Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Dair Önsözler

Prolegomena

Immanuel Kant
Reklam

Yorumlar ve İncelemeler

Tekmelenen Tanrı
10/10
·156 syf.·
2014 5. kitabı
Kant'ın bu eserini dolmuşta okumuştum. :) Yanıma oturan biri uzun uzun okuduğum satırları gözden geçirerek kitabın ismini sordu. Söylediğimde Prolegomena'nın anlamını sormuştu. Önsöz dediğimde dolmuşçuya müsait bir yerde inecek var deyip indi. :) Enteresan bir anıydı... Keşke ben de kitabı dolmuşta bırakıp inseydim :D ya da arkasından fırlatsaydım “Kant’tan kaçış yok ulan” diyerek. Neyse ki o zamanlar bu kadar manyak değildim de uslu uslu düzene ayak uydurup Ferdi Tayfur eşliğinde yoluma devam ettim. Kitaba gelirsek, kitap tabii ki de buram buram Kant ve rasyonellik hissettiren ağır bir kavramsal dili barındırmaktadır. Kant o kadar iddialıdır ki ileride ortaya bilim olarak çıkabilecek her metafiziğe karşı bunu yazar. Açıklamaları mantıksal olmakla birlikte adeta kendi yarattığı dilde okuyuculara gösteri yapmaktadır. Metafiziğin felsefe tarihinde nasıl her bilinmeyeni anlatmak için hunharca kullanıldığını iddia eder. Artık der metafizik sizin kurtarıcınız olamaz. Tam o anda felsefe tarihinde tatatatatammm perde açılır ve Tanrı’dan insanlığa şu şarkı çalar “Gidiyorum, bırak beni, elveda güzel kullarım, ağlama sil gözlerini, bu komedi oyun bitti!” :D Ruh, Tanrı ve Özgürlük alanlarında incelemeler yapar. Her birini metafiziğin ağlarından kurtarmaya çalışır ve özgürlüğü çekip alır o ağlardan. O da tam kurtulamamıştır ya ağlardan neyse.. Ona göre algılarımız yaşadığımız gerçekliği yaratır. Asıl gerçeklik ise asla bilemediğimiz numen alanı. Tanrı’yı da oraya fırlattı Kant, inanca yer açmak için bilgiyi sınırlaması bundan. Bilginin ve aydınlanmanın filozofu, karanlığı halı altından çıkarıp aynadaki sır kıldı. :) Gerçeklik kaypaktır. Yani bugün bu kadar din, bu kadar fikir, bu kadar çeşitlilik aslında gerçekliğin buzlu bir zeminde durmasından kaynaklanıyor bana göre. Kant
Felsefe
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe ProlegomenaImmanuel Kant · Türkiye Felsefe Kurumu · 2011224 okunma
Puan vermedi·156 syf.··
2020 26. kitabı
·
5 günde okudu
·
Okunma: 11 Haziran 2020 19:47
Immanuel Kant'ın felsefi çözümlemeler içeren eseridir. Felsefesinin kısa bir özetini yazdığı bu eserde genel hatlarıyla Kant felsefesi görülmektedir. Newton’un fiziği yasalaştırması gibi felsefeyi sağlam temellere oturtmaya çalışır. Kant, Saf Aklın Eleştirisi’nin bir özeti, ön sözü mahiyetinde Prolegomena'yı kritik felsefedeki arayışlarının insanlar tarafından anlaşılamaması üzerine hazırlamıştır. Metafiziğin bir bilim dalı olarak kabul edilebilmesinin ön şartları hakkındaki prolegomenadan oluşmaktadır. Kant'ın epistemolojisinin bir bölümünü oluşturan metafizik kendi deyişiyle "a priori" yani saf aklın bilgisidir. Dolayısıyla a priori sintetik önermeleri temel alması gerekmektedir. Tanrı ve ruh gibi idelerin saf aklın kavrama sınırlarının dışında, numen alanda olması nedeniyle metafiziğin konusunun anlama yetisinin sınırları içindeki fenomenler dünyasından oluşabilmesi halinde bilim olarak üzerinde düşünülmesinin anlamlı olabileceğini vurgulamıştır. Kant’ın transendental idealizmine göre zihnimiz dış dünyaya göre değil, dış dünya zihnimize göre biçimlenir. İnsan zihni her türden algı içeriğini, duyarlılığın a priori formları ve anlama yetisinin transendental kategorileri yoluyla biçimlendirerek bilgiye dönüştürür. Bu anlamda insan bilgisi temel olarak bilen öznenin etkin rolüyle biçimlenen bir süreçle oluşur. Salt Aklın Eleştirisi’nin Transendental Estetik bölümünde her türden algı içeriğini biçimlendiren duyarlılığın "a priori" formları olan uzay ve zaman ele alınırken Transendental Analitik bölümünde ise düşünmemiz için zorunlu ve evrensel bir nitelik taşıyan kategoriler ele alınır. Kitabın tasarımında, sol sayfalar orijinal Almanca metinden, sağ sayfaları ise çevirisinden oluşmaktadır ve bu yapısı çok hoşuma gitti. Kitabının başında da söylediği gibi, bu kitap,
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe ProlegomenaImmanuel Kant · Türkiye Felsefe Kurumu · 2011224 okunma
Puan vermedi·176 syf.··
2022 21. kitabı
Kant' in Prolegomena'da bir zihin fırtınası içerisinde ortaya koymaya çalıştığı ve zannımca bilerek ekstra yoğunluk vermeden sonuca evirmediği birkaç yerde;ben olduğu yerden olanağının zeminlerine kadar ilerledim gerisi uzmanlar için sunulmuştur dediğini iyi anlamak gerekir. Bunun içinde sentetik apriori yi iyi anlamak gerekli. Sentetik önermeler,analitik önermeler, apriori ve aposteriori önermeler bunlar sağlam bir zemine oturduktan sonra prolegomena yi okumakta fayda var. Prolegomena'da Kant, metafiziği bir bilim olarak sunmak için kendine temeller aradı ve sentetik apriori önermelerin nasıl olanaklı olduğunu göstermeye çalıştı ve sonuçlanmadı. Nitekim sentetik apriori yargıların zorunlu olduğu kadar evrensel de olması gerekir burda bir problematik ortaya çıkar. Deneyim kökenli evrensellik. Kant çoğu yerde kendisi tanımlar koyuyor ve çıkarsama ve kabullerini bu tanımlar veya kabuller üzerinden yapıyor. Kant, her bir noktası tam olarak temellendirilmeyen bir sistemi ince ince inşa etmekte ve bu sistemin içini doldurmaya çalışan bir zihin-akıl işçisi gibi çalışmaktadır. Bu bize aklın çalışmasının keşfedilmiş bir yolundan ziyade, tasarlanmış ve öyle olması düşünülen bir yapının kurulumu izlenimi vermektedir. Dili bakımından zihin sınırlarını meşgul edişiyle sadece nicelik bakımından bakılmaması gereken bir kitap olup, felsefi terminolojiyle ve en azından tüm felsefi akımlardan ziyade okumadan önce Kant'ın epistemelojisine eğilmekte fayda var. Keyifli okumalar ve felsefe dilerim :)
ProlegomenaImmanuel Kant · İdea Yayınevi · 2014224 okunma
Puan vermedi·156 syf.·
2020 73. kitabı
Aydınlanmanın öncü filozofu kant kesin bilim ile bilim olarak yeni metafiziğin başlangıç noktasını belirlemek istiyor. İnsan bilme yetisinin sınırlarını çizerek gelecekte ortaya çıkabilecek her metafizik için bir başlangıç noktası belirlemek istiyor. Kant için insan aklının sınırları metafiziğin de bir bilim olarak sınırlarını Çizer. Kantın dikotomileri bu bağlamda bir çabanın sınırlarıdır.
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe ProlegomenaImmanuel Kant · Türkiye Felsefe Kurumu · 2011224 okunma
Kantın prolegemonasi
8/10
·156 syf.··
2024 18. kitabı
·
39 günde okudu
·
Okunma: 26 Kasım 2024 00:56
Immanuel KantImmanuel Kant Kitap almanca önsöz demek. Niye önsöz peki? Gelecekteki bilim olacak her türlü metafizige. Kantın iddiası bu şekilde. Kant' ı anlamak ve anlatmak zordur. Bunu Türkiye akademisindeki kant çalışmalarından anlayabilirsiniz. Bugün Türk akademisyeni eğer yabancı dil bilmiyorsa Kant felsefesinde aziz yardımlıya mecbur bırakılmış ve mahpus kalmıştır. Anlaşılması güç bir insanın felsefesini anlaşılmaz hale getirmek. Kantın almanlar için dikenli yolunu Türkler için gözü bağlı dikenli yola dönüştürmek. Umarım bir gün Kant gerçek anlamıyla tanınan bir filozof olur. Kitabın yazılma amacı Kantın arı usun eleştirisi adlı kitabını kimse anlamadığı için rehberlik niteliğinde bir eser. Arı us yerine Saf akıl da yazan yayinevleri vardır. Bu kitabı okuduğunuzda hiçbir şey anlamadıysaniz suçu kendinizde aramayın kitabı tekrardan okuyun.
Felsefe
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe ProlegomenaImmanuel Kant · Türkiye Felsefe Kurumu · 2011224 okunma
İnsan bilgisinin kaynak ve sınırlarına dair...
10/10
·156 syf.··
Beğendi
·
2020 10. kitabı
·
669 günde okudu
·
Okunma: 22 Ağustos 2020 20:41
Bu kitap Kant'ın geleneksel metafiziğe getirdiği eleştiriler ve merafiziğin bir bilim olarak olanaklı olabilmesinin koşullarını inceliyor. Bu araştırmasını genelinde insanın bilme yetilerinin ayrıştırılıp birbirleri ile olan ilişkisin incelenmesi özelinde ise insanın bilme yetilerinin bilgi ve bilginin inşası üzerindeki işlevi temelinde ele alıyor. "Prolegomena" Kant'ın bir diğer kitabı olan "Saf Aklın Eleştirisi" adlı kitabının genel mantığı ve dizgesinin daha anlaşılır kılınabilmesi için okumanızı önereceğim değerli bir kitap.
Felsefe
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe ProlegomenaImmanuel Kant · Türkiye Felsefe Kurumu · 2011224 okunma
Kant
Puan vermedi·176 syf.··
2021 1. kitabı
"dünyaya, sanki en yüce bir anlama yetisinin ve istemenin yapıtı imiş gibi bakmak zorundayız" dediğim zaman, ancak şu kadarını söylemiş oluyorum: bir saatin, bir geminin, bir alayın, saatçıyla,mühendisle, komutanla ilgisi neyse, duyular dünyasının o bilinmeyenle ilgisi de odur. bu bilinmeyeni ben, kendi başına olduğu şekilde gerçi bilmiyorum, ama yine de benim için olduğu şekilde, yani bir parçası olduğum dünyayla ilgisinden biliyorum. (57/175)
1000Kitap
ProlegomenaImmanuel Kant · İdea Yayınevi · 2014224 okunma
10/10
·156 syf.··
2020 39. kitabı
immanuel kant'ın türkiye felsefe kurumu tarafından türkçeleştirilerek yayımlanan beyin yakan eseri. şahsen çok bir beynim olmadığından az bir hasarla atlattım. söz konusu kitap kavramlar altında öyle çok fazla derbeder olmuş bir eser değil. işte a priori, transandantal, sintetik, ampirik vb toplasan en fazla 8 kavramı özümsedikten sonra kitapta kelime bazlı bir okuma güçlüğü kalmıyor. ancak gel gör ki idrak konusunda ciddi zorluk yaşatıyor. hele hele kitabın yarısını geçtikten sonra ayakta kalabilmeniz çok zor. benim gibi felsefe konusunda ciddi eksiği bulunan kimseler için en büyük handikap örneklemelerin kısıtlığı olacaktır. biz cahiller için somutlaştırılmamış kavramlar ciddi şekilde zorlayıcı oluyor. buradaki somut örnek şey halindeki somutlaşma değil. neyse şu iğrenç muhabbete şimdi girmek istemiyorum. iş bu sebeptendir ki kitaptan alınacak minimum ışığı almakla yetinmek zorunda kalıyoruz. o da sinir krizi geçirip ölmezsek. kant benim bu sözlerimi duyarcasına "kavrayış geç edilinince, onu harekete geçirmek daha zordur" demiş. ayrıca kantın idealizm hakkındaki şu satırlarını da not etmeden geçemeyeceğim: "düşünen varlıklardan başka hiç bir varlık olmadığı; görünürde algıladığımıza inandığımız diğer şeylerin sadece düşünen varlıklarda olan ve aslında kendilerinin dışında bulunan hiç bir nesnede karşılıkları olmayan tasarımlar olduğu, savına karşılık; nesnelerin kendi başına ne oldukları konusunda bilgi sahibi değiliz. itiraf ediyorum ki bizim dışımızda cisimler bulunmaktadır. ben şeylerden değil uzam ve zamandan şüphe ettim, demiştir. " bunu da transandantal idealizm olarak adlandırmıştır. hepsi bir tarafa bu kant ağaya bir konuda kırgınım. cemaat tayfasının sıklıkla dillendirdiği bu geminin bir mühendisi, kalemin bir tasarımcısı, bilmem neyin bir zanaatkarı
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe ProlegomenaImmanuel Kant · Türkiye Felsefe Kurumu · 2011224 okunma

Yazar Hakkında

Immanuel KantYazar · 33 kitap
Immanuel Kant, 22 Nisan 1724 – 12 Şubat 1804 (Königsberg) tarihleri arasında yaşamış olan Alman filozofu. Alman felsefesinin kurucu isimlerinden biri olmuş ve felsefe tarihinin kendisinden sonraki dönemini belirleyici olarak etkilemiştir. Yaşamı Kant, eleştirel felsefenin babası olarak kabul edilir. Doğu Prusya'nın Königsberg (Kaliningrad) kasabasında doğdu. Hep burada yaşadı. Üniversite eğitimi sırasında birkaç yıl öğrencilere özel dersler verdi. Eğitimi sırasında Leibniz ve Woolf'dan etkilendi. 1755 tarihinde doçent derecesi aldıktan sonra üniversitede çeşitli sosyal bilimler alanlarında dersler vermeye başladı. Kant başlangıçta fizik ve astronomi alanında yazılar yazdı. 1755 yılında "Evrensel Doğal Tarih ve Cennetlerin Teorisi" adlı eserini yazdı. 1770 yılında Königsberg'de mantık ve metafizik kürsüsüne atandı. 1770'den sonra Hume ve Rousseau etkisiyle eleştirel felsefesini geliştirdi.12 şubat 1804'de Königsberg'te öldü. Felsefesi Modern felsefenin gelişim seyrine uygun olarak bilgi kuramını ön plana çıkartmıştır. Kant'ın gözünde bilim, liderleri kesin olan ve yöntemleri, ancak Hume'unki gibi felsefi bir kuşkuculuk benimsendiği zaman sorgulanabilen evrensel bir disiplindir. Bilim yansızdır ve nesneldir. O, felsefedeki ilk ve temel misyonunun bilimi temellendirmek, daha sonra da ahlakın ve dinin rasyonelliğini savunmak olduğuna inanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için, hem Descartes'ın rasyonalizminden ve hem de Hume'un empirizminden önemli gördüğü öğeleri alarak, transsendental epistemolojik idealizm diye bilinen kendi bilgi kuramını geliştirmiş, yükselen bilimin felsefi temellerini gösterdikten sonra, özgürlük ve ödev düşüncesine dayanarak Hristiyan ahlakını savunma çabası vermiştir. O, fenomenal gerçeklikle, yani bizim duyular aracılığıyla tecrübe ettiğimiz dünya ile numenal gerçeklik, yani duyusal olmayan ve hakkında bilgi sahibi olunamayacak dünya arasında bir ayrım yapmıştır. Kant öğretisiyle bilimsel bilginin olanaklı olduğunu göstererek, Newton fiziğini temellendirir, fakat varlığın genel ilkeleri, Tanrı'nın varoluşu, ruhun ölümsüzlüğü gibi konuları ele alan geleneksel metafiziği olanaksız hale getirir. Çünkü, metafizik alanında, ruh, Tanrı, evren kavramlarını düşündüğümüz zaman, burada duyu-deneyi tarafından sağlanan malzeme bulunmaz. Bilginin iki temel öğesinden biri olan deney, tecrübe öğesi metafizik alanında söz konusu olmadığı için, akıl burada antinomilere düşer. Öyleyse metafizik alanında bilimsel bilgi olanaklı değildir. Bununla birlikte, Kant görünüş-gerçeklik ya da fenomen-numen ayrımını insan varlığına uygulayarak, ahlak olanağını kurtarır.