İbn Kayyım’a göre kalbin en büyük hastalıkları gaflet, aşırı dünyevîleşme, arzu ve tutkuların kontrolsüzlüğüdür; ilacı ise marifetullah, zikir, tefekkür ve ahlâkî arınmadır.
Eserde kalp, sadece biyolojik bir organ değil; insanın niyetlerinin, yönelişlerinin ve anlam arayışının merkezi olarak ele alınır. Günahların kalpte oluşturduğu kararmaya, alışkanlıkların ruhta açtığı yaralara ve bunların tedavi yollarına dikkat çekilir. Dil, göz, düşünce ve niyet arasındaki ilişki ustalıkla kurulurken, iç disiplinin insanı nasıl özgürleştirdiği vurgulanır.
Kalbin İlacı, modern insanın da yabancı olmadığı içsel boşluk ve huzursuzluklara sahici çözümler sunan bir ahlâk ve irfan metnidir. Kalbini korumak ve onarmak isteyenler için zamansız bir rehber niteliği taşır.