Kör Okur (Sadık Hidayet Üzerine Kör Baykuş Merkezli Okuma Denemesi)Oğuz Demiralp

·
Okunma
·
Beğeni
·
77
Gösterim
Adı:
Kör Okur
Alt başlık:
Sadık Hidayet Üzerine Kör Baykuş Merkezli Okuma Denemesi
Baskı tarihi:
Eylül 2001
Sayfa sayısı:
117
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750803017
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Özellikle Ahmet Hamdi Tanpınar (Kutup Noktası: YKY, 1993, 2001) ve Walter Benjamin (Tanrı Bakışlı Çocuk: YKY, 1995) çalışmalarıyla tanıdığımız Oğuz Demiralp, Kör Okur'da, modern İran edebiyatının kurucularından Sadık Hidayet üzerine bir "okuma denemesi" geliştiriyor: yazarın -kendi deyişiyle "özenle hesaplanmış, net, bilinçli etkilerle dolu" ve "her sayfası bir partiyon gibi düzenlenmiş"- başyapıtı Kör Baykuş'u merkeze alarak, öykülerini ve karakteristik kimi denemelerini de unutmadan, "Hidayet'in sık yazısını sökmeye çalışıyor".
Okurken “kör” oldum. O zaman ben “Kör okur” um.

Bu kitap bir incelemedir. Bu yüzden incelemeye inceleme yazacak değilim. Sadece kitaptaki bazı noktalara değineceğim.

Hidayet, eserlerinde Şintoizm’i ve Budizm’i yüceltir ve Ömer Hayyam, Walter Benjamin ve Kafka’dan etkilenmiştir.

Hidayet, Freud ve Otto Rank’ ten ruh çözümlemelerinde etkilenir.

Hidayet’te kadın düşmanlığı vardır. Ama bu biraz farklı düşmanlıktır. Nasıl mı? Okumak lazım, söylemem. :)

Hidayet’in eserlerinde yalnız, bahtsız insanlara sıkça rastlanır. Kahramanlarının göz diktikleri, sevdikleri kadınlar hep başkalarına giderler. Ayrıca ihtiyar adam ve genç kız aşkına eserlerinde sıkça rastlanır ve bir aşk üçgeni görülür.

“Üç Damla Kan” da hem kadına karşı ölümüne bir arzu ve kıskançlık hem de kadının cinselliğinden, kösnüllüğünden korku duyguları görülür.

“Kör Baykuş” ta amcasına sunmak için odada bir şeyler arar. O doğduğunda yapılmış, saklanmış şarabı bulur. Bu bir Zerdüştçü geleneğidir. Bu geleneğe göre, çocuk doğunca şarap yapılır ve saklanır.

Bu geleneğe benzer şekilde bugün bazı Batı ülkelerinde kişi evlenirken doğduğu yılın şarabını sunmak geleneği vardır.

Ne yaşamışsın be Sadık!
Yazmaya körkütük âşık
Ölümle hep yapışık
Kitaplarını okuyacağım kaşık kaşık

Medine T.
Henüz doğmayanlar bizim bu yazgımızı bilseler dünyaya gelmek istemezler.
Oğuz Demiralp
Sayfa 35 - Yapı Kedi Yayınları, 1.Baskı: İstanbul, Ağustos, 2001
Utkulu bir sefer sonucunda inci top İran'a getirilir. Top sayesinde kentteki cinsel üretim artar, o kadar ki topa sürtünme oturumlarını yalnızca çarşamba günleriyle sınırlı tutmak gereği ortaya çıkar.
Oğuz Demiralp
Sayfa 105 - Yapı Kedi Yayınları, 1.Baskı: İstanbul, Ağustos, 2001
İsmet Özel'in bir şiirinde rastladığım bir alıntıdır: " Iam a powerless criminal in a time of criminal power" ( " Bir suç iktidarı çağında, iktidarsız bir suçluyum") . Bir bakıma bu söz hem Kafka'nın hem de Hidayet'in kahramanlarının, daha doğrusu karşı-kahramanlarının ruh halini yansıtmaktadır.
Oğuz Demiralp
Sayfa 111 - Yapı Kedi Yayınları, 1.Baskı: İstanbul, Ağustos, 2001
Annesi 'salgı salamaz ol!' diye beddua eder yavru örümceğe. Küçük örümcek ağ yapamayınca ölüme kurban gider. - Hidayet'in hayat hikayesi miydi bu?
Oğuz Demiralp
Sayfa 110 - Yapı Kedi Yayınları, 1.Baskı: İstanbul, Ağustos, 2001
Ölü canlar sonsuza değin terkettikleri bedenlerinin çürümelerini, hayvanlarca parçalanmasını seyrederken ömürlerinin " muhasebesini" yaparlar. Bir ölü öbürüne " Yeryüzündeyken mide ve cinsellik kaygıları yüzünden gözün hiç birşey görmüyor, ama buradan bakıldığında şu yeryüzü bir delinin zihninden doğmuş bir söylenceye benziyor" der.
Oğuz Demiralp
Sayfa 24 - Yapı Kredi Yayınları, 1. Baskı: İstanbul, Ağustos, 2001
" İnsan'ın Ataları" nda, insan olma evresine yakın maymunlar âlemi söylenir. Grup şefliği için iki maymun arasındaki çekişmeyi ahlak bakımından zayıf olan kazanır. Öbür maymunlar onun şefliğini rahatça benimserken, savaşımı yitireni öldürüp parçalarlar. Bu olan bitenler, ilerde insanoğlunun nasıl kan dökeceğinin imleridir. Öykünün yarattığı izleksel hava, insanın atası maymundaki o öldürme ve parçalama kösnüsünün bugünün insanın da bile ölmediği yönündedir.
Oğuz Demiralp
Sayfa 33 - Yapı Kredi Yayınları, 1. Baskı: İstanbul, Ağustos, 2001
Yaşam, Betty Blue yazarı Philippe Dijan'ın bir kahramanının dediği gibi " Feci bir şaka" ise, Buda'nınki de bu yaşam karşısında SOMSİYAH bir gülümseme.
Oğuz Demiralp
Sayfa 108 - Yapı Kedi Yayınları, 1.Baskı: İstanbul, Ağustos, 2001

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Kör Okur
Alt başlık:
Sadık Hidayet Üzerine Kör Baykuş Merkezli Okuma Denemesi
Baskı tarihi:
Eylül 2001
Sayfa sayısı:
117
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750803017
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Özellikle Ahmet Hamdi Tanpınar (Kutup Noktası: YKY, 1993, 2001) ve Walter Benjamin (Tanrı Bakışlı Çocuk: YKY, 1995) çalışmalarıyla tanıdığımız Oğuz Demiralp, Kör Okur'da, modern İran edebiyatının kurucularından Sadık Hidayet üzerine bir "okuma denemesi" geliştiriyor: yazarın -kendi deyişiyle "özenle hesaplanmış, net, bilinçli etkilerle dolu" ve "her sayfası bir partiyon gibi düzenlenmiş"- başyapıtı Kör Baykuş'u merkeze alarak, öykülerini ve karakteristik kimi denemelerini de unutmadan, "Hidayet'in sık yazısını sökmeye çalışıyor".

Kitabı okuyanlar 1 okur

  • Medine T.

Kitap istatistikleri