Floransa ve Bağdat (Doğuda ve Batıda Bakışın Tarihi)

·
Okunma
·
Beğeni
·
40
Gösterim
Adı:
Floransa ve Bağdat
Alt başlık:
Doğuda ve Batıda Bakışın Tarihi
Baskı tarihi:
2015
Sayfa sayısı:
320
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786059389716
Kitabın türü:
Çeviri:
Zehra Aksu Yılmazer
Dil:
Türkçe
Yayınevi:
Koç Üniversitesi Yayınları
Perspektifin kullanımı, Rönesans resminde bir devrim yarattı ve sanatçıya izleyicinin görüş açısını resmetme fırsatı verdi. Oysa perspektifin teorisi başka bir yerde, Bağdat’ta, matematikçi İbnü’l-Heysem tarafından on birinci yüzyılda oluşturulmuştu. Ünlü tarihçi ve sanat kuramcısı Hans Belting, Floransa ve Bağdat’ta bakış metaforunu kullanarak Arabistan Bağdat’ı ile Rönesans Floransa’sı arasındaki tarihi karşılaşmayı anlatıyor. Perspektifin, geometrik soyutlamaya dayanan görsel teori (Ortadoğu) ve resim teorisi (Avrupa) olarak kullanıldığı ikili tarihini inceliyor. Ortaçağda Arap matematiğinin perspektif teorisini doğurduğunu, daha sonra bu teorinin Batı’da sanata dönüştürüldüğünü anlatan Belting, estetiğin ve matematiğin sınırlarını aşan bir soru soruyor: Müslümanlar ile Hıristiyanlar birbirlerine baktığında, kendi dünya görüşlerinin dönüştürülmüş bir versiyonunu görürlerse ne olur?
Kitaba henüz inceleme eklenmedi.
Görülebilen nesnelerde gözlerimizle gördüğümüz sadece ışık ve renktir.

Nesnelerin diğer tüm niteliklerini muhakeme yoluyla biliriz…

Görülebilen tüm nesneler oluş ve yok oluş dünyasındaki değişimlere tabidir ve bu değişim bizim algımızı da belirler;bu nedenle hiçbir şeyi aynı biçimde görmeyiz,ikinci bakışta farklı görürüz.”

İbnü’l-Heysem (945-1040)
Arap biliminin altın çağına damgasını vuran rasyonellik Batı’da ancak yeniçağda serpildi, çünkü rasyonellık her tür teolojik yükten arınmış bilimsel deneye dayanıyordu. Batı’da ortaçağ dediğimiz dönemde Arap dünyası, daha sonra pençesine düştüğü dogmatik baskılara henüz maruz kalmamış, matematik ve astronomiyi popülerleştirmiştı. Endülüs’te üç kültürün yan yana var olması hatta birbiriyle iç içe geçmesi, üçüncü bölümün ayrıldığı İbnü’l-Heysem’in (Latince adıda Alhazen’in) optik üzerine makalesi gibi pek çok Arapça metnin çevrilmesini sağladı. Ama hepsi de kesinlikle Yunanca orijinallere dayanmayan bu metinler ancak uzun bir kuluçka döneminden sonra muazzam bir etki yarattı ve yeniçağda Kopernikus’ta ya da camera obscura örneğinde Kepler ve Descartes’ta meyve verdi.
Televizyondaki pek çok görüntü, biz onları görmeden önce kaydedilen görüntülerdir. İstenildiği kadar tekrarlanabilekleri için, son kertede bizim bakışımızla ve içinde bulunduğumuz zamanla hakiki bir Simetri içinde değiller. Onlara gösterdiğimiz vefaya ve meşrulaşmalarını sağlayan tek şeye, resimlere olan inancımıza muhtaçlar. Sahip olduğumuz hayatı onlara ödünç vererek analogmuş gibi görünmelerini sağlıyoruz ve toplumsal bakış pratiğinı resımlerde yenıden üretmekte ısrar eden bir kültürün sınırlarında kalmaya devam ediyoruz.
Deneyimler,bir cismi reel haliyle algılayabilmek, değişken görünümüne aldanmamak için de gereklidir.İnsanın gördüğü imgeler en önce beyinde oluşur; beyin ise dışsal duyulara karşı mesafelidir. Tıbbın da kanıtladığı gibi, İbnü’l-Heysem algının beyine göz sinirine iletildiğini ve sinir hasar gördüğünde algı iletiminin de ortadan kalktığını gözlemlemiştir.
Cisimlerin sahip olduğu nitelikler ya da maânî arasında güzellik ve çirkinlik de vardır. Fakat burada İbnü’l-Heysem kendi kültürüne özgü normlara bağlı kalır. Tekstil sanatını, duvarların, aletlerin üzerindeki süslemeleri örnek vermesi bunu gösterir. Cisimlere ve mekâna ışık ve renk hâkimdir. “Işık başlı başına güzellik yaratır. Güneşi, Ay’ı ve yıldızları sırf bu nedenle güzel buluruz. Biçimlerinin bize güzel görünmesinin başka bir nedeni yoktur. Bu onların yaydığı ışıktan kaynaklanır” (Sabra, 200)*

Renkler de güzellik yaratır. “Erguvan rengi, bitki yeşili ya da pembe gibi canh renkleri diğer renklerden daha çok beğeniriz. Çünkü göze hoş görünürler. Renkli giysilerde, örtülerde ve gereçlerde ya da doğada çiçeklerde, goncalarda ve çayırlarda gördüğümüz bu renkleri güzel buluruz. Demek ki, başlı başına renk güzellik yaratır” (Sabra, 2oo). Güzel görünmelerinin bir nedeni de büyüklükleridir. O yüzden Ay’ı yıldızlardan daha güzel buluruz (Sabra, 201). Güzelliğe karşı duyarlılık insanın ruhunda vardır ve çocuklarda bile görülür. Çocuk, “benzer türde iki şey arasında güzelliğe göre ayrım yapma” yetisine sahiptir.*

Güzellik izlenimi, gördüğümüz şeyleri birbirleriyle karşılaştırırken oluşur. Latinceye virtus distinction olarak çevrilen kuvve-i mümeyyize, yani iyiyi kötüden ayırma yetisi sorumludur bundan (Sabra, 2.17).* Hayal gücünün imgeleri dış dünyadan beslense de, bu imgelerin dış dünyada bır karşılığı yoktur. Ancak gözlemle, tefekkürle “kavrarız nesnelerin özündeki doğayı. Tefekkürün gücü algılarımızın gücünün ötesindedir,zira anılarla da harekete geçer.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Floransa ve Bağdat
Alt başlık:
Doğuda ve Batıda Bakışın Tarihi
Baskı tarihi:
2015
Sayfa sayısı:
320
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786059389716
Kitabın türü:
Çeviri:
Zehra Aksu Yılmazer
Dil:
Türkçe
Yayınevi:
Koç Üniversitesi Yayınları
Perspektifin kullanımı, Rönesans resminde bir devrim yarattı ve sanatçıya izleyicinin görüş açısını resmetme fırsatı verdi. Oysa perspektifin teorisi başka bir yerde, Bağdat’ta, matematikçi İbnü’l-Heysem tarafından on birinci yüzyılda oluşturulmuştu. Ünlü tarihçi ve sanat kuramcısı Hans Belting, Floransa ve Bağdat’ta bakış metaforunu kullanarak Arabistan Bağdat’ı ile Rönesans Floransa’sı arasındaki tarihi karşılaşmayı anlatıyor. Perspektifin, geometrik soyutlamaya dayanan görsel teori (Ortadoğu) ve resim teorisi (Avrupa) olarak kullanıldığı ikili tarihini inceliyor. Ortaçağda Arap matematiğinin perspektif teorisini doğurduğunu, daha sonra bu teorinin Batı’da sanata dönüştürüldüğünü anlatan Belting, estetiğin ve matematiğin sınırlarını aşan bir soru soruyor: Müslümanlar ile Hıristiyanlar birbirlerine baktığında, kendi dünya görüşlerinin dönüştürülmüş bir versiyonunu görürlerse ne olur?

Kitabı okuyanlar 3 okur

  • Pınar Er
  • Esra Çelebi
  • Muhammed Ali

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%100 (1)
9
%0
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0