Yazar:
Melih Cevdet Anday
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 2 dk.
Sayfa Sayısı:
72
Basım Tarihi:
1965
Yayınevi:
Varlık Yayınları
Orijinal Adı:
İçerdekiler
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Aklın sorgularına dayanabilen inançlar yaşar.·72 syf.·
8/10
2020 95. kitabı
"İyiliğin, doğruluğun, sevginin zamanla dünyayı cennete çevireceğini söyleyen çok kişi var, ama buna inanan onca çok değil sanıyorum. Neden derseniz, bu erdemlerin insanoğluna nasıl aşılanacağı bilinmemektedir; eğer söz, kötüleri etkileseydi, kötülük çoktan kalkardı ortadan. İşte bu düşünceler karamsarlığın nedeni ve pek de yanlış sayılmaz. Demek, iyilik üzerine verilen vaazlar, kötülerin azalmasını sağlamıyor. Böyle olduğu için, kötülerin ortadan kalkmasını boşuna beklemektense, kötülüğün nedenlerini yok etmeğe yönelmenin daha kestirme olacağı söylenebilir. Ama bu nedenleri bulup etkisiz kılmak pek de kolay sayılmaz. Güçlüklerin başında da, kötülüğün ve iyiliğin tanımı sorunu gelir, kişisel ve sınıfsal çıkarlar olanaksız kalmıştır ortak bir kavrakda anlaşmayı.."
(Melih Cevdet Anday, Sevişmenin Güdüklüğü ve Yüceliği kitabı, Hangisi Hangisinden adlı makaleden)
Melih Cevdet Anday son zamanlarımda en gözde yazarlarım arasına girdi. Sanırım ulaşabildiğim tüm kitaplarını okuyana kadar da öyle kalacak.. Yerli yazarlar içersinde birikimli olanlara rastladım epeyce lakin Melih Cevdet Anday'ın tür olarak çok yönlü edebi geçmişi ve Antik Yunan tarihi ve mitoloji (ekstradan Hint Mitolojisi) üzerindeki hâkimiyeti de ona hayranlık uyandıran ayrı bir unsurdur.
Ergin Günçe dün okuduğum Türkiye Kadar Bir Çiçek adlı şiir kitabında Melih Cevdet Anday'ı şöyle tarif edecek bize:
"Melih Cevdet denince artık akla Eski Yunan geliyor
Türkiye'yi oradan başlatan kültürlü şair"
Daha önce üç kitabını okumuştum. Bu okuduğum ikinci tiyatro kitabı daha önce "Mikadonun Çöpleri" adlı tiyatro metnini okumuştum onu da çok beğenmiştim...
"İçerdekiler" ilk tiyatro eseridir. 1965 yılında yazdı bu oyunu ve o yıl Melih Cevdet Anday elli yaşına gelmişti. 50 yıllık bir birikim, Yanyana şiir kitabı da
3 tiyatro var kitapta. Babalar ve Oğullar yani sonuncu oyun Turgenyev'in kitabından uyarlama. Turgenyev'i daha önce okumuştum ama burda oyun halini okuduktan hemen sonra romanı tekrar okudum konuya iyice hakim olabilmek adına. Oyun halini de sevdim , roman hali zaten çok çok iyi.
#melihcevdetanday okumayı çok seviyorum. Gecen sene oyunların birinci cildini okumuştum. İkinci cildi de çok beğendim. İçerdekiler adlı oyunda bir öğretmeni okuyoruz. Tutuklu iken yaşadığı sürece tanık oluyoruz. Suçun elle tutulur olmasa da bir dönem suçlu suçsuz kim varsa tutuklandıgı için yazar bu oyunda biraz da onları ele almak istemiş sanki. Düşünce yapın ters ise vay haline hesabı. Öğretmen 345 gündür tutuklu ve suçunu itiraf etmesi için komiser sıkıştırıp duruyor. Komiseri de üsttekiler sıkıştırıp duruyor. İtiraf için dört bir yandan sorgu yağmuru var. Değişik ve güzel bir oyundu. Sevdim ben. Yazardan başka kitaplar da okuyacağım ilerleyen günlerde.
Bundan 2 yıl önce büyük bir heyecan ve bilinmezlikle gittiğim bir tiyatro eseriydi İçerdekiler. Onunla tanışmamız böyle olmuştu. Daha ilk dakikalardan beni kendine hapseden cümlelerinin yanı sıra Serkan Keskin oyunculuğu ile çıtayı Everest’e çıkarıp bıraktığı da yadsınamaz bir gerçek..
Oyun boyunca tempo hiç düşmüyor..
Bir sahne hayal edin ki olabildiğince karanlık. Bir komiser ve bir tutuklu.. Daha ilk anlardan itibaren adaletin çarpık düzenini, özgürlük ve namus kavramlarını sorgulatacak sezgisini hissettiren eser ilerleyen safhalarda sizi yay gibi geriyor. Belki izlemiş olduğum içindir ki tüm sahneler gözümün önünde oynanıyormuş gibi hissettirdi.
Kitabın devamında iki öykü daha bulunmakta. Tiyatro eseri demek daha doğru olacak. “Yılanlar” ile siyasetin korkunç çirkinliğini gözler önüne sererken “Babalar ve Oğullar” (Romandan uyarlama) ile sevgi, dostluk, sistem ve baba oğul ilişkilerini tekrardan gözden geçirmemizi sağlıyor.
Üç eseri de okurken tiyatroda izlemek için sonsuz bir istek duyuyorsunuz ki bu da bir tiyatro eserinin yadsınamaz başarısı demektir. Var olsun Anday !
Oyundan Bir Tirat
Tutuklu: On üç yaşındaydım. ortaokula gidiyordum. Babam öleli iki yıl olmuştu. Yoksul düşmüştük. Annem terzilik yapıyordu, zar zor geçiniyorduk. Büyük bir evin iki odasında oturuyorduk. Kitaplarımın çoğu noksandı, okul çantam bile yoktu. Bayram geldi. Annem ne yaptı etti, bana bir ayakkabı aldı. Bir pantolonla bir gömlek dikti. Sabah erkenden kalkıp giyindim. Bir gün önceden sözleşmiştik, iki arkadaşım beni evden alacaklar, birlikte bayram yerine gidecektik. Atlı karıncaya, kiralık bisikletlere binecektik, tatlıcıda tatlı yiyecektik. Belki sinemaya da gidecektik. Annemden para istedim. Paramız yok oğlum, dedi. Çılgına dönmüştüm, arkadaşlarım neredeyse geleceklerdi. Onlara ne diyebilirdim? Parasız olduğumuzu, bu yüzden bayram yerine gidemeyeceğimi söyleyemezdim ya... Hırçınlaşmıştım, üstümdekileri çıkarıp duvarlara atmaya başladım. Beni üzgün üzgün seyreden annem, o zaman dolaptan çantasını çıkardı, para aradı. Bula bula bir lira buldu. Kadıncağızın bir lirası kalmıştı yalnız, bütün parası oydu. o bir lirayı bana uzattı. Haydi giyin, dedi, bir lira yetmez mi? Bir lira o zaman büyük paraydı. Oraya buraya attığım elbiselerimi ayakkabılarımı topladım. Yeniden giyindim, paramı cebime koyup arkadaşlarımı beklemeye başladım. Geldiler. Biraz oturdular. Annem onlara şeker ikram etti, ikisini de okşadı, öptü. Sonra, haydi artık gidin, dedi. Güzel güzel eğlenin!
Sokağa çıktık. Çok neşeliydim, kabıma sığamıyordum. Fakat köşeyi dönerken evimize baktım, annem pencereden uzanmış, gülümseyerek bana el sallıyordu. O zaman içimden bir ağlamadır geldi, gözlerim dolu dolu oldu. Tıkanıyordum. Ağladığımı belli etmemeye çalışarak arkadaşlarıma "Ben gelmeyeceğim," dedim. Neden olduğunu anlamadılar. Biri, paran yok ondan gelmiyorsun, dedi, alay ederek.
Elimi cebime attım ve bir lirayı
İçeriğinde biri uyarlama toplam 3 tane oyun mevcut. Uyarlama olan son oyun ''Babalar ve Oğullar''. Turgenyev'in romanı olur kendisi. Diğer ikisine siyasi oyunlar diyebiliriz.
-İçerdekiler: Aylardır sorgulanan bir öğretmenin hapishanedeki ruh hali.
-Yılanlar: Mitingde konuşma yapmaya çalışan bir siyasinin başına gelenler.
-Babalar ve Oğullar: Rus toplumundaki kuşaklar arası çatışma.
Yılanlar_Melih Cevdet AndayKültür-Sanat
Yılanlar
Melih Cevdet'in tam bir karakomedisi.Özellikle karakterlere yaptığı yüklemede ve özellikle oyunun akışına dikkat etmesi bir anda keyifle biten oyun haline geliyor.(son perdede özellikle Rıza Yolbaşı kahyası Haydar'ın başarısına konunca gelen tebrikler ki yoksa yalamaların hemen etrafata bitmesi her devrin adamlarını bize çok iyi hatırlatıyor.)
Oyunun son sahnelerine geldiğimizdeyse ise yüzleşme sahnesi var ki enfes üstü enfes bir yanda Anadolu İrfanını temsil rden ve saygısını bozmayan Haydar,bir yanda çakma aydın ,yalancı politikaci ve zengin Rıza Yolbaşı.
Ki o çakma aydın bakışını ve halkı hep cahil hep küçük görmeyi malesef günümüzde bir kesimi aklımıza getiriyor ve sanki Melih Cevdet Anday 70'li yıllardan bunlara sesleniyor ki her devir aslında seçkinciler halkı kuçük görür,çomar !!falan hatta yer yerde bidon kafalı! Olabilirsinz aman kendinize dikkat edin bozmayın seçkincileri ,:)
Son olarak bir kaç küçuk sahne iyi yönetilerek sahnelenirse inanılmaz keyifli olur. Unutuyrosuk son sahne mi o zaten oyunun bütünüde anlatıyor.
Yazar Hakkında
Melih Cevdet AndayYazar · 68 kitap
Melih Cevdet Anday (13 Mart 1915, İstanbul - 28 Kasım 2002, İstanbul), şair, tiyatro oyunu, roman, deneme, makale yazarı.
Lise arkadaşları Orhan Veli ve Oktay Rifat'la birlikte ortaya çıkardıkları Garip Akımı ile Türk şiirindeki yenilenmeyi başlatmıştır. Kolları Bağlı Odysseus ile kendine özgü felsefi şiir akımını başlatmış, Garip Akımı`ndan ayrılmıştır. UNESCO'nun Courrier dergisi, 1971 yılında onu Cervantes, Dante, Tolstoy, Unamuno, Seferis ve Kawabata düzeyinde bir edebiyat adamı olarak gördüğünü açıklamıştır.
İstanbul'da doğan Melih Cevdet Anday'ın çocukluğu Kadıköy Bahariye'de geçti. Ortaokula kadar İstanbul'da eğitim gördü. Liseyi ise Ankara'da, Gazi Lisesi'nde tamamladı. Lisede okuduğu sırada, Orhan Veli ve Oktay Rifat ile tanıştı.
Liseyi bitirdikten sonra bir süre Hukuk Fakültesi'ne devam etti. Daha sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'ne kaydoldu. Ancak Devlet Demiryolları'nda memur olarak çalıştığı için öğrenimine devam edemedi. Çalıştığı kuruluş tarafından sosyoloji öğrenimi görmek için Belçika'ya gönderildi.
Ukde isimli şiiri 1936'da Varlık Dergisi'nde yayımlandı. Bunun ardından şiirleri Ses, Yaprak, Yeditepe, Papirüs, Yeni Ufuklar, Yeni Dergi, Soyut, Ataç, Dönem, Yön gibi dergilerde yayınlandı. Orhan Veli ve Oktay Rifat ile birlikte 1941 yılında Garip isimli şiir kitabını çıkardı.
Hasan Âli Yücel'in tavsiyesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Neşriyat Müdürlüğü'ne memur olarak atandı. 1946 seçimleriyle birlikte bakanlığın el değiştirmesi sonrasında önce yeniden askere alındı, sonra Konya'ya atandı. Ancak bu atama daha sonra geri alındı. Anday, bir süre sonra bu görevinden ayrılarak İstanbul'a döndü.
1953-1954 yılları arasında Akşam Gazetesi'nin edebiyat ve sanat sayfasını hazırladı. Fikirleri sebebiyle işten çıkarıldı. Doğan Kardeş Yayınları'na geçti ve çeviriler yaptı. Buradaki görevinden de aynı sebeple ayrılmak zorunda kaldı.
1958'den itibaren Tercüman, Büyük Gazete, Yeni Tanin ve İkdam'da kendi adıyla ve çeşitli takma adlarla denemeler ve makaleler yazdı, tefrika romanlar yayınladı. 1960'ta Nadir Nadi'nin desteğiyle Cumhuriyet'te köşe yazıları yazmaya başladı. Bu gazetedeki yazılarını 1997'ye kadar sürdürdü.
1956'da yayınladığı Yanyana isimli şiir kitabı, 142. maddeye aykırı olduğu gerekçesiyle 1964'te yasaklandı. Anday gerek şiir kitaplarıyla, gerekse daha sonraları yöneldiği roman ve tiyatro alanlarındaki yapıtlarıyla birçok ödül aldı.
Anday, İstanbul Belediye Konservatuarı Tiyatro Bölümü'nde diksiyon, özel bir tiyatro okulunda mitoloji dersleri verdi. 1964-1969 yılları arasında TRT'de yönetim kurulu üyeliği, 1979-1980 yıllarında da Paris'te eğitim müşavirliği görevlerinde bulundu.
Solunum ve böbrek yetmezliği tanısıyla Marmara Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi'ne kaldırılan Melih Cevdet Anday, 28 Kasım 2002'de 87 yaşındayken vefat etti. Büyükada mezarlığında toprağa verildi.
Takma Adları
Anday, eserlerinde kendi adı haricinde şu takma adları da kullanmıştır: Yaşar Tellidede, Niyaz Niyazoğlu, A. Mecdi Velet, M. C. A., H. Mecdi Velet, Yaşar Tellidere, Gani Girgin, Zater, Yaşar Tellioğlu.
