Yazar:
Hanif Kureishi
Çevirmen:
Alev Bulut
Yorumlar ve İncelemeler
ne katılabilen ne de çekip gidebilen birisiEdebiyat
Hanif Kureishi, Pakistan asıllı İngiliz bir yazardır. Romanlarının yanı sıra senaryolarıyla da edebiyat dünyasına katkısı oldukça fazladır. Kara Plak da maalesef ki artık stoğu olmayan ve değeri bilinmeyen romanlar arasında. Ben de kitapla bölüm dersim sayesinde tanıştım.
Kitap, Hint kökenli İngiliz yazar Salman Rushdie’nin Şeytan Ayetleri kitabında Müslümanlığa hakaret ettiği gerekçesiyle Hindistan’da ve Güney Afrika’da yasaklandıktan sonra, İranlı siyasetçi Humeyni tarafından yazar hakkında ölüm fetvası verilmesiyle aynı dönemde çıkıyor. Bu uzun bilgiyi neden veriyorum, çünkü kitabın konusuyla doğrudan alakalı. Öncelikle Şeytan Ayetlerini okumadım fakat kitap bir deneme değil, normal bildiğimiz roman. İçerisindeki birkaç bölüm yüzünden oldukça tepki almış, tüm dünyayı oldukça sarsmış. Özellikle de İslam ülkelerinde yasaklanmış. Türkiye’de ise çevrisini yapan Aziz Nesin Madımak Katliamı zamanında hedef alınmıştır.
Kitap işte böyle siyasi bir arka plana sahip aslında. Bu yüzden okuması biraz zor. Fakat böylesine gerçek olayları hikâyeye katmak da metni oldukça sağlamlaştırmış kanımca. Konusundan bahsedeyim biraz da. Ailesinden çok sıkılan ve yeni bir başlangıç yapmak için üniversiteye Londra’ya gelen Pakistan asıllı bir genç olan Shahid’in hikâyesini okuyoruz aslında. Ailesi tarafından köklerinden koparılmış bir şekilde büyümüş Shahid. Kendi kültürü ya da dini hakkında bir şey bilmiyor. Ailesinden ayrılıp Londra’ya geldiğinde ise, uzun bir yalnızlık dönemi sonrası kendi vatanından insanlarla tanışmak onu oldukça mutlu ediyor. Fakat tanıştığı yeni arkadaşları Riaz ve çetesi, Shahid’in tahmin ettiğinden çok farklı insanlardır. İnandıkları şeyler için şiddete başvurabilecek kadar muhafazakarlardır. Bir diğer yandan ise bu grubun tam tersi Shahid’in sevgilisi Deedee
Kara Plak, Hanif Kureishi
Pakistan asıllı İngiliz yazar Kureishi'nin bu kitabında da -Varoşların Buda'sı kitabında olduğu gibi- özyaşamından izler var. Mekan yine Londra, yıl 1989. Şeytan Ayetleri kitabı yayınlanan Salman Rüşdi hakkında ölüm fetvası çıkmış. Hukuk öğrenimi için Londra'da bulunan Pakistanlı Shahid, yolunu, yönünü arıyor. Boşluk içinde kendini köktendinci Riaz ve arkadaşlarının arasında buluyor. Bir yandan ait olduğu vurgulanan dinsel inançların biçimlendirdiği bir dünya, öte yandan aşık olduğu öğretmeni Deedee'nin temsil ettiği bir başka bir dünya arasında kalıyor. Riaz ve arkadaşlarının yanındaki konumunu "Ne katılabilen ne de çekip gidebilen biriydi o" diye özetliyor yazar. Rüşdi'nin kitabının üniversitede yakılması ve bir kitapçı dükkanının bombalanması Shahid'i yol ayrımına götürüyor. Zaten ilişkisi o çevrede de "hain, casus" olarak damgalanmasına yolaçmıştır. Sonunda "İnsan kendisini bir sisteme ya da dinsel inanca nasıl bağlayabilirdi" diye soruyor" ; işte ve aşkta ilgisini çeken şeylerin peşine takılmaya karar veriyor. Bohem, muhalif İngiliz entellektüellerinin göçmenlere yaklaşımı ile ilgili ciddi tartışma başlıkları açılıyor. Bir yandan göçmenlerin inançlarını özgürce ifade etmelerini savunan liberal bakış öte yandan üniversitede kitap yakma eylemi üzerine polisi çağıran hocanın tavrı Batı'nın, Batılı aydınların göçmenler, köktendinciler karşısındaki ikileminin altını çiziyor. Uyuşturucu, cinsellik, müzik -özellikle Prince- romanın arka planındaki atmosferi canlandırıyor. Kitabı okurken aklıma sık sık Sivas katliamı geldi, yüreğim sıkıştı.
Reklam
Yazar Hakkında
Hanif KureishiYazar · 9 kitap
1954 yılında İngiltere'de doğdu. Pakistan asıllı olan İngiliz yazar, senaryoları ve romanlarıyla İngiliz edebiyat dünyasında, daha sonra birçok ülkede kendine güzel bir yer edindi. İlk oyunu Soaking the Heat 1979 yılında Londra'da Royal Court Tiyatrosu'nda sahnelendi. İlk uzun soluklu oyunu The King and Me 1980'de Soho Poly Tiyatrosu'nda oynandı. 1980 yılında Riverside Stüdyoları'nda çekilen bir sonraki oyunu The Mother Country, Kureishi'ye The Thames Televizyon Senaryo Yazarlığı Ödülü'nü kazandırdı. Kureishi, 1981 yılında artık Royal Court Tiyatrosu'nun kadrolu yazarlarından biriydi. 1993 yılına kadar yazdığı birçok oyun İngiltere'nin önemli tiyatrolarında sahnelendi. İlk televizyon filmi olan Benim Güzel Çamaşırhanem 1985 yılında En İyi Televizyon Senaryosu dalında Oscar'a aday gösterildi. Hanif Kureishi bundan sonra iki film senaryosu daha yazdı. London Kills Me'nin yönetmenliğini de kendisi yaptı. 1990'da yayımlanan ilk romanı Varoşların Buda'sı en iyi roman dalında Whitbread Ödülü'nü aldı. Kitap, 1993 yılında BBC tarafından televizyon dizisi haline getirildi. Kureishi'nin ikinci romanı Kara Plak 1995'te çıktı. Love in a Blue Time ve Midnight All Day adı altında öyküleri yayımlandı. 1998 yılında basılan Intimicy adlı romanı aylarca İngiltere'nin en iyi kitaplar listesinden inmedi. Bu roman Patrice Chereau tarafından filme çekildi ve büyük ilgi çekti.
