Sadık Ruslan
Georgi VladimovYazar:
Georgi Vladimov
Çevirmen:
Kayhan Yükseler
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·195 syf.·
2020 40. kitabı
“Yakala Ruslan yakala!”
Sevgi ve görev. Zor kavrmlar gibi görünmüyor aslında. Sevdiğin bir şeyi yaparsan görevin olmaz gibi ya da görevini seversen mutlu olursun gibi çoğu beylik genel geçer tüm kalıpları biliyoruz hepimiz. Bu ikisini birbirine bağlayansa “sadakat” gibi yüce bir duygu ya da erdem. “Sadık” olmak bir meziyet. Görevi sadakat ile yaparsan seversin. Ya da sadakat bir görev sevgisi doğurur. Neyse amaç olmalı diye başlıyoruz bu hayata. Bir amacı olmalı diye sorguluyoruz her şey ve herkesi. Bir görev duygusu ilk ne zaman içimize kaçıyor bilmiyorum ama bir sabah bu duygunun boşluğu veya hoşluğu veya dürtüsü ile uyanıveriyoruz. Bir de bakmışız listelerce var bundan. Sabah kalkınca başlamıyor ama ölene kadar kalıyor içimizde.
Dikenli tellerle örülü güvenli bir alan oluşturmayı istiyoruz daima. Bir sürü madde var bu tellerin hammaddesinde. İlk önce güzel bir coğrafya seçilir ki çoğumuzun bu şansı olmaz. Toprak düzlenir. Mekan oluşturulur baraka iyidir de bazıları lükse kaçar. Mekanın içinde rahat etmemizi sağlayacaklar vardır. Aile mesela. Sonra bu mekan bir toplumun parçası olmalıdır ki daha büyük belalardan hep beraber korunalım. Komşumuzda bizim gibi ise sorun olmaz. Sonra çit örmek gerekir iki nedenle: Birilerini uzak tutmak ve bizi kendimizi uzak tutmak için. Kirden pisten bizim olmayandan acıdan ve korkudan.
“Teller bir kez çekildi mi kimse yaklaşmaya cesaret edemezdi. Bu onların telleri olacaktı çünkü teller her zaman mahkumlar tarafından çekilirdi.”
Böyle çitlerle yani kurallarla yasalarla korkularla örülü kamp alanı kendi elimizle yaptığımız dikenli tellerle korumaya aldığımız kamp alanı bizim güvenli mumtlu huzurlu yuvamızdır. O alanda her şey kontrol altındadır ve her şey bizim istediğimiz nizami doğrultuda ilerler. Ya dış dünya o karışık
Sadık Ruslan - Georgi Vladimov
Adı üstünde Ruslan isimli köpeğimiz sahibinden çok görevine sadık bir köpektir. Stalin döneminde mahkum kamplarında yaşananları bir köpeğin gözünden okuyoruz. İnce noktalara değinen ve duygusal bir köpek bakış açısı bu.
Politik bir alegori ve modern bir fabl deniyor kitap için.
Güzel ilerlese de yer yer sıkıldığımı söyleyebilirim.
....
......
#sadıkruslan #Georgivladimov #jaguarkitap @jaguarkitap
“Sınırlarla, çitlerle, yasaklarla kuşatılmış ve bölünmüş zavallı gezegenimiz dondurucu uzay boşluğunda, yıldızların sivri uçlarına doğru döne döne uluyordu- ve üzerinde birinin bir başkasını gözetim altında tutmadığı bir karış yer yoktu.”
.
Annesi çalışma kampına götürülen bir çocuk ne hisseder? Hangi yaraları taşır ruhunda? Hiç etkilenmez ve yoluna devam eder diyebiliyor musunuz?
Yoksa, nihayetinde bir iz kalacağına inananlardan mısınız?
Yazarımız işte o çocuk.
Ve Ruslan, o çocuğun kalbi.
.
Şiddete batırılmış, adına Görev denen kaçakları yakalamayı secde; sahibini Tanrı olarak gören bir köpek Ruslan. Çevik, akıllı ve en önemlisi sadık. Çünkü biliyor,aksi durumda bugün tellerin arkasına kaçmaya yeltenen mahkumlara ne yapılıyorsa; ona da aynısı yapılacak. Yalnız da değil, daha nice köpek var..
Ondan daha hırslısı.
Ondan daha zekisi.
Ondan daha hızlısı.
Ama Ruslan kaçmıyor. Ruslan ihanet etmiyor.
Ta ki tellerin ardına koyulduğu güne kadar.
Vakti doluyor.
.
Georgi Vladimov, bize bir köpeğin gözlerini veriyor.
O gözlerle, Gulag bölmelerinde adımlar atıyoruz.
Acımasızlığı, geri dönüşsüzlüğü, adaletsizlik ve riyakarlığı görüyoruz. Başka bir köpekte değil; insan’da.
.
Kitabın her detayını derinden duyumsamak mümkün.
Özellikle iki noktasında sarsıldım.
Kapatılan kampın salıverilen köpeklerinin, gidecek ve bildikleri başka yeri olmadığı için Görev yerlerine geri dönmeleri.
Bir diğeri ise son cümlesi.
Son cümle okunduğu an; Ruslan’ı göreceksiniz önünüzde.
İri ve sağlıklı Ruslan’ı.
Koşarken.
Hala cennetindeyken.
.
Akıcı ve yerinde dipnotlarla zenginleşen çeviride Kayhan Yükseler, yazarın bize verdiği gözleri anımsatan kapak tasarımı gray318 çalışması.
Sadık Ruslan1000Kitap
Rus yazarları ve onların komünist rejimini bu şekilde zekice alegorilerle eleştirmesine bayılıyorum. Bu seferde rejimde görev alanları bir köpek kılığına sokmuş yazar. Sadece görevle yatıp kalkan bu köpek ne yaptığını, neden yaptığını kitabın sonuna kadar anlayamıyor ve klasik olarakta anladıktan sonra aslında çok geç kalmış oluyor. Diğer çoğu rus romanı gibi yazıldığı zaman yasaklanıp yıllar sonra basımı yapıldığı için kaliteli olduğunu düşündüğüm ve yanılmadığım bir kitap oldu.
Puan vermedi·195 syf.··
Beğendi
·2018 131. kitabı
·12 günde okudu
·Okunma: 21 Ağustos 2018 10:12
Georgi Vladimov, Sadık Ruslan'ı 1965 yılında yazıyor.Ancak Sovyet Rusya yönetimince sakıncalı bulunduğu için kitabın kopyaları el altından Avrupaya dağıtılıyor.Samizdat, Sovyet bloğunu oluşturan ülkelerdeki kaçak yayınları ve bu yayınların el altından dağıtılmasını kapsayan terimmiş. Bunu da bu kitapla öğrenmiş oldum.İşte Sadık Ruslan, samizdat yoluyla elden ele dolaşarak, kült kitaplardan biri oluyor.1975 yılında da Federal Almanya'da sansürsüz bir şekilde basılıyor.
Ruslan, çalışma kampında görev yapan bir köpek.Kitabın büyük bölümü onun gözünden anlatılıyor.Zaman zaman da bir anlatıcı çıkıyor ortaya.Vladimov'un annesi de uzun bir süre Gulag'da kalmış.
Georgi Vladimov Sadık Ruslan'ı " Cehennemi, onu cennet sanan bir köpeğin gözünden anlatmak" şeklinde tanımlamış.
Gerçekten, bir cehennem olan tutuklularla dolu çalışma kampı, Ruslan'ın cennetidir.Öylesine görevine bağlıdır ki Ruslan, çalışma kampı kapatıldığında bile ( kendisi de ortada kalmıştır) görevinin başındadır kendince. Ruslan'ın yerine bir insanı da koyabilirsiniz, göreve bağlılık ve sisteme sadakat açısından.Zaten burada en büyük eleştiri getirilmiş oluyor sisteme karşı.
Kitabın arka kapak tanıtım yazısında da belirtildiği gibi politik alegori, modern bir fabl veya efendi-köle öyküsü olarak da okuyabilirsiniz.Bence hepsi zaten.Aklıma Kemal Varol'un Haw'ı düştü.
Sadık Ruslan, bu yıl okuduğum en güzel kitaplardan biri.Kesinlikle okuyun derim.
Ruslan sahibinden daha çok, yapmak için eğitilmiş olduğu göreve sadıktır. Doğru ve yanlışı bir köpeğin ayırt etmesini bekleyemeyiz, O sahibinin komutu ile görevini yerine getirir koşulsuzca. Bu metafor üzerinden rejimin askerleri diyebileceğimiz insanları ve Stalin dönemindeki zulmü eleştiriyor yazar. Ruslan'ın yaşam serüveni içinde, bu adamların varoluş sebeplerini, itaat ettikleri sahiplerinin ortadan kalkması sonrası düştükleri durumları, kraldan çok kralcı olmanın psikolojisini anlatıyor.
Sibirya, mahkûm kampları ve bu kamplardaki insanları düzene sokmak, denetlemek icin eğitilmiş, ordu mensubu köpekler. Bir dönemin sona erişiyle özgürlüğüne kavuşan mahkumların boşalttığı kamplara, bu kampları çeviren tel örgülerin kaldırılmış olmasına rağmen görevinin devam ettiğini düşünen köpek Ruslan Herşeyi Ruslan'in gözünden izleyecek, tanık olacaksınız. Yazarın müthiş detaylarla verdiği köpekçe tavırlar, davranışlar. Köpeklerde zaten var olan sadakat ve bitmeyen görev bilinci müthişti, okuması çok keyifliydi.
.
Bir kere daha diyorum ki; insan halâ en vahşi canlı benim gözümde...
#sadikruslan #georgivladimov #jaguarkitap #okudumbitti #okumakgüzeldir #kitapsever #instalike #okumakayrıcalıktır #okumavakti #book #okuyalım #kitaptutkusu #booklover #kitapkurdu #kitapsevgisi #kitapaşkı #bookoftheday #kitapfotografi
Sadık Ruslan1000Kitap
İlk bakışta bir köpeğin gözünden anlatılan sade bir hikâye gibi görünen Giorgi Vladimov’un “Sadık Ruslan”ı kitabı, kapattığınızda zihninizde yeniden başlayan bir metin olarak hafızanızda yer edecek bir metin.
Sayfalar ilerledikçe bunun aslında 20. yüzyılın en sert politik ve insani hesaplaşmalarından biri olduğunu fark ediyorsunuz.
Romanın merkezinde Ruslan adında bir kamp köpeği var. Görevi basit: mahkûmları kontrol etmek, düzeni sağlamak, verilen emri sorgulamadan yerine getirmek. Ancak mesele tam da burada düğümleniyor. Çünkü Ruslan’ın “sadakati”, aslında kör itaati temsil ediyor. Bu noktada Vladimov, bireyin sistem içindeki yerini sorgulayan güçlü bir alegori kuruyor.
Eser son derece kontrollü ve ölçülü bir dil üzerine kurulu. Anlatım ne abartılı ne de duygusal sömürüye kaçıyor. Tam tersine, yalınlık üzerinden bir sertlik yaratılıyor.
Yazarın en büyük başarısı da burada: Okuru sarsmak için bağırmıyor, sadece gösteriyor. Bu da metni daha etkili kılıyor.
Kitap açıkça Sovyet çalışma kamplarına, yani Gulag sistemine bir eleştiri niteliğinde. Ancak Vladimov bunu doğrudan sloganlar yerine bir hayvanın bilinç dünyası üzerinden yaparak daha evrensel bir düzleme taşıyor.
Bu yönüyle eser, Sovyetler Birliği ile birlikte, her türlü totaliter yapıyı hedef alıyor.
Kitap, özellikle davranış psikolojisi bağlamında da dikkat çekici bir metin olarak okunmalı. Ruslan’ın eğitimi, koşullanma süreçleri ve refleksleri oldukça gerçekçi bir şekilde aktarılmış.
Pavlovcu reflekslerin edebiyata bu kadar güçlü yedirildiği nadir örneklerden biri denebilir. Köpeğin dünyayı algılayış biçimi, okuyucuya neredeyse deneysel bir gözlem hissi veriyor.
Ruslan’ın iç dünyası, aslında insanın otoriteyle kurduğu ilişkiyi yansıtıyor. Bu da etkileyici bir psikolojik alt metin oluşturmuş. Emir
Köpeklerin gözünde bizler, uğruna her şeylerini verdikleri sadakatleri, sevgileri ve güvensizlikleri.. Aylak Köpek, Köpek Kalbi kitapları gibi, bir köpeğin gözünden bakmamızı sağlayan modern fabllar. Sessiz dostlarımızı anlayabilmek için okunmalı bu üç kitap da. Bunun gibi kitaplar varsa yazabilirsiniz, ben başka rastlamadım.
"Cehennemi, onu cennet sanan bir köpeğin gözünden anlatmak" : Kitabın amacını böyle tanımlıyor Georgi Vladimov.
Pavlov kanunları ile eğitilmiş muhafız köpeklerden Ruslan, "Göreve" son derece sadıktır ve tek gayesi sahibinin emirlerini yerine getirmektir. İnsanlar için "Cehennem" olan bu Ceza İnfaz Kampları, Ruslan için bir "Cennettir". Bir gün işinin biteceğini ve tıpkı diğer köpeklerin de başına geldiği gibi ölüme terkedileceğini bildiği halde Görevinden ve sadakatinden ödün vermez.
O gün gelir.. Hiç hayal bile etmediği, anlamını dahi bilmediği özgürlüğü eline verildiğinde çok hoşnutsuz olur ama bunun da bir görev olduğu sanrısı ile kendini avutup hayata devam edecek ancak daha sonralarında sorgulamalara başlayıp yaşadıklarını anlamlandırmaya çalışacaktır.
Bu politik alegori, Stalin dönemindeki Gulag'larda görevli koşulsuz itaat eden, biatkar memurları hicvetmiş olsa da kurgusu itibari ile bütün otoriter yönetimler altında çalışan yardakçıların yergisi olarak da okunabilir.
*Aynı etkinin daha ince bir kitapla da yaratılabileceği eleştirisi ile beraber tavsiye edebileceğim bir kitap. İyi okumalar.
Reklam
Yazar Hakkında
Georgi VladimovYazar · 1 kitap
Gerçek adı Georgi Nikolayeviç Voloseviç olan Vladimov, öğretmen bir ailenin oğlu olarak 1931’de Ukrayna’nın Krakov kentinde dünyaya geldi. Babası İkinci Dünya Savaşı’nda Almanlara esir düştü ve bir toplama kampında öldü. Yahudi kökenli annesi Sovyet karşıtı kampanyaları nedeniyle tutuklandı ve Gulag kamplarına sürüldü. Leningrad’a taşınan Vladimov, burada Suvorov Askeri Akademisi’nde okudu. 1953’te Leningrad Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu ancak gazeteci olarak çalışmaya başladı. 1954’te Novıy Mir dergisinde edebiyat eleştirileri yazdı. 1961’de yayımlanan ilk romanı Большая руда (Büyük Maden), tipik bir Sovyet sanayi romanıydı. Yine konusunu Sovyet sanayinden alan Три минуты молчания (Üç Dakikalık Sessizlik) romanı ise Sovyet gerçeğini saptırmakla suçlanarak ağır eleştirilere uğradı. Vladimov, çalışma kamplarının hemen boşaltılmasından sonraki dönemde geçen ve olayları, sahibine tam bir teslimiyet ve sadakatle bağlı gözetim ve izleme için eğitilmiş Kafkas ırkı bir çoban köpeğinin gözünden anlattığı kült romanı Sadık Ruslan’da köpek metaforuyla, Stalin’in baskıcı rejimine körü körüne bağlı resmî görevlilerin sonsuz itaatini, sadakatini ve acımasızlığını yansıtıyordu. Sadık Ruslan yurt dışına çıkarılarak 1975’te Almanya’da yayımlandı, pek çok dile çevrildi. Rusya’da ancak 1995’te okuyucuyla buluştu. 1983 yılında tutuklanma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Vladimov ülkesini terk edip Almanya’ya yerleşti. Sovyet vatandaşlığından çıkarıldı. Yurt dışında yazdığı Генерал и его армия (General ve Ordusu) adlı romanı 1995’te Rus Booker Ödülü’nü aldı. 2000 yılında tekrar Rus vatandaşı oldu. 2003’te Almanya’da yaşama veda eden Vladimov, Moskova yakınlarındaki Peredelkino Mezarlığı’na defnedildi.
