Puan
8.210 üzerinden
Ruhuyla Savaşanlara
Faust, yalnızca bir tiyatro metni değil. Goethe bu eserle insanın en temel sorularına bir sahne kuruyor: Bilgi nedir, yetinir miyiz, ne uğruna yaşarız? İçimizdeki boşluğu neyle doldururuz? Tanrıyla mı, aşkla mı, yoksa şeytanla mı?
Goethe, karakterini önce ilimle donatır. Faust her şeyi bilmek ister. Fizik, metafizik, ilahiyat, simya… Ama neye elini atsa, aradığı cevaba ulaşamaz. Çünkü bilgi, soruları yok etmez; çoğaltır. Ve insan, ne kadar çok bilirse, tatminsizliği o kadar derinleşir. Bu yüzden Faust’un en büyük trajedisi cehaleti değil, doymayan bir bilme iştahıdır.
Bu doyumsuzluk, onu Tanrı’dan uzaklaştırır. Faust artık dualarını göğe değil, arzularına yöneltir. Mefistofeles'in ironik tiratlarında yankılanan bu sapma, tutkunun ahlaki merkezden nasıl uzaklaştırıcı bir güç olduğunu çarpıcı biçimde gösterir. Aşk, burada bir tür düşüşe dönüşür. Arzunun eline geçmiş sevgi, şehvete bulanır. Faust artık sevmiyor; sahip olmak, tüketmek, hükmetmek istiyor. Ve her arzunun sonu, biraz daha yalnızlık oluyor.
Goethe bu çöküşü şiirle anlatır. Öyle ki bazen bir dizeyle tüm insanlık tarihi yankılanır:
“Eylemlerimiz de acılarımız gibi, hayatımızın ilerleyişini engelliyor.”
Acı, bizi içe kapatır. Eylemse çoğu zaman geçmişin yükünü taşır. İkisi arasında sıkışır kalırız.
Kitabın çevirisine de değinmek gerek. Daha önce incelediğim birkaç çeviri sonrası, çevirmenin bu metin üzerine yaptığı çalışmalar doğrultusunda bu baskıyı tercih ettim. Sadece dili değil, Goethe’nin dünyasını da Türkçeye taşıma konusundaki emeği hissediliyor. Metne düşülen notlar, kaynaklar ve açıklamalar da çevirmenin 
İclal Cankorel’in ne denli ciddi bir çalışmaya giriştiğini açıkça gösteriyor.
Faust, şiirsel, tiyatral ve yer yer destansı bir eser. Ancak bütün bu estetik katmanların altında insanı sürekli düşünmeye
İclal Cankorel’in ne denli ciddi bir çalışmaya giriştiğini açıkça gösteriyor.
Faust, şiirsel, tiyatral ve yer yer destansı bir eser. Ancak bütün bu estetik katmanların altında insanı sürekli düşünmeyeRoman aynasıdır sokağın
Helios ışığını tüm gücüyle tenimizde gezdirirken, Kharitlerden doğma bir neşeyle, yanımda hırlayan, tıslayan Cerberus hizmet ediyordu bütün konuklara... Kadehlere değişik tatlarda Ambrosialar doluyor, anında tükeniyordu. Zeus’un keyfi yerinde olurdu, Hera’yı edebilseydi ikna. Hades’in gözlerinde Persephone’nin diri bedeni, Ares, Hephaistos’un ardından çeviriyordu bütün gizli işlerini, şehvet doluydu Afrodit. Poseidon yoktu, hükmediyor olmalıydı en derin denizlere, Poseidon’un zorlamasıyla doğmasaydı oğlu Arion bu kadar kızmaz, kızgın olmazdı Demeter. Eris’in tanrılar masasına salladığı elma gibi düşüverdi Faust-Mephistopheles’in kanla mühürlü ahdi. Perde aralandı, kadehler yeniden dolduruldu, başladı artık Dionysos icadı. Sadece insansı Andromakhe ağlıyor, Prometheus bu sefer zincire değil insanlara vuruluyordu. Atlas bıraktı yükünü, dünya gömüldü bir karanlığa, Homeros’un sesi yankılandı birden her taraftan, bağırıyordu; Sofokles, Aiskhylos, Euripides, Shakespeare ve Goethe diye. Pan’ın melodisi gidiyordu Tartaros’a kadar, açıldı gözleri Kronos’un ve durdu zaman.
1749 yılının yaz ayında doğan Goethe elbet eksiğini tamamlayıp, mevsimine riayet ederek 83 yılını doldurarak 1832 yılının ilkbahar ayında hayata veda eder. Frankfurt’ta varlıklı bir ailede hayata gözlerini açan deha, otobiyografisi olan Yaşamımda Şiir ve Hakikat’te akademik yanını babasından, yaratıcılığını ise annesinden aldığını söyler.
“Babamdan dış görünüşümü ve
Hayatı ciddi sürdürmeyi,
Anacığımdan da şen tabiatımı
Ve hayal kurma zevkimi aldım.”
Fiziki görünümü göze hitap eden, güzel bir ses tonuna sahip, ses tonunu kullanma ustalığıyla karşısındaki insanlarda etki yaratan şair ruhlu, ilim ve sanat ustasıdır. İngilizce, Fransızca, İbranca, Latince ve İtalyanca genç yaşta öğrendiği dillerdir ve anadili
Goethe’nin Faust eseri, insanın içsel çelişkilerini ve varoluş sancılarını derinlemesine irdeleyen bir başyapıt olarak öne çıkar. Faust, bilgeliğin ve bilimin sınırlarını zorlamış bir bilgedir; kitaplarla dolu odasında yıllarını geçirmiş, ama sonunda tüm öğrendiklerinin kendisine gerçek anlamı sunmadığını fark etmiştir. Bu tatminsizlik, onu şeytanla, yani Mephistopheles’le yaptığı anlaşmaya sürükler. Burada Faust’un kişiliğinde insanın sonsuz arayışının ve doyumsuzluğunun sembolünü görürüz. Goethe, bilgiye ve akla dayalı yaşamın tek başına yetmeyeceğini, insanın tutkularıyla, arzularıyla, hatalarıyla da var olduğunu gösterir.
Mephistopheles ise yalnızca bir “şeytan” değil, aynı zamanda zekâsı, ironisi ve eleştirel tavrıyla insana bir ayna tutan karakterdir. Onun aracılığıyla Faust’un zaafları, arzuları ve çelişkileri açığa çıkar. Goethe, bu karakteri öyle işler ki, Mephistopheles neredeyse sempatik bir figüre dönüşür ve insanı günah ile bilgelik arasındaki ince çizgiyi sorgulamaya zorlar. Faust’un serüveni boyunca yaşadığı aşk, hırs, hayal kırıklıkları ve pişmanlıklar, aslında insanlığın ortak kaderini temsil eder. Ne bilgi, ne aşk, ne de dünyevi hazlar Faust’a kalıcı bir tatmin sağlar; her şey gelip geçicidir.
Eserin asıl büyüklüğü burada ortaya çıkar: Goethe, insanı sadece zaaflarıyla değil, yüceliğiyle de sahneye koyar. Faust, hem düşkün hem yüce, hem akıllı hem de zayıf olan insanın panoramasıdır. Goethe, klasik ve romantik unsurları harmanlayarak mitoloji, felsefe, din ve bilimi tek bir potada eritir; ortaya da yalnızca bir bireyin değil, bütün insanlığın ruhsal serüvenini anlatan evrensel bir eser çıkarır. Faust, bize yaşamın nihai anlamının tek bir şeyde bulunamayacağını, insanın sürekli arayış içinde, hatalarla ve tutku ile yoğrularak var olduğunu hatırlatır
~DönemDönemFaustYolculuğum2.Kitap~Edebiyat
Johann Wolfgang von Goethe, 28 Ağustos 1749 tarihinde, dünyaya gelmiştir. Babası Johann Caspar Goethe (1710 -1782), hukukçu olmasına rağmen mesleğini icra etmemiş, fakat oğluna da maddi sıkıntı çekmeden 1hayat sağlayan imkânlarıyla yaşamını sürdürmüştür. ‘Textor’ soyadı ile doğmuş olan Goethe’nin annesi Catherina Elisabeth Goethe ise, Frankfurt’un varlıklı ve tanınmış ailelerinden birindendir. Hoşsohbet ve hayat dolu olan Catherina Elisabeth, 38 yaşındaki hukukçu Caspar Goethe ile hayatını birleştirmiştir. Johann Wolfgang’dan sonra dört çocuk daha dünyaya getirmiştir, fakat bunlardan sadece Goethe’den biraz daha genç olan kardeşi Cornelia hayatta kalmıştır. Goethe, babasından edindiği disiplin, ciddiyet ve akıl unsurunu, annesinden edindiği hayal gücü, anlatma zevki ve duygu unsurunu geliştirme fırsatı bularak, dengeli 1bütünlükten, henüz çocukluktayken nasibini almıştır. 1756’dan 1758 yılına kadar, 1devlet okulunda öğrenim görmüştür. Aydınlıkçı ve modern görüşleri olan Johann Caspar, oğluna, özel öğretmenlerin ışığında ve kendi yol göstericiliği doğrultusunda küçük yaşlardan itibaren oldukça iyi ve kapsamlı 1eğitim imkânı sağlamıştır. Goethe’nin çalışma takviminde, Fransızca, İngilizce, İtalyanca, Latince, Yunanca gibi dil öğrenimlerinin yanı sıra, bilimsel konular, din ve çizim gibi alanlar da yer almıştır. Ayrıca, çello ve piyano çalmayı, biniciliği, eskrimi ve dans etmeyi öğrenmiştir. Onu özellikle görsel sanatlara yaklaştıran olay Yedi Yıl Savaşları olmuştur. Avusturya – Fransa birliğinin Frankfurt’u işgal etmesinden hemen sonra, Goethe’lerin evi karargâh binası yapılmıştır ve küçük Goethe, güzel sanatlara düşkün komutanlar sayesinde Fransız sanatıyla tanışma fırsatı bulmuştur. Edebiyatla erken yaşta ilgilenmeye başlaması, annesinin gece anlattığı hikâyeler ve
Faust1000k
İlk bölümü çok sevdim, anlaşılır ve belirli bir akışta su gibi bitti. İkinci bölümü okurken oldukça zorlandim. Mekân ve zaman kavramı yoktu. Bolca mitolojik kavramlar yer alıyordu. Net olarak sevip anladığım yer Helena ile Faust’un aşkıydı. Geri kalan olayları yakalamakta zorlandım açıkçası. İkinci bölümü kolay
anlayabilmek için derin bir mitoloji bilgisi şart. Yine de severek ve merak ederek okuduğum bir kitaptı. Mitoloji severler özellikle okumalı derim.