Yazar:
Josef Gregor Tajovský
Çevirmen:Aysun Bozova
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
86
Basım Tarihi:
Ekim 2025
Yayınevi:
Fihrist Kitap
ISBN:
9786255512970
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·86 syf.·
2025 98. kitabı
Müthiş öyküler okudum. Tajovský, karakterlerine yukarıdan bakmaz; onlarla aynı sofraya oturur, aynı suyu içer, aynı yorgunluğu paylaşır. Bu yüzden onun öykülerinde bir sıcaklık hissedersiniz; yoksulluğun, yalnızlığın ve kayıpların bile içinde bir tür insanca onur vardır.
Bazı kitaplar yüksek sesle konuşmaz; bir soba çıtırtısı, bir yorgun nefes, bir tarlanın sessizliğiyle anlatır her şeyi. Maco Mlieč de onlardan biri. Josef Gregor Tajovský’nin bu kitabında sekiz öykü var ama aslında sekiz ayrı yürek çarpıntısı, sekiz küçük insanın koca bir dünyaya sığmaya çalışması anlatılıyor.
Tajovský’nin dili ilk bakışta sade, hatta neredeyse sıradan görünür. Ama birkaç sayfa sonra o sadeliğin içindeki derinliğe düşersiniz. Her öykü, sanki Slovak köylerinin taş yollarında yankılanan bir ayak sesi gibi: Kısa, kararlı ve içli. Maco Mlieč, adını taşıdığı öyküde olduğu gibi, görünmeyen insanların hikâyesini anlatır. Toprak sahiplerinin gölgesinde kalan, emeğini ve onurunu sessizce taşıyan insanların…
Kitaptaki sekiz öykünün ortak noktası “insanlık”. Büyük idealler, büyük devrimler yok burada; yalnızca küçük hayatların, küçük sevinçlerin ve derin acıların içtenliği var.
Yazarın dili ne kadar sade olsa da, anlattığı duygular o kadar evrensel. Yorgun bir işçinin iç çekişiyle, bugün metropolde kaybolmuş bir insanın iç sesi aynı yerden gelir. Okurken zaman zaman durup düşünüyorsunuz: “Bu insanlar gerçekten mi yaşadı, yoksa hâlâ aramızdalar mı?” Çünkü Tajovský’nin öyküleri, geçmişe ait değil, bugüne sessizce sızan bir vicdanın yankısı.
Benim için Maco Mlieč, bir dönemi anlatan bir kitap olmanın ötesinde, “insan kalabilmenin” kitabı. Ne yargı var içinde ne romantikleştirme. Yalnızca sade bir gerçeklik: Alın teri, yaşlı eller, nasırlı kalpler, suskun gururlar. Kitabı bitirdiğimde kendimi
Acının rengi, tadı, kokusu olur mu? Bu kitapta oldu.
Modern Slovak edebiyatının güçlü kalemi Josef Gregor Tajovsky, bilinen köy hikâyelerinin aksine unutulmuş köylerin acımasız, sert yaşam koşullarını irdelemiş #macomliec eserinde.
Son nefesine kadar çalışıp didinenler, eşi ya da oğlu tarafından ezilip dayak yiyenler, hakları yenenler, karın tokluğuna köle gibi çalıştırılanlar, dayaktan sağır olanlar, meteliğe kurşun atanlar ama bu durumda bile onurlarından vazgeçmeyenler işte bu öykülerde.
İnsanların sessiz çığlıklarının ete kemiğe bürünmüş hali.
Modern Slovak nesir ve tiyatrosunun kurucusu olan #JosefGregorTajovský Slovak romancı,oyun yazarı, şair, öğretmen ve politikacıdır. Eserlerinde "Tajovský" mahlasını kullanan yazar, bu mahlası Avusturya-Macaristan İmparatorluğuna bağlı olan doğduğu köy Tajov'dan alır.
Çocukluk ve ilk gençlik yıllarını eserlerinde sıkça sevgiyle bahsettiği dedesinin yanında geçiren yazar, Slovak'yanın çeşitli köylerinde öğretmenlik yapmıştır. Burada yaptığı gözlemler de eserlerinde bahsettiği karakterlere yansımıştır.
Romantik köy tasvirleri yerine yoksulluk, aile içi alkol sorunu, şiddet, toplumsal adaletsizlik, borç altında ezilen çiftçiler, toprak sahiplerinin yanında karın tokluğuna çalışan hizmetliler ve her türlü zorluğa katlanan kadınlar yazarın eserlerine konu olmuştur.
Modern Slovak tiyatrosunun öncülerinden de biri olan yazar aynı zamanda ateşli bir vatansever siyasi bir aktivistti ve Çekoslovakya'nın bağımsızlığı için aktif görev yaptı.
Fihrist Kitap kitap tarafından Türkçede ilk kez bir araya getirilen 8 öykünün bulunduğu #MacoMlieč yazarın sefalet ve çaresizlik karşısında duran insanları anlattığı derleme öykü kitabıdır. Bu öyküler kısaca:
Maco Mlieč; kendisine değer vermeyen sahibi için son nefesine kadar hizmet eden ve ücret olarak sadece ihtiyacı olanı alan uşak Mliečnik i,
Pôstková Ana, sefalet içindeyken bile borcuna sadık kalarak tek sahip olduğu kuş tüyü yorganını satan yaşlı kadını,
Sonuna Kadar; Çalışmayı ibadet sayan bir dedeyi,
Acı Ekmek; Çocuklara bakabilmek için onlardan ayrı kalmaya dayanmaya çalışan dul bir kadını,
Ölene Kadar; Sandıktaki oy hakkının değerini bilen Šuhajík'i,
Oluklar; Kırılan çatısını kendi onaran çalışkan bir dedeyi,
Apoliena; babasından gördüğü şiddet sonucu sağır kalan hizmetçi kızın hor görülüşünü,
İlk saat; yokluk içinde alınan
Fihrist Kitap kitap tarafından Türkçede ilk kez bir araya getirilen 8 öykünün bulunduğu #MacoMlieč yazarın sefalet ve çaresizlik karşısında duran insanları anlattığı derleme öykü kitabıdır. Bu öyküler kısaca:
Maco Mlieč; kendisine değer vermeyen sahibi için son nefesine kadar hizmet eden ve ücret olarak sadece ihtiyacı olanı alan uşak Mliečnik i,
Pôstková Ana, sefalet içindeyken bile borcuna sadık kalarak tek sahip olduğu kuş tüyü yorganını satan yaşlı kadını,
Sonuna Kadar; Çalışmayı ibadet sayan bir dedeyi,
Acı Ekmek; Çocuklara bakabilmek için onlardan ayrı kalmaya dayanmaya çalışan dul bir kadını,
Ölene Kadar; Sandıktaki oy hakkının değerini bilen Šuhajík'i,
Oluklar; Kırılan çatısını kendi onaran çalışkan bir dedeyi,
Apoliena; babasından gördüğü şiddet sonucu sağır kalan hizmetçi kızın hor görülüşünü,
İlk saat; yokluk içinde alınan
Jozef Gregor Tajovský | Maco Mlieč
————————————————————
Maco Mlieč, hüzünlü ama gerçekçi bir okuma deneyimi yaşatan kitaplardan biriydi. Yazar, her öyküde yoğun düşünceler yerine küçük insan hikâyeleri üzerinden toplumun gerçek yüzünü gösteriyordu.
• Kitabın içerisinde sekiz adet öykü bulunmakta. Her öykü aslında basit gözüküyor fakat içerisinde oldukça derin ve duygusal anlamlar barındırıyor. Yazar kalemi ile Slovak köy yaşamına dair eleştirilerini okuyucularına yansıtıyor.
• Öykülerin içerisinde karakterler sanki bir yükün altında ezilmiş gibi hissediliyordu. Yazar karakterlerin bu ezilmişliğini eleştirirken aynı zamanda farkındalık yaratmaya çalışıyordu.
• Kitaba ismini veren Maco Mlieč, adlı öyküde yıllar boyunca hizmetkar olmuş bir adamın ölürken tek isteğinin dünyadan göçüp giderken onurlu ve temiz bir şekilde gitmek olmasıydı. Hem ilk öykü olması hem de kitabı ismini vermesi sebebiyle beni gerçekten çok etkiledi.
• Acı Ekmek, kitapta duygusal olarak beni en çok etkileyen öykülerden biriydi. Turjanka, eşini yeni kaybetmiş ve onun acısı daha tazeyken çocuklarını yaşatmak ve evini geçindirbilmek için büyük mücadeleler verir. Aklı çocuklarında kalarak onları evde gece uykularında yalnız bırakır ve çalışmaya gider. Kadının yaşam mücadelesine derinden hissettim ve etkilendim diyebilirim.
• Slovak edebiyatının önemli eserlerinden olan bu kitap köy hayatının sade ve derin köşelerine parmak basıyor.
• Yazarın öğretmen olması da bu hayatlara bakış açısının ne kadar duygusal ve gerçekçi olduğunu kanıtlıyor.
• “İnsan bazen o kadar alışır ki yoksulluğa, artık eksikliğini bile hissetmez; ama küçümsenmeye asla alışamaz.”
• “Maco’nun ömrü, başkalarının toprağında sürülmüş bir tarlaydı. Fakat o, yine de toprağını kendininki kadar severdi.”
Maco Mliec bir dönemin Slovak toplumunun acı ama gerçek yaşam koşulları, hayatın içinden insanların yaşadığı ağır dramları anlatmaktadır.
Yoksulluk ve sefalet içinde yaşayan ama onuru ile hayat mücadelesi veren gururlu insanların yaşamlarına odaklanan bu eserin tek kahramanı sıradan insanlardır.
Olaylar dramatize edilmeden doğrudan doğal ve vurucu bir basitlikte anlatılmaktadır. Karakterler sade ancak derin, yerel konuların evrensel olaylara tüm insanlığın ortak sorunlarını işliyor olması onu son derece etkileyici hale getirmiştir.
Okudukça anlam bulan hayatlara…
Maco Mliec / Josef Gregor Tajovsky
Bazı kitaplar vardır,bittiğinde okurun ellerinden kayıp gitmez,tam tersine yaşattığı duygularla ruhuna yerleşir.
Josef Gregor Tajovsky’nin güçlü kaleminden “Maco Mliec” öykü kitabı,okurun ruhunda tam da böyle özel duygularla kendine yer ediniyor.
Yazar,kendi hayatında ve çevresinde yer alan sıradan insan yaşamlarını,keskin gözlemleriyle harmanlayıp,sekiz (8) öykü üzerinden bizlere aktarıyor.
İlk öykü kahramanımız Maco.
Maco:çalıştığı çiftliğin efendisine,hizmetleri karşılığında sadece karın tokluğuna çalışan,maddi manevi yoksunluk ve yoksulluktan,asla şikayet etmeyen yaşlı,köylü bir bilge...
Onun yaşamında yokluk bir çaresizlik değil,aksine dünyayla kendi yaşamı arasında kurduğu saf ve çıkarsız bir özgürlük hali.
Maco’nun sarsılmaz sadakat erdemini,bir diğer öykü olan”Postkova Ana”nın güçlü ve sağlam onurunu,
”Apoeliena”nın kötülükler karşısında çaresiz ve sessiz kabullenişlerini,okur olarak içselleştirip,yutkunarak okumak çok mümkün.Kitapta yer alan her bir öykü;çevremiz ve yaşama dair düşüncelerimizi gözden geçirmemizi,hayatın zorluğu karşısında şikâyet etmek yerine,sadece görevlerimizi yerine getirirken,sessiz kalmanın ağırlığını taşımayı,ne kadar başardığımızı sorgulamamız gerektiğini hissettiriyor.
Tajovsky;hiçbir öyküde kelimeleri süslemiyor,yer verdiği hayatlar gösterişten tamamen uzak,adeta toprağın,yorgunluğun ve bir köy akşamının sadeliğini taşıyor.Kısacası,yazar yansıtmak istediği derinliği,süslü sözcüklere değil,insan olmanın özündeki empati ve yalınlığa emanet ediyor.
Başarılı çevirisiyle Fihrist Kitap ,yayınlarından okuduğum bu değerli eser,tereddütsüz “Tavsiyemdir.”
Fihrist Kitap
#josefgregortajovsky
#macomlieč
Fihrist Kitap ,yayınlarından okuduğum bu değerli eser,tereddütsüz “Tavsiyemdir.”
Fihrist Kitap
#josefgregortajovsky
#macomlieč
Sekiz öyküden oluşan Maco Mlieč, Slovak edebiyatının önemli kalemlerinden Josef Gregor Tajovský’nin sade ama sarsıcı bir anlatımıyla, yoksulluğu, onuru, emeği ve insan ruhunun inceliklerini ele alıyor. Her bir hikâye, küçük bir köyün ya da kasabanın içinde geçen sıradan hayatlara dokunuyor ama o sıradanlığın içinde öyle evrensel duygular var ki — insan ister istemez kendi çevresine, kendi vicdanına dönüp bakıyor.
İlk öykü “Maco Mlieč”, kitabın kalbi diyebilirim. Fakir, yaşlı ama onurlu bir adamın ömrü boyunca gösterdiği sabrı, çalışkanlığı ve gururu öyle sade bir dille anlatılmış ki satır aralarında insanın içi acıyor. “Pôstková Ana” ve “Sonuna Kadar” öyküleri ise kadın karakterlerin güçlü duruşlarını, fedakârlıklarını ve bazen sessizce taşıdıkları acıları ön plana çıkarıyor. “Acı Ekmek” ve “Ölene Kadar”da yoksulluğun insan üzerindeki yıpratıcı etkisini hissediyoruz; ama yine de karakterlerin onurlarını koruma çabaları, hikâyeleri umutsuzluktan çıkarıp insana dair bir saygı duygusuna dönüştürüyor.
Kısa ama çarpıcı öykülerden biri olan “Oluklar”, yaşamın geçiciliğini, “Apoliena” ise sevginin ve kabullenmenin farklı biçimlerini anlatıyor. Kitabın son öyküsü “İlk Saat”, tüm bu hikâyelerden sonra insana hem buruk bir huzur hem de derin bir düşünce bırakıyor.
Tajovský’nin dili sade, anlatımı duru ama duygusu yoğun. Okurken karakterlerin konuşmalarındaki doğallık, çevre tasvirlerindeki sıcaklık ve anlatılan insanların iç dünyası sizi hemen içine alıyor. Bir köyde, bir evin içinde ya da bir tarlada geçse de, her öyküde evrensel bir insanlık hali var.
Ben bu kitabı okurken hem çok etkilendim hem de o dönemin insanlarını, değerlerini ve zorluklarını derinden hissettim. Özellikle Maco Mlieč ve Sonuna Kadar öyküleri beni en çok sarsanlardan oldu. Her biri ayrı bir vicdan
Jozef Gregor Tajovský // Maco Mlieč
•Sekiz öyküden oluşan Maco Mlieč, hayatın sert yüzüyle baş etmeye çalışan insanların hikâyesini anlatıyor yoksulluğun, onurun ve insana dair en sade duyguların iç içe geçtiği bu satırlarda, yaşamın tüm ağırlığı yalın ama etkili bir dille hissediliyor.
•İlk başta sade bir köy hikâyesi gibi görünse de anlatılanlar birkaç sayfa sonra insanın gururuna sadakate ve yoksulluğa dair derin bir sorgulamaya dönüşüyor. İlk öyküden hissetmeye başlıyoruz anlatılmak istenenleri. Slovak köy yaşamının tüm sertliğini, doğrudan ama duygulu bir dille anlatıyor. Toprakla, alın teriyle, sessizlikle örülü bir hayatın içinde Maco’nun hikâyesi aslında bize çok şey anlatıyor. Maco, ömrünü efendisine hizmet ederek geçirmiş, yoksulluğa rağmen sabrını ve onurunu koruyan bir karakterdi. Yıllarca ağır işlerde çalışır, eline geçen üç beş kuruşa bile minnet duyar. Ancak bütün emeğine rağmen, yaşlandığında ne hakkını tam alabilir ne de emeğinin karşılığını. Yazar, bu öyküde paranın değil, sabrın ve onurun, insan kalabilmenin en temiz yanını gösterir bize. Belki de bu yüzden Maco’nun hikâyesi kısa bir öykü olmaktan çok, insanlığın etkili bir anlatısı olmuştur.
•Postková Ana’nın hikâyes ise, kitabın en dokunaklı öykülerinden biriydi benim için. Yaşına, yorgunluğuna rağmen borcunu ödemeye çalışmasındaki çaba bir kadının gururla ayakta kalma çabasına dönüşüyordu. O, borcunu yalnızca alın teriyle, onuruyla, direnciyle ödüyordu. Gününü dinlenerek değilde gururlu bir şekilde çalışarak geçiyordu.
•Maco Mliec, insan olmanın en sade ve etkili halini bütün çıplaklığıyla gösterdiği bir eser. Tajovský, yoksulluğu acının sefaletin anlatısı olarak değil de onurun, sabrın, sadakatin ve direncin bir yaşam şekli olarak yansıtıyor bizlere. Her öyküsünde farklı bir insan hikâyesi
Yazar, sade bir köy hikâyesi anlatıyor gibi görünse de, aslında emeğin değersizleştiği bir dünyanın kapısını aralıyor. Sessiz, gösterişsiz ama derin bir metin bu. Okudukça, “küçük insanların” büyük sessizliğini duyuyorsun; onların hayatı, hiçbir zaman sahnenin ortasında olmamış ama her şey onların emeğiyle dönmüş.
Başkahraman, hayatını başkalarının düzenini ayakta tutmakla geçiren bir işçi. Gücünü, gençliğini, sağlığını verir ama karşılığında yalnızca bir tabak yemekle bir çatı bulur. Yine de isyan etmez, çünkü kimsenin ona farklı davranacağına hiç inanmamıştır. Bu teslimiyet değil, yorgun bir kabulleniştir aslında.
Yazarın dili öyle sade ki, birkaç satırda bir insanın tüm yaşamını anlatabiliyor. Göstermeden anlatıyor, yargılamadan düşündürüyor. En çok da “adalet” dediğimiz şeyin ne kadar kolay unutulduğunu hatırlatıyor.
Ve hikâye bittiğinde, içinden şu cümle geçiyor: bazı insanlar sessizce yaşar, sessizce gider ama ardında çok gürültülü bir vicdan bırakır.
9/10
Beğendi
·2025 162. kitabı
Slovak edebiyatının önde gelen yazarı Josef Gregor Tajovský 'nin memleketinden insan manzaraları olarak tarif edebileceğim öyküler okumaya davet ediyorum sizleri.
Öykülerinde insan olmanın erdemlerine dair karakterlerle kurduğu öykülerinde bazen gururlu ve çalışkan bir köylü, bazen borcuna sadık bir fakir yer alıyor. Gerçekçi tasvirleriyle doğal köy yaşantısını resmederken güzelliği iyilikle, çalışkanlıkla bütünleştiriyor.
Yazarın milliyetçi kimliği ile döneminde Doğu cephesinde savaşa katılması onun vatan sevgisinin sadece lafta kalmadığını gösteriyor. Nitekim Slovak halkının özgürleşmesi için ordudayken gazete ve dergilerde editörlük yapmış silahını kalemiyle de pekiştirmiş. Elbette öykülerinde de bu vatan sevgisinin izleri sıklıkla yer alıyor.
Yazarın kadınlar hakkındaki düşüncesi ataerkil toplumun yansıması gibi , kadın dayak yese de evine bağlı kalıp, tüm yaşam enerjisini alkolik, dayakçı kocasına ve kontrolsüz doğurduğu çocuklarına analık etmesi üzerine güzelleme ile yer vermesiyle ve son öyküde siyahi insanların panayırda yaratık gibi sergilenmesi ve teşhir edilmesine herhangi bir eleştiri yapmadan yer vermesi biraz rahatsız etti.
Yine de tüm gerçekçi yanlarıyla Slovak köylüsünü tasvirlerini okumak keyifli bir saate vesile oldu. Yazarın tiyatro alanındaki eserlerini de merak ediyorum, onlarda da öykülerindeki gibi toplumsal meseleleri anlatmış mı okuyarak öğreneceğim .
Bu eseri de son zamanlarda severek okuduğum Fihrist yayınevinin diğer eserleri gibi dilimize ve edebiyatımıza ilk kez çevirileriyle kazandırdıkları için minnettarım.
Keyifli okumalar çiçeklerim.
Kitapları Kurtaran Kedi 
Maco Mlieč Josef Gregor Tajovský
Kitapları Kurtaran Kedi Maco Mlieč Josef Gregor TajovskýReklam
