Yazar:
Stendhal
Çevirmen:
Vahdi Hatay
Yorumlar ve İncelemeler
Cumhuriyet’in seri olarak 2000 yıllarında çıkardığı mükemmel eserler var. Gerçekten bunlar mükemmel ve bunları sahaflar 20 liradan aşağı satmazken Cuma günleri Metrobüs durağına da epey yakınca kurulan meşhur Salı Pazarından 1 ₺ gibi komik rakamlara edinebileceğinizi biliyor muydunuz? Bu seri iki kitaba bölündüğü için aynı incelemeyi oraya da yazacağımı belirterek başlamak isterim.
Stendhal’ın basılmış çok az eseri vardır. Özellikle onun döneminde çıkan yapıtlara baktığımızda bununla karşılaşıyoruz ve 90’a yakın kitabı tamamlayamadan öldüğü, bu nüshaların evinde bölük pörçük durmakla beraber bir kısmının yandığı bir kısmının kaybolduğu bilgisi de araştırmalardan elde ettiğimiz sonuçlar arasında. Bu bilgiyi özellikle verme nedenim de bu kitabın da tamamlanmamış olması.
Hikaye ise, Lamiel adındaki kızın etrafında dönüyor. Bu kızımız macera ve hırsızlık konulu romanları seviyor. Arsen Lüpen ve Sherlock Holmes romanlarını seven bir tarzı var diyebiliriz. Aynı zamanda evlatlık olan bu kızımız bizlere ‘Bağnaz’ olarak tanıtılan Hautemare çiftince evlat edinilmiştir. Burada da birkaç toplumsal mesaj var diyebiliriz.
Öncesi ve sonrası dönemi olarak adlandırabileceğimiz iki dönem var burada. İlkinde uysal, kendi halinde bir kız olarak lanse edilen Lamiel, kitabın devamında hırs ve tutkunun kurbanı olarak bizlere sunulunuyor. İlk dönemi burada kaldığı yani evde kaldığı dönem olarak ikinci dönemi ise Paris’e gittiği dönem olarak bölebiliriz.
Hayatı anlamak, öğrenmek, hayatta kalmak başka; hırs ve tutkuyla kendini kaybederek hareket etmek başka. Toplumsal gerçekçi bir yazar olan Stendhal neden bu romanı tamamlamadı diye insan biraz hayıflanıyor tabi.
Hepimize iyi okumalar dilerim..
Reklam
Yazar Hakkında
StendhalYazar · 30 kitap
Daha çok mahlası Stendhal ile bilinen Fransız Realist yazar.
Marie-Henri Beyle (23 Ocak 1783, Grenoble 23 Mart 1842, Paris), daha çok mahlası Stendhal ile bilinen Fransız Realist yazar. Marie-Henri Beyle, Grenoble'da 23 Ocak 1783 tarihinde burjuva bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası avukat Cherubin Beyle, annesi Hanriette Gagnon'dur. Çok sevdiği annesi 1790 yılında, Stendhal henüz yedi yaşındayken öldü. Stendhal, disiplinli ve muhafazakar kimseler olan teyzesinin babasının etkisi altında büyüdü. 1796'da Grenoble'da bir okula girdiyse de, 30 Ekim 1799'da askeri okulun giriş sınavına katılmak için Paris'teki, kuzeninin de çalışıyor olduğu Savaş Bakanlığı'na gitti. Ertesi yıl ağır süvari birliğinde teğmen olarak İtalya'ya gitti. Bu seyahati sırasında Dimenico Cimarosa ve Gioachino Rossini'nin müziğini ve Vittorio Alfieri'nin eserlerini tanıması için bir fırsat oldu. 1801'de ise Napolyon Bonapart'ın ordusunda görev alarak İtalya seferine çıktı. Bu sefer sırasında bir komutanın asistanı olarak Brescia'da üç ay kaldı ve bu sırada soylu ailelerin evlerinde bulundu; ki bu sürenin onun hayatında ne kadar önemli bir yer tuttuğu, sonradan yayınlanan günlüklerinden anlaşılmaktadır. Yine bu zamanlarda yerel dergilerin yazarlarıyla tanışıp Romantik edebiyatı öğrendi. 1802'de bu bölgeden ayrılarak Almanya, Avusturya ve Rusya'da bazı askeri görevlerde bulundu, ama asla savaşa katılmadı. Aynı yıl, hayatı boyunca aşık olduğu onlarca kadından ilki olan Madame Rebuffel'in peşinden Marsilya'ya gitti. Orada ticarete atıldıysa da başarısız oldu. Bu ve bunu takip eden olayların ve yılların, Kırmızı ve Siyah romanının baş karakteri Julien Sorel'in karakterinin detaylarının çizilmesine büyük katkı sağladığı düşünülmektedir. 1812'de Napolyon ile birlikte Rus seferine katıldı ve Moskova'nın baştan sonra yanışına şahit oldu. Napolyon'un büyük ordusundan sağ kalmayı başaran az sayıdaki askerden olan Stendhal, notlarının önemli bir kısmını, ordu Rusya'dan geri çekilirken kaybetti. Ayrıca o zamana kadar yüzlerce takma isim kullanan yazar, Stendhal ismini bu sıralarda seçmiştir. 1814'te Napolyon'un düşüşünden sonra Milano'ya yerleşmiş ve burada da Angéla Pietragrua'ya aşık olmuştur. Ertesi yıl Parma'yı ziyaret etmiş ve bu seyahati, üçüncü romanı olan Parma Manastırı'na ilham kaynağı olmuştur. 1817'de ise İtalya'daki izlenimlerini anlatan ve İtalya'ya olan hayranlığının simgesine dönüşen Roma, Napoli ve Floransa kitabını yazmıştır. 1818'de Napolyon'un Hayatı'nı yazmaya başlamıştır. Bu sırada da mutsuz bir aşk yaşayacağı Mathilde Dembowski ile tanışmıştır. 1821'de ise yasadışı bir İtalyan örgütüne üye olduğu suçlamasıyla Milano'dan uzaklaştırılmıştır. Stendhal bunun üzerine Batı Avrupa'yı dolaşmaya başlamıştır. Bu yolculuklar sırasındaki tecrübeleri, düşünceleri ve hisler, sonradan yazacağı romanların ana şeklini oluşturmuştur. 1827'de ilk roman Armance'ı, üç yıl sonra da Kırmızı ve Siyah'ı yazmıştır. 1831'de ise Trieste'ye giderek bir süre konsolosluk yapmıştır. 1839'da Parma Manastırı'nı yazmayı bitirdikten sonra, gençliğinde yaptığı İtalya seyahatlerinden birinde kaptığı frengi hastalığı etkilerini göstermeye başlamıştır. 1841'de geçici bir felce uğramış, daha sonradan da birçok benzer sıkıntılar yaşamıştır. Ve Paris sokaklarında yürürken bayılıp kaldırım kenarına yığılmasından birkaç saat sonra, 1842 yılının 22 Mart'ı 23 Mart'a bağlayan gecesinde vefat etmiştir. Mezarı Montmarte Mezarlığı'ndadır.
