Yazar:
Andre Breton
Çevirmen:
İsmail Yerguz
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 3 dk.
Sayfa Sayısı:
143
Basım Tarihi:
Kasım 1992
İlk Yayın Tarihi:
1928
Yayınevi:
Mitos Yayınları
Orijinal Adı:
Nadja
ISBN:
9789757468165
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Dünyaya düşlemin gözleri ile bakmaya cesaretiniz var mı?Edebiyat
Puan vermedi·143 syf.··
Beğendi
·2020 64. kitabı
·30 saatte okudu
·Okunma: 16 Aralık 2020 23:28
Sürrealizmin babası olan ve “Sürrealizm Manifestosu”nu yazan Breton’ın çok bilinen bu eserini yıllar önce aldım, yanımda taşıdım ama bu zamana kadar elim hep geri gitti. Zira pozitif bilimleri yücelten bir hayat akışım oldu benim; pozitif bilim okudum, böyle para kazandım; çevremde -ailem ve arkadaşlarım dahil- başka bir yöne gönül veren kimse olmadı. Dolayısıyla hem sanat alanında yetersizim, hem de “gerçeküstücülük” benim gibi fazla pozitif bilim odaklı düşünen insanlar için çekince ve korku yaratıyor. Hem ilgimi çekmeyeceğini, hem de vakıf olamayacağımı düşündüğüm için Breton’u okumayı hep beklettim.
Ama görüyorum ki -vakıf olabildim mi bilinmez- ama garip bir biçimde ilgimi çekti Breton.
Kendini hiçbir standarda sokmadan aklına gelen sırayla kelimelerini kağıda dökmüş Breton, buna “kendiliğinden yazın” deniyormuş. Anlatısı sürrealizmin ilkesel duruşu ile başlıyor, kitabın ortalarına doğru ise Nadja ile tanışıyoruz. Nadja, Breton’un çok etkilendiği gerçek bir kişilik (gerçek adı Leona Camile Ghislaine Delacourt imiş). Breton kitabının kalan kısmında “düşsel düzlemde” Nadja’yı anlatıyor ve bu “deli” kadın ile anılarını ve Nadja’nın akıl hastanesine kaldırılmasının onda yarattığı hisleri kaleme alıyor.
“Varolduğuna göre ve varolmayı bir tek sen bildiğine göre bu kitabın varlığı pek gerekli değildi belki de." diyor kitapta Nadja'ya hitaben. Nesnelerin gerçek yüzleriyle işi yok Breton’un, o yüzden Nadja’ya da düşlerin, rüyaların gözleri ile bakıyor; Nadja’nın sürrealist resimlerini de aynı şekilde yorumluyor.
Nadja akıl hastanesine kaldırıldığında bir kırılma yaşıyor Breton. Aslında ona göre “dünyaya düşlemin gözleri ile bakmaya cesaret ettiğinde insan, akıl hastanesinin içi ile dışı arasında pek fark yok.”. Ancak toplumun bariz olanın dışındakileri “görmeyen”
"GÜZELLİK YA 'ÇIRPINMALI' OLACAKTIR YA DA HİÇ OLMAYACAKTIR." .
"GÜZELLİK YA 'ÇIRPINMALI' OLACAKTIR YA DA HİÇ OLMAYACAKTIR." .
Nadja, Andre Breton'un en çok okunan kitabı. Sürrealist Manifesto'nun yazarı, sürrealizmin babası Breton. Nadja kitabı öncelikle deneme tarzında başlıyor, birinci tekil şahıs ağzıyla Breton düşüncelerini anlatıyor, ilerleyen sayfalarda (Nadja'nın da kendini göstermesiyle) otobiyografik bir hâl alıyor. 'Ben kimim?' sorusu ile başlayan kitap; devam eden sayfalarda 'Gerçek Nadja kimdi?', 'Ben kendim miyim?' sorularını sormaya devam ediyor. 1928'de yayınlanan bu kitap 20.yy'ın en önemli eserlerinden biri, bir akımın başlangıç kitabı ve yazılmış en güzel aşk hikayelerinden biri. Aşk hikayesi dediysem öyle sıradan bir şey beklemeyin. Nadja özgürlük ve umudun simgesi bir kadındır; kimseye bağlanamaz ve hayat onun için diğer tüm insanlardan farklı ilerler. Nadja'nın başındaki "Nad", Rusça'da "umut" sözcüğünün başlangıcıdır. (Nadeus:Umut) Breton'un da Nadja'yı umudu olarak gördüğünü farkediyoruz, aşkı ve hayatı ve varoluşunu bu kadın üzerinden ispatlamaya çabalıyor. Breton'un Nadja'ya olan aşkında da sanata olan aşkını da görürüz; aynı özgürlük ihtiyacı ve aynı ilham verici yaratıcılık. Tüm bunlar Fransa'nın sokaklarında, kitapevinlerinde, kafelerinde gerçekleşiyor ve biz Breton'la beraber ülkeyi turluyoruz.
.
Nadja, 2 saatlik bir okuma ile başlayıp bitirdiğim bir kitap oldu ancak dili oldukça anlaşılmaz ve kurulan uzun cümleler tekrarlanan okumalar istiyor okuyucudan. O yüzden bu tarz kitaplar okumaya alışkın olmayanlar hem sıkılabilir hem de zorluk çekerek bu türden soğuyabilirler. Benim için bu zorluk oldukça iyiydi, sanki yazarın kendisiyle bir bağ kurmuş gibi hissettim ve kitabı elimden bırakamadım. .
Bu kitaba 10 puan değil 99999 puan versem az gelir. öncelikle bir insanın içinde yaşadığı buhran her boyutuyla verilmiş. ""dışarıdaki yansıma ile içerideki görüntünün ne kadar farklı olacağı resmedilmiş."" sonundaki tüyler ürperten olayın ise etkisinden uzun süre çıkamadım. nelerin insanı çıldırtacağı nelerin yıpratacağı belli olmaz, dipsiz bir kuyudur bu mevzu. bana bunu sonuna kadar hissettiren bir kitap oldu. gerçeküstücülüğün kurucu kitabı olmayı sonuna kadar hak ediyor. düşünsenize, tek bir kitapla bir akımın kurallarını baştan sona koyuyorsunuz. bu bile kitabı okumak için yeterli bir sebep!
Bu zamana kadar okuduğum en farklı “şey”. Şey diyorum çünkü bu bir kitap değil. Roman değil, şiir değil, anı değil, gerçek değil. Ama gerçekten daha gerçek! Gerçeküstü!
Okunması kolay bir metin değil, kabul, lakin bu nasıl bir anlatı yeteneğidir? Aklım almadı doğrusu.
Hapishane ve tımarhane ikilisi hakkında yapılan tespit akıl işi değil. Muazzam bir zeka!
Çok daha iyi kitaplar var mı? Elbette, ziyadesiyle. Fakat bu kadar tuhafı var mı? Çok zor. (Sanıyorum aynı tadı bir tek Walser’in Gezinti’sinde almıştım.) Ağızda kekremsi bir tat bırakıyor bitirdikten sonra. Ömrüm vefa ettiği müddetçe tekrar tekrar okuyacağım sanırım.
Bu bir inceleme yazısı değil, zira Breton an itibariyle kitap inceleyecek bir kafa bırakmadı. Bu, okuduğum kitapları unutmak için salt ufak bir an kollayan belleğime oynadığım bir oyun. Dönüp dönüp bakacağım. Bu sefer kadir kıymet bilmez belleğimin oyununa gelmeyeceğim.
“Güzellik, ya ihtilaçlı bir güzellik olacak ya da hiç olmayacak.”
8/10
2021 57. kitabı
Gerçeküstücülüğün babası olarak tanınan André Breton (1896–1966) eserini 1928 yılında yayımlanmıştır.
Hayatın anlamını sorgulayan André ile sıra dışı bir kişiliğe sahip Nadja'nın ilişkisi bağlamında felsefi, yarı otobiyografik bir roman diyebiliriz. Sürrealizm üzerine bir deneme okuduğunuzu düşünmeye başladığınızda kendinizi çoktan bir öykünün içinde buluyorsunuz.
Bir kitap okuyarak değil, özel bir şeyler yaşayarak ulaşılan aydınlanmanın o derin boyut farkını hissedebileceğimiz bir eser.
Nadja, adındaki roman Fransız yazar, şair ve gerçeküstücü kuramcı André Breton'un (1896 Eylül, 1966), iki romanından biri ve en çok tanınmış olanıdır. Yazar bu romanının henüz 25 yaşlarında iken yazmaya başlamıştır. İlk baskısı da 1928 yılında Fransa da yapılmıştır.
Sürrealizm akımının önemli romanlarından birisi olan Nadja adlı roman sokakta karşılaşılan çok yoksul bir kadının bir var olup bir kaybolan, gerçeklik ve gerçeküstücülük arasında gidip gelen düşünen çehresi ile anlatıcıyı etkileyen bir kadına duyulan aşkı anlatmaktadır.
Roman, André isimli anlatıcı ile Nadja adındaki hayali veya gerçek olduğu anlaşılmayan kadın ile yaşadığı on günlük ilişkisi üzerine kurgulanmıştır.
Roman, Lafayette sokağında karşılaşılan bir kadının zihinde yarattığı imajlar, başlangıcı ile bitişi sadece on gün süren bu on gün sonunda da Nadja’nın akıl hastanesine yatması ile son bulan bir vaka düzeni içinde anlatılmıştır.
Nadja | Andre Breton | Jaguar Kitap
#kitapyorumu
Yazarlık atölyesinde sürrealizm konusunu işlerken okumamız gereken ödev kitabımızdı Nadja. İtiraf ediyorum kitabın neredeyse yarısına kadar aşırı zorlandım. Bunun en büyük nedeni yakın kitapçılarda baskısını bulamayışımdı. Kitapyurdundan sipariş verdim ancak sitenin her zamanki yavaşlıklarına karantina süreci de eklenince kitap elime ulaşamadı. Benimse okumak için çok kısıtlı zamanım olunca mecburen pdf olarak okumak zorunda kaldım. Tüm zorluklara rağmen kitabı bitirdim ve ben bunları yazarken bile hala sipariş ettiğim kitap elime ulaşmadı.
Sürrealist Manifestosu’nun yazarı olan Andre Breton’un en çok okunan eseriymiş bu kitap. Yazarın dili anlaşılmaz ve kurduğu cümleler aşırı uzun olunca sık sık kitaptan koptuğumu söylemeliyim. Basılı eserden okumuş olsam kitabın ilk yarısındaki her sayfayı tekrar okumam gerekirdi ancak bu pdf kitapta çok yorucu olduğundan tekrar etmeden geçtiğim bölümler oldu.
Okurken zaman zaman gerçekten Nadja diye bir karakter var mı, yazarın kafasının içindeki hayali bir karakter mi diye sorguladım. Ancak kitabın sonlarına doğru gerçekten Nadja’nın varlığından emin oldum.
Yazara kurgudan dolayı sinir olmuş olsam da sonu beni üzdü doğrusu. Son elli sayfayı iyi bir şey olması umuduyla heyecanla okudum diyebilirim. Hatta son 70 sayfa kitabı en hızlı okuduğum bölüm oldu. Kitabı okumanız için tavsiye ederim ancak bu tarz felsefi kitaplar okumaya alışık olmayanlar için yorucu ve sıkıcı bir kitap olabilir. Ama bitirdiğinizde damakta bıraktığı o tat çok hoşunuza gidecek.
Felsefe ile aranız nasıl, bu tarz kitaplar okurken neler hissediyorsunuz? Benimle paylaşırsanız sevinirim, sevgiyle kalın.
André Breton'un kaleminden çıkan Nadja, sürrealizmin manifestosu olarak nitelendirilebilecek bir eser. Gerçeküstücülüğün önde gelen isimlerinden Breton, bu romanda okurları gizemli bir aşk hikayesinin ve bilinçaltının derinliklerine sürükleyici bir yolculuğa çıkarıyor.
Nadja, Breton'un tesadüfen bir kafede tanıştığı gizemli bir kadınla yaşadığı sıra dışı ilişkiyi anlatıyor. Bu tanışmadan sonra Breton, Nadja'nın peşine düşer ve onu daha yakından tanımak ister. Nadja, Breton'u bilinçaltının karanlık dehlizlerine ve gerçeküstü bir dünyaya götürür. Birlikte Paris sokaklarında dolaşırken, rastgele karşılaşmalardan ve rüyalardan beslenen bir dünya yaratırlar.
Kitabın Özellikleri:
* Gerçeküstücülüğün temel ilkelerini yansıtan bir eser.
* Bilinçaltının ve rüyaların gücüne vurgu yapıyor.
* Olay örgüsü yerine, duygular ve imgeler ön planda.
* Paris'in atmosferi ve o dönemin kültürel ortamı ustalıkla aktarılıyor.
Gerçeküstücülük akımına ilgi duyanlar, gizemli ve sıra dışı hikayelerden hoşlananlar ve bilinçaltının derinliklerine inmek isteyenler için Nadja kesinlikle tavsiye edebileceğim bir kitap.
Bu yazdıklarımın tek amacı yıllar ya da belki de sadece günler sonra kitap hakkında bir şeyler hatırlamak içindir.Bazı kitapların başına bu gelir,unutulup giderler,bazı çok iyi kitapların başına da gelir bu.Ne zamandır söyleyecektim,hazır konuyu açmışken söyleyeyim.Tatar Çölü kıtabı hakkında aklımda hiçbir şey kalmamış durumda oysa zevkle okuduğumu hatırlıyorum.Bu kitabı da zevkle okudum fakat az sonra yazacaklarımı yazmasam kısa sürede aklımda hiçbir şey kalmazdı.
Bize yabancı bir tarz gerçeküstücülük.Breton'da bu akımın kurucusu,ölene kadarda zerre sapmamış yolundan,bir zamanlar Aragon'da ona eşlik etmiş fakat Aragon başka bambaşka bir adam,ele avuca sığmamış ve hiç rahat durmamış gerçeküstücülüğün en iyi örneklerini o yazmış Anicet ve Paris Köylüsü.Anicet'i okudum Paris Köylüsü'nü henüz okumadım ama Anicet gibi bir roman yazabilen biri kötü bir şey yazamaz. Breton'a olan ilgimin sebebi Arogon'dur diyebilirim.Nadja'ya gelirsek,bir türe girmiyor,roman değil,hikaye değil,şiirde değil,anı olmadığını kendisi söylüyor,bence bir ispat kitabı.Gerçeküstünün ispatı.Nadja diye biri var mı,bir simge mi? Aragon'un Mirabellesi gibi güzellik arayışı mı,hayal edilen kadın mı? Breton canlı kanlı olarak (Anicet romanının kahramanlarından biri Breton'dur)Mirabelle'nin gerçek olduğuna beni inandırmıştı.Nadja da ise gerçek olmayan bir kadının gerçek olduğuna beni inandırdı,Nadja'yı hayal ederken aklıma sigara dumanı geliyor,bir görünür bir görünmez,sisli ama hemen kaybolan...Varoluşu ,varolmadığına kendini inandırmışlıktan türüyor.Mirabelle ve Nadja hangisi daha gerçek,bana göre benzerlikleri var ama Breton'a göre hiç benzemezler,Valery'in gözündeki Mirabelle ile Breton'un gözündeki Nadja ise birbirinden ayırt edilemeyecek kadar benzeşirler.Valery nerden çıktı? (Valery de Anicet'in
#1001kitap~~~
"Kimim Ben?' ..., bana daha hayattayken hayalet rolü oynatıyor, kim isem o olmak için artık olmayı bıraktığım şeye açıkça göndermede bulunuyor..."
diyerek başlayan kitap, temelde 1arayışın romanı olup, gerçekle düş arasındaki durum için Nadja, "Rusça da "umut" kelimesinin başıdır, çünkü herşeyin başındayım..." der..
Tımarhane ile hapishane mantığını 1-1ine benzeterek 1eyin özgür olmasına dair sözlerle kitabi bitirir ki kendi benliğinin en karanlık köşelerini aydınlatarak...
... bana göre bütün kapatmalar keyfidir. 1insanin neden özgürlüğünden yoksun bırakılması gerektiğini hala anlamamaya devam ediyorum: Sade i hapsettiler; Nietzsche yi hapsettiler; Baudelaire i hapsettiler de ne oldu???
Gündelik hayattaki olguların gerçeküstü algılarıyla varoluşsal biçimde yaşamı ve kendi benliğini her türlü sorgular...
"... Madem ki sen varsın, varoluşu sadece sen nasıl biliyorsan öyle varsın..."
"Nadja" ölmeden önce okunması gereken #1001kitap arasındadır, gerçeküstü akımını sevenlere tavsiyemdir ama umarım #1001kitap listesinde bu akımdan başka kitap yoktur yoksa yine zorlu 1okuma beni bekler :-(((( (hepsini bitireceğim için), bu akımın benim tarzım olmadığının ispatını okuyarak yaşadım :-))) çok zorlu1okuma oldu benim için...
Yazar Hakkında
Andre BretonYazar · 7 kitap
André Breton (d. 19 Şubat[1] 1896 ö. 28 Eylül 1966) Fransız yazar, şair, ve gerçeküstücü kuramcı, Gerçeküstücülüğün babası olarak tanınır. 1924 yılında yayınlanan Gerçeküstücü Manifesto'su ile psikolojik çözümlemeler içeren otonom yazı tekniğini edebiyat dünyasına tanıtmıştır.
Normandiya`da doğdu, tıp ve psikiyatri okudu. I. Dünya Savaşı sırasında bir nöroloji koğuşunda çalıştı. Burada antisosyal davranışlarıyla geleneksel sanat anlayışlarına karşı çıkan Alfred Jarry ve Jacques Vaché ile tanıştı. Onların düşüncelerinden etkilendi. Jacques Vaché 24 yaşında kendini Seine nehrine atarak intihar etti. Vaché`nin savaş sırasında Breton ve başkalarına yazdığı mektuplar Savaş Mektupları adı altında 1919`da yayınlandı. Bu kitap üzerine Breton`un yazdığı dört adet deneme bulunmaktadır.
1919 yılında Louis Aragon ve Philippe Soupault ile birlikte Edebiyat(Littérature) adlı dergiyi kurdu . Bu yıllarda Dadaist Tristan Tzara ile bağlantıya geçti. 1924 yılında Gerçeküstücü Araştırma Bürosunu`nun kurucu öncülerinden oldu.
Manyetik Çayırlar (Les Champs Magnétiques) kitabı ile otomatik yazı tekniği`ni pratiğe döktü. 1924 yılında Gerçeküstücü Manifesto`yu yazdı ve Gerçeküstü Devrim dergisinin editörü oldu. Etrafında Philippe Soupault, Louis Aragon, Paul Éluard, René Crevel, Michel Leiris, Benjamin Peret, Antonin Artaud ve Robert Desnos gibi genç yazarlardan bir topluluk oluşması zaman almadı.
Arthur Rimbaud`nun özgür sanat anlayışını ve Karl Marx`ın politik düşüncelerini birleştirmek için sabırsızlanan Breton 1927`de Fransız Komünist Partisi`ne katıldı. 1933`te partiden atıldı. Bu süre içerisinde geçimini kendi sanat galerisinde sattığı tablolarla sağladı.
Breton`un öncülüğünde gerçeküstücülük tüm Avrupa`da ses getiren bir sanat anlayışı oldu ve döneminin tüm sanat dallarını etkiledi. Bu dönemin ürünü olan eserlerde insanın algısının kökenleri ve insanın etrafındaki olaylara bakış açısı sorgulandı.
1938 yılında Fransız hükümetinden aldığı kültürel komisyon ile Meksika`ya gitti. Bu Breton`a Troçki ile tanışma fırsatı sağladı ve beraber Devrimci, Özgür Bir Sanat İçin (Pour un art révolutionnaire indépendent) adlı manifestoyu yazdılar. Manifesto Breton ve Diego Rivera`nın isimleriyle yayınlandı ve o dönemlerde imkânsız gibi gözüken sanatta tam özgürlük çağrısı yapıldı.
Fransız hükümetinin çalışmalarından memnun olmayan Breton 1941`de Amerika Birleşik Devletleri`ne ve Karayip`e sığındı. Burada yazar Aimé Césaire ile tanıştı. Césaire'in Memleket`e Dönüş Defteri(Cahier d'un retour au pays natal) adlı kitabının 1947 baskısının özsözünü yazdı. Breton Paris`e 1946`de geri döndü ve Fransız sömürgeciliğine karşı 121`in Manifestosu`nu yazdı. Bu manifestoda Cezayir Kurtuluş Savaşı`nı ele aldı ve ölene kadar bu konuda çalışmalarını sürdürdü. 1961-1965 yılları arasında ikinci bir gerçeküstücü grubun öncüsü olarak çeşitli sergi ve incelemelerde bulundu. 1959 yılında İspanya`da Gerçeküstücülüğe Saygı adlı bir sergi düzenledi. Bu sergide Salvador Dalí, Joan Miró, Enrique Tábara ve Eugenio Granell gibi ünlü sanatçıların eserlerine yer verildi.
Kitapları arasında durum öyküleri olan Nadja (1928) ve Çılgın Aşk(L`Amour Fou) (1937) bulunmaktadır.
Breton üç kere evlendi;
İlk eşi Simone Kahn.
İkinci eşi Jacqueline Lamba.
Üçüncü ve son eşi Elisa Claro.
André Breton 1966`da, 70 yaşındayken öldü. Mezarı Paris`tedir.
