Yazar:
Immanuel Kant
Çevirmen:
Aziz Yardımlı
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 5 dk.
Sayfa Sayısı:
109
Basım Tarihi:
Mart 2011
İlk Yayın Tarihi:
1781
Yayınevi:
İdea Yayınevi
Orijinal Adı:
Kritik Der Reinen Vernunft
Orijinal Dil:
Almanca
Orijinal Ülke:
Almanya
ISBN:
9772146123004
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Arı Usun Eleştirisi
173 okunmaİdea Yayınevi · Mart 2011 · 109 s.
Saf Aklın Eleştirisi
85 okunmaGece Kitaplığı · 2022 · 475 s.
Arı Usun Eleştirisi
61 okunmaİdea Yayınevi · Aralık 2020 · 512 s.
Critique of Pure Reason
0 okunmaPenguin Classics · Ocak 2008 · 784 s.
Kritik Der Praktischen Vernunft
0 okunmaAnaconda Verlag · 7 Nisan 2011 · 208 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Okuması zor, anlaması daha zor olan kitap olarak adlandırabilirim. Kant, aklı kategorilere ayırmış, fenomenal (görünüş) ve numenal(düşünüş) alanda varlığa gelen ve aklın sınırlarını aşan tüm şeyleri konu edinmiştir. Buraya hem Arı Usun Eleştirisi'nden, hem de Kant'ın "Aydınlanma Nedir?" Adlı metninden yola çıkarak, iki metnin de özeti niteliğinde yalnızca şunu yazabilirim; "Aklını kullanma cesaretini göster!"
Ömer YILDIRIM'a ait olan "Immanuel Kant ve Onun Metafiziği" adlı makale felsefe.gen.tr adresinden alınmıştır.
Geleneksel felsefede çoğu zaman metafiziklerin temel ön dayanakları, o
Türkçe'de, bazı kesimlerce ısrarla "Arı Usun Eleştirisi" şeklinde çevrilirken, diğer bazılarınca da "Saf Aklın Tenkidi" olarak söylenegelen; en uygunun ise, sanki orta yolu bulma uğruna yerleşmişi olan "Saf Aklın Eleştirisi" olduğu, Avrupa felsefesinin doruğu olan İmmanuel Kant'ın doruğu olan kitap.
Tabi, istek üzere çoğaltılabilir: "Katıksız Aklın Tenkidi", "Salt Usun Eleştirisi", "Arı Usun Kritiği", "Pür Aklın İrdelemesi"...
Kitabın adı konusundaki ihtilaftan, içeriği konuşmaya sıra gelmiyor. Kant buna şahit olsaydı, mezarında ters dönerdi herhalde. Neyse, Kant'ik kuntik mevzular bunlar. Bir nevi: Saftirik Kofti'nin Kıytırığı!
minik bir notFelsefe
Puan vermedi
buradaki:
saf şudur: hiçbir şekilde deneyim ya da duyuma bağı olmayan (rein).
akıl şudur: işte bu deneyimden bağımsız bilgiyi "analiz" eden akıl (vernunft)
eleştiri de şudur: kritik yani (bildiğimiz eleştiriden ziyade) bir şeyi/kavramı/bilgiyi her neyse artık onu "ayırmak", "incelemek" bu da anlamını "kritikos"tan alıyor haliyle (kritik)
8/10
Hayatımda en yavaş okuduğum kitaptır; daha doğrusu okumaya çalışıp bıraktığım. Kaldığım yeri açıp, bir cümle okuyup, o cümleyi bir daha okuyup, kurşun kalemle her sözcüğün altını çize çize bir kez daha okuyup kitabı kapattığımı ve günler boyu üzerinde düşündükten sonra kendimi hazır hissettiğimde tekrar açıp, sonraki cümleyi okuduğumu bilirim.
suphistikeFelsefe
Kant için insanın öne çıkan en önemli özelliği onun ‘akılsal varlık’ olmasıdır. Doğru ve yanlış, iyi ve kötü, güzel ve çirkin kavramlarını, insan aklının ayrı fakültelerinin etkin ve işlevsel oldukları farklı alanların özel kavramları olarak değerlendirir. Örneğin doğru ve yanlış kavramları Spekülatif Aklın, iyi ve kötü kavramları Pratik Aklın ve güzel ve çirkin kavramları Estetik Aklın konularıdır. Spekülatif Akıl, Doğa’yı ‘Ne?’ ve ‘Nasıl?’ soruları ile sorgular. Doğanın yasalarını keşfedebilir. Görüngüler yani fenomenler dünyası hakkında konuşabilir. Numenler yani kendinde şeyler, bir şeyin neyse o hali hakkında suskun kalır. Çoğunlukla doğaüstü olanın, aşkın olanın, metafizik olanın alanına girmeye yeltenir ama her defasında eli boş döner. Sadece, spekülasyonlar yani kurgular, çelişki ve çatışkılar, polemikler, boş inançlar üretir. Kant, bilim insanları ve felsefecilerin çoğunlukla aklın bu fakültesini kullandıklarını söyler.”
Immanuel Kant, hiç şüphesiz başta Alman düşünce sistemi olmak üzere düşünce dünyasının önemli filozoflarından biri. Hele ki Schopenhauer gibi bir filozofu yetiştirmesini de hesaba katarsak bu onun bilgeliğinin kanıtı niteliğinde olur.
Kant’ın, en önemli eseri olarak sayılabilecek Saf usun eleştirisi veya arı usun eleştirisi adlı kitabı, bilme yetimizin neye meyilli olup olmadığını öğrenmemiz yolunda yapmamız gerekenleri sorguladığı önemli yapıtıdır. Bu aşamada “Neyi bilebilirim” sorusu ile başlayıp, bir çok olguyu akıl yolu ile ele alıp sorgulayan Kant, varlık-şey ve kendinde-şey soyutlaması ilişkileri içerisinde ele alıyor.
Kitap, Felsefe bilgisi yeterli olmayanlar açısından ağır gelebilir. Bu açıdan sağlam bir Felsefi birikimin olması gerek. Aksi takdirde sıkılabilirsiniz. Ama Felsefeye hakim olup okuyanlar için zevkli bir kitap. Yani iyi kafa yapıyor :).
Felsefe ile kalın...
Puan vermedi·512 syf.·
2023 9. kitabı
Modern Felsefe çağında Newton'un evren ve dünya anlayışında yaptığı devrimin felsefi temellerini açıklamaya çalışmış olması İmmanuel Kant'ın felsefe tarihinde önemini arttırmıştır.
USFelsefe
Immanuel Kant’ın Arı Usun Eleştirisi (Kritik der reinen Vernunft), modern felsefenin en önemli dönüm noktalarından biridir. Kant, rasyonalizm ile empirizm arasındaki çatışmayı "Transandantal İdealizm" ile çözmeyi amaçlar.
Kopernik Devrimi: Kant, bilginin nesneye değil, nesnenin zihnimizin yapısına uyduğunu savunur. Bilgi, dış dünyadan gelen verilerin zihindeki uzay ve zaman formlarıyla işlenmesiyle oluşur.
Sentetik A priori: Kitabın ana sorusu "Sentetik a priori yargılar nasıl mümkündür?" üzerinedir. Yani deneyden bağımsız ama bilgiye yeni bir şey katan doğruların (matematik ve fizik gibi) kaynağını araştırır.
Fenomen ve Numen: Kant, dünyayı ikiye ayırır:
Fenomen: Algıladığımız, zihin süzgecinden geçmiş görünüşler dünyası.
Numen (Kendinde Şey): Zihinden bağımsız olan ve asla tam olarak bilinemeyecek olan öz.
Metafizik Sınırlandırması: Tanrı, ruh ve evrenin sonsuzluğu gibi konular "arı usun" sınırlarını aşar. Kant’a göre bu konular bilimsel bilgi nesnesi olamaz, ancak pratik akıl (etik) için gereklidirler.
Özetle: Kant, insan aklının neleri bilebileceğini ve sınırlarının nerede bittiğini sistematik bir şekilde çizer. Bu eser, özneyi bilginin merkezine yerleştirerek kendisinden sonraki tüm felsefe tarihini (Hegel, Schopenhauer, Heidegger) derinden etkilemiştir.
Yazar Hakkında
Immanuel KantYazar · 33 kitap
Immanuel Kant, 22 Nisan 1724 12 Şubat 1804 (Königsberg) tarihleri arasında yaşamış olan Alman filozofu. Alman felsefesinin kurucu isimlerinden biri olmuş ve felsefe tarihinin kendisinden sonraki dönemini belirleyici olarak etkilemiştir.
Yaşamı
Kant, eleştirel felsefenin babası olarak kabul edilir. Doğu Prusya'nın Königsberg (Kaliningrad) kasabasında doğdu. Hep burada yaşadı. Üniversite eğitimi sırasında birkaç yıl öğrencilere özel dersler verdi. Eğitimi sırasında Leibniz ve Woolf'dan etkilendi. 1755 tarihinde doçent derecesi aldıktan sonra üniversitede çeşitli sosyal bilimler alanlarında dersler vermeye başladı. Kant başlangıçta fizik ve astronomi alanında yazılar yazdı. 1755 yılında "Evrensel Doğal Tarih ve Cennetlerin Teorisi" adlı eserini yazdı. 1770 yılında Königsberg'de mantık ve metafizik kürsüsüne atandı. 1770'den sonra Hume ve Rousseau etkisiyle eleştirel felsefesini geliştirdi.12 şubat 1804'de Königsberg'te öldü.
Felsefesi
Modern felsefenin gelişim seyrine uygun olarak bilgi kuramını ön plana çıkartmıştır. Kant'ın gözünde bilim, liderleri kesin olan ve yöntemleri, ancak Hume'unki gibi felsefi bir kuşkuculuk benimsendiği zaman sorgulanabilen evrensel bir disiplindir. Bilim yansızdır ve nesneldir.
O, felsefedeki ilk ve temel misyonunun bilimi temellendirmek, daha sonra da ahlakın ve dinin rasyonelliğini savunmak olduğuna inanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için, hem Descartes'ın rasyonalizminden ve hem de Hume'un empirizminden önemli gördüğü öğeleri alarak, transsendental epistemolojik idealizm diye bilinen kendi bilgi kuramını geliştirmiş, yükselen bilimin felsefi temellerini gösterdikten sonra, özgürlük ve ödev düşüncesine dayanarak Hristiyan ahlakını savunma çabası vermiştir. O, fenomenal gerçeklikle, yani bizim duyular aracılığıyla tecrübe ettiğimiz dünya ile numenal gerçeklik, yani duyusal olmayan ve hakkında bilgi sahibi olunamayacak dünya arasında bir ayrım yapmıştır.
Kant öğretisiyle bilimsel bilginin olanaklı olduğunu göstererek, Newton fiziğini temellendirir, fakat varlığın genel ilkeleri, Tanrı'nın varoluşu, ruhun ölümsüzlüğü gibi konuları ele alan geleneksel metafiziği olanaksız hale getirir. Çünkü, metafizik alanında, ruh, Tanrı, evren kavramlarını düşündüğümüz zaman, burada duyu-deneyi tarafından sağlanan malzeme bulunmaz. Bilginin iki temel öğesinden biri olan deney, tecrübe öğesi metafizik alanında söz konusu olmadığı için, akıl burada antinomilere düşer. Öyleyse metafizik alanında bilimsel bilgi olanaklı değildir. Bununla birlikte, Kant görünüş-gerçeklik ya da fenomen-numen ayrımını insan varlığına uygulayarak, ahlak olanağını kurtarır.
