Yazar:
Laura Shepperson
Çevirmen:
Bala Ulaş Ersay
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
• Minotor efsanesini bilir misiniz? Minos'un kızı Phaedra, Theseus ile evlidir ancak Afrodit, intikam için onu üvey oğluna aşık ederek ölümcül bir trajediye neden olur. Yani yine kadınların suçlu gösterildiği bir olaya dönüşür.
• Yazar, feminist bir düşünceyle efsaneye farklı bir metafor kazandırarak okuyucuya tekrar sunmuş. Phaedra'yı suçlu figüründen alıp adalet arayan güçlü birine dönüştürerek kadınların susturulmuş yönlerine kulak vermiş. Tanrıların hikayesinden çıkarıp, kadınların yaşadığı zorlukları anlatan bir hikâyeye dönüştürmüş. Akıcı ve modern diliyle mitolojiye yeni bir soluk getirerek farklı bir bakış açısı kazandırmış.
• Girit kralının kızı Phaedra, Atina'nın kralı Theseus ile politik zorunluluk nedeniyle evlenmek üzere Girit'ten ayrılır. Atina sarayı, kadınların erkeklerden köşe bucak saklandığı, aşağılandığı, hor görüldüğü ve vahşice tecavüze uğradığı yozlaşmış bir yerdir. Theseus ise Phaedra'yı yok sayan ve yanına yaklaşmayan kaba, bencil bir figürdür. Theseus’un oğlu Hippolytus, kendini Artemis'e adamış, kadınlardan nefret eden ve onlara üstten bakan bir karakterdir.
• Kitabın merkezindeki olay, meşhur "tecavüz" iddiasıdır. Geleneksel mitin aksine Phaedra, Hippolytus tarafından saldırıya uğrayıp hamile kalan, adalet arayan ve mücadeleci bir kadın olarak işlenir. Kurulan mahkemede yazar, kadınlara tanınan demokrasi anlayışını ve bakış açısını da perspektif bir şekilde gösterir.
• Aslında kitaptaki asıl mesaj, tarihin ve mitlerin erkekler tarafından yazıldığı, kadınların hikâyelerinin ise sonunda okuduğumuz gibi çarpıtıldığıdır.
Phaedra #okudumbitti
Phaedra bitti ve uzun süre zihnimde kalacak gibi… Mitolojide adını duyup da çoğu zaman “kötü kadın” etiketine sıkıştırılan Phaedra’nın bu romanda kendi sesiyle konuşmasına tanık olmak çok sarsıcıydı. Laura Shepperson’un kalemiyle ilk kez tanıştım ve gerçekten “tamam, ben bu yazarı takip ederim” dedirten bir okuma oldu.
Hikâyeyi bilirsiniz belki: Girit’ten Atina’ya uzanan bir evlilik, saray oyunları, kahramanlık masalları… Ama bu kitap o masalların parlak tarafında dolaşmıyor. Tam tersine, o masalların gölgesinde kalanların, “dipnot” diye geçiştirilen kadınların dünyasına giriyor. Phaedra Atina’ya geldiğinde bir kraliçe gibi karşılanmayı beklemiyor belki ama bu kadar yok sayılmayı da hak etmiyor. Theseus’un siyasi hedefleri arasında bir “parça” haline gelmesi, saraydaki kadınların görünmezliği, o boğucu düzen… Okurken, ortamın soğuğu sayfalardan çıkıp odaya yayıldı resmen.
Ve Hippolytus… Kitap boyunca içimi en çok sıkan şeylerden biri, dışarıdan “erdem” diye pazarlanan bir maskenin ardındaki şiddet oldu. Shepperson, meseleyi sadece bir olay üzerinden anlatmıyor; “inanılmamak”, “yalnız bırakılmak”, “erkeklerin kurduğu adaletin yine erkekleri koruması” gibi tanıdık yaraları da sürekli yokluyor. Phaedra’nın mücadelesi benim için en vurucu kısım: Susmayı seçmiyor. Korkuya rağmen konuşmayı seçiyor. Ve bu seçimin bedelini, antik bir sarayda geçse bile, bugünün dünyasına çok acı bir şekilde bağlanıyor.
Kitabın dili ayrıca çok akıcı. Mitoloji retelling’lerinde bazen mesafe olur ya, burada o mesafe yok; karakterler etten kemikten, duygular keskin. Bölümler boyunca farklı bakış açıları da hikâyeye iyi yedirilmiş; kim neyi neden söylüyor, kim neyi saklıyor… Okurken sürekli bir gerilim var ama bu gerilim “entrika”dan çok “hayatta kalma”
Puan vermedi·272 syf.··
Beğendi
·2026 15. kitabı
·9 günde okudu
·Okunma: 07 Nisan 2026 19:22
Phaedra ~ Laura Shepperson
Selamlar
Phaedra, Girit Kralı Minos’un kızı olarak karşımıza çıkıyor. Yani aslında güçlü bir krallığın prensesi. Phaedra siyasi bir anlaşma uğruna Atina Kralı Theseus ile evlendiriliyor ve doğup büyüdüğü Girit’ten koparılıp Atina’ya, yani Theseus’un sarayına gönderiliyor. Fakat günler süre gemi yolculuğu ardından Atina’ya vardığında beklediği ihtişamı asla bulamıyor. Girit’teki düzenin aksine Atina çok daha ilkel ve kadınların neredeyse hiçbir değerinin olmadığı bir yer.
Sarayda kurallar erkekler tarafından belirleniyor ve kadınların tek görevi bu düzene uyum sağlamak. Phaedra da bu baskının içinde giderek yalnızlaşıyor. Ne kendi ülkesinden biri var yanında ne de kendini güvende hissedebileceği bir ortam.
Üvey oğlu Hippolytus, kendini tanrıça Artemis’e adamış ve kadınlara ilgi duymadığını açıkça dile getiren biriyken, Phaedra’ya saldırıp taciz eder. Bu olayların kırılma noktası oluyor. Yaşananlar saray içinde kapatılmak, üstü örtülmek isteniyor çünkü kimse böyle bir skandalın ortaya çıkmasını istemiyor ama Phaedra burada susmayı reddediyor. Tüm baskıya rağmen mahkemeye çıkıyor ve yaşadıklarını açıkça dile getirerek hakkını arıyor. Bu kısım bence kitabın en güçlü yeriydi. Çünkü herkesin sustuğu bir yerde onun konuşmayı seçmesi gerçekten çok çarpıcıydı.
Kitap boyunca aslında şunu okudum. Güçlü bir krallığın kızı olsanız bile, içinde bulunduğunuz düzen kadınları susturuyorsa o gücün hiçbir anlamı kalmıyor.
Kısacası mitolojik bir arka planı olsa da, özünde kadınların sesi, adalet arayışı ve baskı üzerine kurulu, oldukça yoğun ve düşündüren bir hikâyeydi
.
Mitlere ve mitlerin yeniden anlatımına ilgi duyan #LauraShepperson İngiltere doğumlu, ilk romanı ile Sunday Times en çok satanlar listesine giren bir yazardır. #Phaedra Kadın Kahrananlar; yaratıcı yazarlık alanında yüksek lisans yapan yazarın, zina dedikoduları ile anılan kraliçe Pasiphae ile Kral Minos'un kızı ve güzelliği dillere destan olmuş Ariadne ve canavar Minotor un kız kardeşi olan diğer aile üyelerine rağmen biraz sönük kalmış, hatta dışlanmış Giritli Prenses Phaedre'yi kendi yorumu ile yazdığı kitaptır.
Yazarın kitap başında yer verdiği karakter açıklamaları, mitolojik kurguları okumada zorlananlar için kolaylık sağlamış. Hikaye bir çok karakterin kendi bakış açısından anlatılmış, bu yüzden bu türde ilk defa okuma yapacaklar için karakter tanıtımlarının ilk sayfada yer verilmesini beğendim.
Atina'dan labirent sınavı için gelen harçları arasına katılan prens Theseus artık bu geleneğe son vermek ister ve labirentte onları bekleyen canavar Minotor'u öldürür. Girit ile Atina arasında güzel bir ittifakın başlamasını istediği için Theseus'a bir gelin lazımdır. Ariadne ortadan kaybolduğu için bu görev Phaedra'ya kalır. Yaşı küçük olmasına rağmen Phaedra kardeşlerinin intikamını almak için Theseus'un gelini olmayı kabul eder.
Tanrılarına güvenen ve onların yardım edeceğine inanan Phaedra, Theseus ile beraber Atina gider ama burada işler karışıktır. Saray bir kaos ortamıdır ve Theseus'un ülkeye demokrasiyi getirmek için planları vardır. Bu yüzden Phaedra'yı tek başına bırakır. Bu arada inandığı Tanrısına bağlılık yemini etse de içinde fırtınalar kopan Theseus'un oğlu Hippolytus da yeni kraliçeden hiç hoşlanmaz ve tüm hırçınlığını gözler önüne serer.
Phaedra'nın intikam planları Hippolytus'un ona saldırması sonucu yön değiştirir ve Theseus'un getirmek istediği
Puan vermedi
Kendi Adaletini Yaratan Kadın: Phaedra
Karşımızda, Yunan mitolojisinin en haksız yere kötülenen figürlerinden birini alıp onun sesini ilk kez gerçekten duyuran bir roman duruyor. Kitap, sadece Phaedra’nın bireysel dramını anlatmakla kalmıyor; aynı zamanda adaletin nasıl çarpıtıldığını ve nihayetinde bir kadının kendi adaletini yaratma ihtiyacını çarpıcı bir şekilde gösteriyor.
Girit sarayında başlar her şey. Phaedra, entrikalarla dolu bir ailede büyür; annesi Pasiphae’nin evlilik dışı bir çocuğu vardır ve bu çocuk yarı boğa olduğu için labirente hapsedilir. Kız kardeşi Ariadne’nin Theseus’a Minotauros’un yerini söylemesi, hem kendi kaderini hem de Phaedra’nın kaderini değiştirir.
Atina’ya geldikten sonra Phaedra’nın durumu daha da trajikleşir. Theseus’la evliliği bir güç ittifakıdır; siyasi bir beklenti. Atina, Girit’ten çok daha ilkel bir toplum: Kadınların sesi yoktur, erkekler tarafından kontrol ve istismar edilirler.
Ve Hippolytus… Üvey oğlunun saldırısı, Phaedra’nın dünyasını yerle bir eder. Mahkeme kurulur, ama erkeklerin elinde şekillenen adalet, Phaedra’yı susturup, yalnız bırakır.
Kitapta Medea’nın varlığı, Phaedra’nın dönüşümünü daha da anlamlı kılar. Medea’nın trajik hayatı, Phaedra’ya bir ayna tutar: Tanrılar ya da sistem adalet sağlamayacaksa, kendi elleriyle harekete geçmek zorundadır...
Kısaca, Atina’nın erkek egemen düzeni, Hippolytus’un saldırısı, Phaedra’nın Medea ile paralelliği ve kendi adaletini yaratma kararı, romanın ana temasını oluşturur: Sessizlik trajedidir; eylem, hem yıkıcı hem de özgürleştiricidir.
Roman sadece mitoloji severler için değil; adalet, güç ve kadın mücadelesi üzerine düşünmek isteyen herkes için de bir çağrıdır.
"Tarihin beni yargılayacağını biliyordum ama zaten tarih erkekler tarafından yazılıyordu...Sadece duyulmak
Mitolojide “suçlu kadın” olarak anlatılan bir karakter kendi hikâyesini anlatsa ne olurdu?
Phaedra
Girit prensesi Phaedra, politik bir evlilikle Theseus’un yanına gönderilir ve Atina’da sesi bastırılmış bir hayata sıkışır. Kırılma noktası ise üvey oğlu Hippolytus ile yaşanan o travmatik olay…
Ama bu kez hikâye farklı: Phaedra susmaz. Ve roman tam burada şu soruyu ortaya atar:
Gerçek nedir ve kimin gerçeği kabul edilir?
Kitap, olayları tek bir açıdan anlatmak yerine farklı bakış açılarıyla ilerliyor. “Erdemli” görünen Hippolytus, gücün temsilcisi Theseus ve sesi bastırılmaya çalışılan bir kadın… Okur olarak net bir doğruya değil, sorgulamaya yönlendiriliyorsun.
En çarpıcı detaylardan biri de kadınlar korosu. Atina’daki kadınların kolektif sesi olarak hikâyeye eşlik ediyor ve şunu hatırlatıyor:
Kadınların gerçeği çoğu zaman duyulmaz, ama yok da olmaz.
Temada; patriyarka, adalet, güç dengesi ve gerçeklik algısı var. Phaedra’nın pasiflikten kendi sesini bulan bir karaktere dönüşmesi ise hikâyeyi çok daha güçlü kılıyor.
Benim için bu kitap, bir mitoloji uyarlamasından çok
“susturulmuş bir hikâyenin geri alınışı” oldu.
Sence bir hikâyede gerçeği belirleyen şey ne: yaşananlar mı, yoksa anlatan kişi mi?
"PHAEDRA"
"Herhangi bir yerde güvende miyiz ki?" diye sordum usulca. "Nihayetinde biz sadece bir kadınız."
Ve böylece kadın yine suçlu bulundu.
İnsanlık tarihi boyunca anlatılan her hikâyede, her efsanede, her destanda değişmeyen bir kural vardır: Suçlu hep aynıdır. Binlerce yıldır yazılan metinlerde, çizilen resimlerde, sahnelenen oyunlarda kadınlar ya kötüdür ya da kötü yola düşendir. Peki ya gerçek? Ya o hikâyelerin bir de öteki yüzü varsa?
Eser, bizi bu soruyla yüzleştiriyor.
Ve cevabı, mitolojinin en trajik kadın karakterlerinden Phaedra'nın hikâyesini okuyarak öğreniyoruz.
Minotor efsanesini biliriz... Girit Kralı Minos'un karısı Pasiphae'nin bir boğayla birleşmesinden doğan canavar. Theseus'un labirente girip canavarı öldürmesi. Ariadne'nin ipliği. Kahramanlık, zafer, şan, şöhret...
Peki bu hikâyede Phaedra nerede?
Hiçbir yerde. Ya da sadece dipnotlarda.
Girit Kralı Minos'un kızı Phaedra, politik zorunluluklar nedeniyle Atina Kralı Theseus ile evlenmek üzere Girit'ten ayrılır. Memleketinden, ailesinden, bildiği her şeyden koparılarak yabancı bir diyara gelin gider. Ama Atina sarayı onu hiç beklemediği bir gerçeklikle karşılar. Burası, kadınların erkeklerden köşe bucak saklandığı, aşağılandığı, hor görüldüğü bir yerdir. Kadınlar vahşice tecavüze uğrar, sesleri çıkmaz, çıkamaz. Theseus ise Phaedra'yı yok sayan, yanına yaklaşmayan kaba, bencil bir kraldır. Ona bir eş olarak değil, siyasi bir anlaşmanın parçası olarak bakar.
Ve Hippolytus... Theseus'un oğlu. Kendini tanrıça Artemis'e adamış, kadınlardan nefret eden, onlara tepeden bakan bir genç. Onun gözünde kadınlar ya iffetsizdir ya da yoldan çıkarıcı. Temiz olan tek şey erkek dünyasıdır, erkek tanrılardır, erkek kahramanlıklarıdır.Phaedra, daha labirentten çıkmış Minotor'dan beter bir labirentin içinde bulur
Mitolojiye biraz mesafeliysen bile bu kitap seni içine çeken türden. Çünkü klasik anlatımdan ziyade daha insani, daha duygusal bir yerden yaklaşıyor. Hikâye temelde Phaedra’nın yasak aşkı, arzuları ve bunun getirdiği iç çatışmalar etrafında dönüyor ama aslında okurken sadece bir “hikâye” okumuyorsun; bir kadının iç dünyasına, bastırılmış duygularına ve çaresizliğine tanık oluyorsun.
En sevdiğim tarafı anlatımının akıcılığı oldu. Hiç zorlamıyor, aksine sayfalar su gibi akıyor. Mitolojik bir konu olmasına rağmen ağır ya da sıkıcı hissettirmiyor. Yazar dili sade ama etkili kullanmış, bu da karakterle bağ kurmayı çok kolaylaştırıyor. Phaedra’yı okurken bazı yerlerde hak veriyorsun, bazı yerlerde sorguluyorsun ama hiçbir zaman ondan kopamıyorsun.
Kitap aynı zamanda “kadınların hikâyesi nasıl anlatılır?” sorusuna da güzel bir cevap veriyor. Genelde yan karakter gibi kalan birinin sesini bu kadar net duymak gerçekten etkileyiciydi.
Kısacası hem akıcı hem de duygusal olarak güçlü bir kitaptı. Mitoloji seviyorsan zaten seversin ama hiç ilgin yoksa bile şans verilebilecek türden. Okuduktan sonra zihinde kalan, üzerine düşündüren bir hikâye.
Yazar Hakkında
Laura SheppersonYazar · 0 kitap
Laura Shepperson, İngiltere'de doğdu ve her zaman mitlere ve mit yeniden anlatımlarına ilgi duydu; Auckland Üniversitesi'nde Klasik Çalışmalar okudu. İlk romanı "The Heroines", Sunday Times'ın en çok satanlar listesine girdi. 2017'de Lucy Cavendish Kurgu Ödülü'ne aday gösterildi. Laura, Cambridge Üniversitesi'nden Yaratıcı Yazarlık alanında Yüksek Lisans derecesine sahiptir. Laura, eşi ve iki çocuğuyla Londra dışında yaşıyor. Kendisini Twitter ve Instagram'da @LauraShepperson kullanıcı adıyla bulabilirsiniz.
