Pratik Etik
Peter SingerYazar:
Peter Singer
Çevirmen:
Nedim Çatlı
Tahmini Okuma Süresi:
13 sa. 22 dk.
Sayfa Sayısı:
472
Basım Tarihi:
Ekim 2015
Yayınevi:
İthaki Yayınları
ISBN:
9786053754879
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·472 syf.·
2025 69. kitabı
Peter Singer’ın etik üzerine fikirleri yıllardır tartışılıyor. Merakıma yenik düşüp okudum, bazı bölümlerde gerçekten rahatsız oldum. Bazı kitaplar rahatsız eder, tam da o rahatsızlık insanı düşündürür. İşte bu da onlardan biri.
Singer, kuru teorilerle değil, hayatın içinden örneklerle ilerliyor. Hayvan hakları, yoksulluk, ötenazi, çevre… Hepsi bir noktada günlük hayatımızı sorgulatıyor.
“Eğer bir varlık acı çekebiliyorsa, onun çıkarını göz ardı etmek ahlaken savunulamaz.”
Bu cümleyi okurken durup düşünüyorsun. Tabağındaki et, deri çanta, laboratuvar deneyleri aklına geliyor. Her eylemin bir etkisi olduğunu fark ediyorsun.
Kürtaj, ötenazi ve engellilik konularındaki fikirleri de çok sarsıcı. Ona göre etik olan, acıyı azaltmak ve bilinçli varlıkların çıkarını gözetmek. Ötenazi konusunda, bilinçli bireylerin kendi yaşamlarını sonlandırma hakkını savunuyor; bilincini yitirmiş, acı içinde yaşayan insanlar içinse istem dışı ötenaziyi merhametli bir seçenek olarak görüyor. “Yaşam kutsaldır” fikrine doğrudan meydan okuyor ve bu da onu hem cesur hem de tartışmalı kılıyor.
“Zengin ve Yoksul” bölümündeki şu örnek ise çok çarpıcı:
“Bir çocuk gölde boğulmak üzereyse ve onu kurtarmak sadece pantolonunu kirletecekse, kurtarmalısın. O hâlde, açlıktan ölen çocuklara yardım etmemekle aynı durumdayız.”
Bu benzetme, konforlu hayatımıza sert bir ayna tutuyor. Gerçekten etik olmak sadece iyi niyet değil; eylem ve sorumluluk gerektiriyor.
Singer’ın mantık temelli yaklaşımı bazen soğuk gelse de, beni rahatsız etse bile düşündürdü:
Etik, vicdanla mı yoksa mantıkla mı yönlendirilmeli?
Ben yine de etik kararların tamamen mantığa bırakılamayacağını düşünüyorum.
Fikirleri ne kadar tartışmalı olursa olsun, dünyaya farklı bir gözle bakmak isteyen herkesin mutlaka okuması gereken bir kitap.
Keyifli
Puan vermedi·472 syf.·
2018 60. kitabı
Peter Singer, konferanslarında, derslerinde düşünce tarzı yüzünden defalarca protesto yaşamış bir düşünür. Bunun nedenlerini kitabını okuduktan sonra anlayabiliyorsunuz.
Toplumsal şartlandırmaların( kadına-erkeğe sınırları sürekli değişsede biçilmiş roller vb.) yerleşik yargılarına karşı evrenselleşmiş ve evrenselleştirilme potansiyeli olan etik problemler ve sorunsallara kendi bakış açısını zıt fikirlerle çarpıştırarak ya da uyumlaştırarak ve barıştırarak bir düşünce düzlemi oluşturmaya çalışmış.
İlk bölümlerde fikirlerinin soyut kavramsal terminolojisi belirlenmiş.
Zaman içinde kendi farkındalığının bilincine varan kişi üzerinden; cepheleşilen özellikle kürtaj, eşitlik, ötenazi, küresel ısınma, kitlesel açlık, endüstriyel üretimin hayvan hakları ihlalleri gibi konular diyalektik bir tarzda tartışmaya açılmış.
Topyekün önden kabulcü ve reddiyetçi tarza muhalif bir eser.
İyi okumalar.
Gülümseyerek bitirdiğim bir kitap oldu. Yeni sorgulama alanları oluşturduğu, kendi fikrimi genişletme ve savunma imkanı sağladığı, daha bilinçli ve kendine yeten bir insan olmada yardımcı olduğu ve elbette bana bir çok alanda; felsefenin köşe taşı olan "neden" sorusunu sordurduğu için teşekkür ederim.
Bugüne kadar günlük hayatta normal olarak yaptığımız pratikleri empati kurdurarak ve sorgulatarak etik açıdan nasıl değerlendirmemiz gerektiğini düşündürtmüştür. Konu başlıklarını çıkarların eşit gözetilmesi ilkesi altında yorumlamıştır. Çıkarların eşit gözetilmesi ilkesi ne kadar faydacı bir yaklaşım gibi görünse de genetik gibi konularda bu ilkenin çeliştiğini görmekteyiz. Yazar her ne kadar tür ayrımının ortadan kaldırılmasını istese de bugün ki dünya şartlarında bunun mümkün olmadığını görebiliriz.
Reklam
Yazar Hakkında
Peter SingerYazar · 9 kitap
Peter Singer (6 Temmuz 1946), Avustralyalı filozof ve önde gelen bir hayvan hakları savunucusu.
1999'dan bu yana Princeton Üniversitesi Biyoetik bölümünde görev yapmaktadır.
Tom Regan ile birlikte 1960'lardaki ilk hayvan hakları ile hayvanları özgürleştirme hareketlerini birleştirmeye ve öncülük etmeye yardım etti. Onun Hayvan Özgürleşmesi (Animal Liberation) adlı kitabı hayvan hakları konusunda çok önemli bir yere sahip olmakla beraber felsefi literatürün çığır açan bir ürünü olarak sayılıyor.
Singer, kendini bir vejetaryen ve "esnek bir vegan" olarak tanımlamaktadır. Mother Jones adlı dergiye verdiği röpartajda konuyla ilgili şu açıklamayı yapmıştır:
« Et yemiyorum. 1971 yılından beri vejetaryenim. Yavaş yavaş vegan yaşama alışıyorum. Büyük oranda vegan sayılırım, fakat esnek bir veganım. »
