ayrı ayrı çok iyiydi.
Bi kere adam efsane bilgi dolu. İkidir incelemelerimde aynı cümleyi kuruyorum ama tamamen tevafuk oldu.
Bir şeyleri bilen birinin bilgi aktarması da özel yetenektir kanımca. Chiang öyle biri mesela. Bilmeden bunca kurgu yapılamazdı, keza kitabın sonunda da tüm hikayeleri için ayrı ayrı yazma sebepleri ile birlikte ufak ufak paylaşımda bulunmuş.
Baktım ufak tefek aslında Black Mirror'ın özellikle bi bölümü çok benziyor, kurgu alınmış ya da esinlenmiş olabilir mi diye, ancak Türkçe kaynaklarda böyle bir bilgiye erişemedim neticede.
Ayrıca Arrival adlı film de kendilerinin eseriymiş. Okuma aralarımda gerek hikayelerden, gerekse yazara ait de birçok araştırma yaptım. Geliş adlı eseri...
Müslümanlık hakkında da net bilgiye sahip ve bi hikayesine Müslüman karakter seçme sebebi de imanın şartı münasebeti ile olmuş. Bütünlük sağlamış mı? Kesinlikle evet.
Okurken virüs hakkında bir röportajına da rastladım.
Okumazsanız bir şey kaybettirmez belki ama okursanız da ibretlik not düşeceğiniz birçok sayfanız olur.
Sevgiler
Puan vermedi·296 syf.··
Beğendi
·2021 102. kitabı
·4 günde okudu
·Okunma: 21 Ekim 2021 20:20
Nefes, insanın varoluşuna, anlam arayışına dair sorgulamalar, keşfetme ihtiyacı altında yatan güdüler, ilişkilerin devamlılığına etki eden psikolojik yapılanmalar, karar verme özgürlüğü gibi öğeleri vurgulayan ve her biri içsel bir yolculuk içeren bilimkurgu ve fantastik türlerinin harmanlandığı 9 etkileyici öykü içeriyor. Yazardan ilk olarak Geliş'i okumuş ve çok beğenmiştim. Aynı şekilde Nefes de kurgusal zenginliği, bilimsel bilgileri ve hikayenin içine çeken yalın anlatımı ile etkilendiğim bir kitap oldu.
En beğendiğim öyküler; Simyacının Kapısı ve Tacir, Nefes, Olgusal Gerçeklik ve Duygusal Gerçeklik ve Kaygı Özgürlüğün Baş Döndürücülüğüdür oldu.
Simyacının Kapısı ve Tacir; zaman yolculuğunu, içinde yer verdiği masallar aracılığıyla geçmişlerine ve geleceklerine anlam verme ihtiyacında olan insanlara değinerek işliyor.
Nefes; Farklı bir evrende yaşayan bir yaşam formunun hayatının devamını sağlamak için kendisini, çevresini anlamlandırma sürecini ve kaynak arayışını konu alıyor.
Bizden Beklenen; "Geleceği seçimlerimizle belirleyebilir miyiz, yoksa mutlak, değişmez bir senaryoda özgür irade yanılsamasını mı yaşıyoruz?" sorusunu vurguluyor.
Yazılım Nesnelerin Yaşam Döngüsü; sanal dünyaya ve yapay zeka ile bağ kuran insanlara odaklanıyor.
Dacey'nin Patentli Otomatik Dadısı; 1900'lü yıllarda insan bakıcıların çocukların rasyonel gelişimine engel olduğu inancı ile robot dadı üretimine yönelen Dacey ailesinin hikayesini işliyor.
Olgusal Gerçeklik, Duygusal Gerçeklik; yaşamın her anını kaydeden bir teknolojinin keşfedilmesi ile kusursuz hafızaya ulaşmanın kişilerarası ilişkilere etkisini irdeliyor.
Büyük Sessizlik; bir papağanın bakış açısından; insanın evrende yalnız olmadığını kanıtlama ihtiyacının ve yaşamın anlamının değerlendirilmesi resmediliyor.
Evrenin