Puan
7.510 üzerinden
Açıkçası bu kitabı okumaya pek gerek yok. Kitabın ilk başlarında İlk Var Olan'dan daha sonra On Var Olan'dan sonra insandan ve son olarak ideal devletten bahsediyor ve bu kitabı yazarken Platon'un devletinde ilham almış. Aristoteles ve Platoncu ifadeler haliyle mevcut. Platon devletten ayrılan birçok noktası var en basiti insanı ele alış tarzı. Ancak Thomas Hobbes, insanı, Farabi'den daha detaylı anlatıyor hatta insanla kalmıyor eylemleri, davranışları bile uzun uzadıya anlatıyor. Haricinde devletten bahsettiği kısım da çok derin detaylı değil. Zaten bu sitede başka okurların da incelemelerine baktım; 100 kelime bile bahsedilmemiş kitaptan. Daha çok hep Farabi'nin hayatından bahsetmişler. Çünkü kitaptan bahsedilecek çok bir şey yok. Okunması şart bir kitap değil. Devlet ve siyaset, siyaset felsefesi vs konulara meraklıysanız bile çok tercih edeceğiniz bir kitap olmayacak.
farabi: türk filozof, islam alimi, tıpçı, matematikçi, astronom, bestekar, müzik kuramcısı, kadı, ilk ansiklopedici…
ebu nasır mehmet bin tarhan bin uzlu el farabi et türkî.
farabi türk olup, mantık alanında aristo'dan sonra "ikinci üstad" olarak dünyanın en büyük alim ve filozoflarından kabul edilir.
diğer pek çok büyük alim yalnızca bir veya birkaç ilimde bilgili iken, onların aksine farabi yukarıda saydığım oldukça fazla sayıdaki ilim dalında büyük alim seviyesinde kabul edilir. felsefe alanında da yunan felsefesini yendiği söylenmektedir.
ayrıca farabi'nin sesin ahengini matematik hesaplarla ölçtüğü, geliştirdiği müzik teknikleri sayesinde ud çalarak insanları önce güldürdüğü, sonra ağlattığı, sonra da uyutarak sessizce kalkıp gittiği de rivayet edilir.
* * *
farabi 870 yılında türkistan'ın farab şehrindeki vesiç kasabasında doğmuştur. babası o dönem kale komutanıdır. gençliğinde çok iyi bir eğitim alıp kadılık yapmış, sonradan ilim öğrenmek amacıyla görevini bırakıp hayatı boyunca yolculuklar etmiştir.
birçok önemli ilim merkezini gezdikten sonra 40 yaşında bağdat'a gitmiş ve eserlerinin çoğunu 20 yıl yaşadığı bağdat'ta yazmıştır.
farabi'nin görüşlerini anlamak için bağdat'ta eğitim aldığı hocalarını zikretmekte fayda vardır.
ibnü serrac: dönemin en büyük alimlerinden olup, farabi'ye arapça ve mantık eğitimi vermiştir.
ebu bişr mitta bin yunus: hıristiyan mütercim ve şerhçi. mantık eğitimi vermiştir.
yuhanna bin haylan: kendisine mantık ve felsefe dersleri vermiş, aristo'nun burhan kitabını okutmuştur.
bu derslerden sonra farabi mantık alanında hocalarını geçecek seviyeye ulaşmıştır.
942 yılında bağdat'ta dini ve siyasi karışıklıklar olduğu için buradan ayrılıp mısır, halep ve şam'a göç etmiştir. 950 yılında 80 yaşında iken şam'da vefat etmiştir.
genel
Reklam
Fârâbî’nin Tanrı, evren ve insana ilişkin gözden geçirilmiş son düşüncelerini içeren önemli bir eser.
Bu eserin İslam’da
felsefî düşüncenin çerçevesini, problem alanlarını ve
ana temayüllerini
belirleyen kurucu bir metin olduğunu söylenebilir.
Fârâbî bu eserinde
metafizik,
tabiat bilimleri ve
siyaset felsefesi bağlamında, erdemli bir toplumu ayakta tutan dînî/siyasi resimlerin dayandığı gerçek felsefî tasavvurları vermekte, eserinin son kısımlarında ise sahte felsefelerden beslenen bozuk/batıl inançlara temas etmektedir.
Ayrıca;
metafizikle ilgili olarak
Tanrı,
O’nun doğası,
nitelikleri ve varlığın tabii bir zorunlulukla O’ndan taşması;
tanrısal varlıklardan başlayıp maddeye kadar inen mertebeli varoluş prosesleri;
kozmik akıllar,
Faal Akıl ve bunların oluştaki işlevleri gibi konular ele alınır.
Tabiat bilimleri bağlamında oluş ve bozuluş süreçlerine yer verilmiştir.
Siyaset veya insan felsefesi ile ilgili olarak da akıl ve ihtiyar varlığı olarak insanın ortaya çıkışı,
psikolojik kapasitesi,
sosyo-politik doğası;
medeni-siyasi teşekküller; yöneticiler,
onların vasıfları;
vahiy,
din ve felsefe ilişkisi;
Devlet>Prens>İdeal DevletEdebiyat
Daha iyi anlayıp üzerinde doğru değerlendirmeler yapabilmek için 2 kere okudum. Farabî kendi dönemine göre devlet, yönetim, yönetici konusunda epey kaliteli düşüncelere sahip. Ancak bu yüzyıla göre değerlendirdiğimde, bilmediğimiz hiçbir şey söylememiş. Bazı kitaplar maalesef, ‘her dönemin kitabı’ olamayabiliyor. Platon’un Devlet’i ve Machiavelli’nin Prens’i, İdeal Devlet’e göre daha uzun yaşayacak gibi. Ama ardı sıra üçleme şeklinde üçü de okunursa gayet kaliteli bir okuma serüveni olur diye düşünüyorum. Zaten ben de öyle yaptım. Önce Platon, sonra Machiavelli ve son olarak Farabî’yi okudum.
Kitap, direkt devlet ve yönetim konusuna girmiyor. Hatta başlarda kitabın devlet ile ne alakası var acaba diye düşünmedim değil. Ama son bölümlerde esas konu geliyor. İlk bölümler, yaratıcıdan, yaratılanların oluşum sırası ve şeklinden bahsediyor. Bunları da düşünürsek, kitap aslında tamamen ‘devlet yönetimi’ konusunu içermiyor. Sanki Farabî’nin akla gelebilecek tüm konular üzerinde deneme türünde yazdığı bir kitap gibi. Anlaması biraz zor, yani ben epey zorlandım okurken. Felsefî terimlerin bulunması bunun bir sebebi olabilir.
Okuyacak olanlara keyifli okumalar dilerim.
Şimdiye kadar okuduğum felsefe kitaplar arasında en zorlandığım kitaplardan birisidir.
Hakkıyla bir inceleme yapmaya kalksam sayfalarca izah gerektirir. Bu nedenle özetin en özet haliyle dilim döndüğünce izah etmeye çalışacağım. Farabi; kitapta ideal bir devlet ve ideal bir toplumun nasıl olması gerektiğine dair felsefe bakış açısıyla okuyucuya tasla çizmiş. Ancak kitap yalnızca bu toplum/siyaset bilimi üzerine değildir.
Kitaptaki konular çok daha derin, üstünkörü okunup geçmeyecek kadar ağırdır.
Varoluşsal meselelerden başlar siyaset/ toplum meseleleri ile kitabı bitirir.
Başlıca mevzular şunlardır.
1-İlk neden'i ve onun tüm sıfatlarını bilmek.
2-Maddeden bağımsız olan şeyler,
3-Göksel tözler ve onların her birinin özellikleri
4-... onların altındaki tabii cismleri,
5-insanlığın varlığa gelişi,
6-ilk yönetici ve vahyin nasıl meydana geldiği,
gibi konular ...
Bir defa ile okunup bırakılacak bir kitap değildir . Felsefe ile alakadar olanlar için kilit bir kitaptır . Tavsiye olunur...
Reklam
Reklam