... Sabri Esat Siyavuşgil'i anarken Karagöz'ün cidden büyük bir mazhariyeti olduğunu da anmamak kabil değil; eskiden şeyhler bile Karagöz oynatırlardı. Çünkü bu oyunun tasavvufi ve remzi kıymeti herkesçe kabul edilmiş bir hakikatti. Memnuniyetle ilave edeyim ki Sabri Esat Siyavuşgil bu küçük eserle iktifa etmiyerek "Karagöz" adlı psiko-sosyolojik bir deneme de neşretti. Hem de bunu doçentlik imtihanı için bir tez gibi kullandı. Bugün de bunu tabii bulmamak kabil mi? İşte Karagöz'ün mazhariyetinin yeni bir ifadesi ve ebediliğinin yeni bir delili. İptida tam 199 sahife tutan ve içinde 7 sahifelik bir indeks bulunan böyle ciddi bir eserin müellifini, Sabri Siyavuşgil'i hararetle tebrik, derhal ödenmesi lazımgelen bir borçtur. Eserin "Önsöz"ünün başlangıcı onun nasıl hazırlandığını güzelce anlatmaktadır. Bir kaç satır alıyorum: "... Mevzuu zannedildiğinden pek fazla çetin ve çapraşık olması mesaimizi yalnız mukayese ve tahlil çerçevesi içinde bırakmıyarak, bizi malzeme olarak kullanacağımız unsurları da derleyip toplamağa sevketmiştir. Bu suretle ruhiyatçı sıfatiyle işe başlamadan önce folklor usulleriyle, Karagöz adını verdiğimiz bu halk an'anesinin tarihi tekamülünü, içtimai hadiselerle olan münasebetini belirtmek mecburiyeti hasıl olmuştur." Eserin "Giriş"ini "Folklor ve Psikoloji" adlı bir bahis teşkil ediyor. Kütlenin psiko-sosyal davranışlarına dayanmıyan hiçbir ilim ve san'at şubesi olmadığına göre Karagöz'ü bu bakımdan tahlil etmek, folklordaki yerini tayin eylemek, psikolojisini meydana koymak çok faydalıdır. Çünkü bugüne kadar Karagöz hakkında yapılan bütün neşriyat onun tarihini ve zahirini alakadar eder. Onun "muhteva ve eda itibariyle içtimai bir hiciv mahiyetinde bulunduğu ve ondan halk ruhunun bazı vasıflarının meydana çıkarılabileceği" şimdiye kadar

Edebiyat

KaragözSabri Esat Siyavuşgil · Maarif Vekilliği Neşriyat Müdürlüğünü · 19412 okunma

Yazar Hakkında

Sabri Esat SiyavuşgilYazar · 2 kitap

İstanbul’da dünyaya geldi. Babası, Osmanlı sadrazamlarından Siyavuş Paşa’nın soyundan Ahmet Esat’tır. İlkokulu Antalya’da tamamladı. Orta öğrenimine Kadıköy Sultânîsi, İstanbul Erkek Öğretmen Okulu'nda ve İstiklâl Lisesi'nde devam etti. İstiklâl Lisesi'nde son sınıftayken Fransa’ya gitti. Dijon ve Lyon Üniversitelerinde felsefe ve psikoloji öğrenimi gördü ve doktorasını yaptı. Yurda döndüğünde Gazi Terbiye Enstitüsü'nde felsefe dersleri verdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Umûmî Psikoloji doçenti (1933) ve profesörü (1942) oldu. 1949-1953 yılları arası Şehir Tiyatrosunun edebî heyetinde bulundu. Merkezi Roma’da bulunan Akdeniz Akademisi Üyesi ve Türk Psikolojisi Cemiyeti Başkanlığı görevlerini yürüttü. 1967’de Meydan Larousse’un hazırlık çalışmalarına katıldı. PEN Club başkanlığı yaptı. Fransızca ve İngilizce dillerine hâkimdi. 6 Ekim 1968’de kansere yenilen Siyavuşgil, Zincirlikuyu Mezarlığına defnedildi.