Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
136
Basım Tarihi:
Aralık 2025
İlk Yayın Tarihi:
Ağustos 2024
Yayınevi:
Everest Yayınları
Orijinal Adı:
Nord Sentinelle
Orijinal Dil:
Fransızca
Orijinal Ülke:
Fransa
ISBN:
9786253695477
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
“Sentinel Adası”, 2012’de “Le Sermon sur la chute de Rome” kitabıyla Goncourt Ödülü’nü alan Fransız yazar Jérôme Ferrari’nin Türkçeye çevrilen ilk kitabı. Muhteşem bir hiciv; yazarın sivri diline, derinlikli kurgusuna ve kara mizahına hayran kaldım. Umarım diğer romanları da yakın zamanda dilimize çevrilir.
Fransa’da kendi halinde, bakir bir adayken turistlerin akınına uğramaya başlayan Sentinel Adası’nda bir gün turistik işletmelerin sahibinin bir turisti bıçaklaması ve ardından gelişen olayları merkeze alıyor kurgu. Ancak bu işletme sahibinin annesinin kuzeni olan anlatıcımızın zamanda geriye gitmesiyle adanın tarihine de vakıf oluyoruz. Feodal dönemde toprak sahibiyken, dönemin şartları değişince ya da sanayileşme sonrası kapitalist sistemin talepleri evrilince, kıyıdaki topraklarını çeşitli turistik merkezler haline getirip işleten bir ailenin hikayesini anlatıyor önce Ferrari ilk iki bölümde. Üçüncü bölümde ise hikayeye bu ailenin oğlu tarafından bıçaklanan turistin gözünden bakıyoruz. Son iki bölümde de terk ettiği adaya yıllar sonra dönen anlatıcımız yine kendisinin ve adanın değişim hikayesine dönüyor.
On dokuzuncu yüzyıldan bir hikayeye atıfla başlayan Ferrari her şeyin adaya ilk ayak basanı öldürmemek yüzünden olduğunu söylese de aslında bunun sistemin versiyonlarından, getirilerinden biri olduğunun gayet farkında. Aslında hiç arzu edilmeyecek şeylerin bile sistem tarafından pompalandığında, pazarlama taktikleriyle satılmasını, bunun insanın açgözlülüğünü ve yozlaşmayı tetiklemesini ve sonunda her şeyin gösteriş için yapıldığı, saçma ama kalıplaşmış hareketlere dönüştüğü bir dünyanın mahvını (onu nasıl “koca bir alışveriş merkezine dönüştürdüğümüzü”) bir ada üzerinden muazzam anlatıyor. Aynı yabancıların turist olduğunda başka göçmen olduğunda başka
Kitabın içeriğine geçmeden önce kapağından bahsetmek istiyorum. Renkler, yazı stili, punto… görselin hepsi bize eğlenceli ve sürükleyici bir şey okuyacağımızı vaadediyor. Bir tatil kitabı gibi adeta. Tüm bunlar satış stratejisi diye düşünüyorum. Geçtiğimiz günlerde neredeyse herkesin elinde olan “sarı yüz” kitabını hatırlarsanız, renk ve üzerindeki insan gözleri beni oku der gibiydi. Bu kitapta da aynı stratejinin takip edildiğini düşünüyorum.
Metafor ağırlıklı, tarihteki ve edebiyattaki önemli olaylara atıf yapan ve en önemlisi derdi olan bir kitap için bu “eller havaya” kapağını uyduramadım. Tabi sürükleyicilik, yüzeysel temalar bekleyen okuyucuyu yakalayıp, yazarla ve derdi ile tanıştırmak da amaç edinilmiş olabilir. Akıllıca!
Kitabın içeriğine gelirsek, bir adada üç kuşaktır yaşayan kendilerini üstün ve asil zanneden bir ailenin giderek yozlaşması anlatılıyor. Ada ile sınırlı dünya, üç kuşak ile nesilden nesile aptallaşan insanlık kastedilmiş diye düşünüyorum. Yazarın bence en güzel tespiti dünyanın artık kocaman bir alışveriş merkezine dönüşmesi tespiti. Yarım sayfaya yayınlan tek cümlelik ifadeleri, büyülü anlatımları sevenlere tavsiyemdir.
Fransız yazar Jerome Ferrari’nin Sentinel Adası, farklı zamanlarda ve farklı karakterler üzerinden ilerleyerek insanın şiddetle, iktidarla ve medeniyet fikriyle kurduğu problemli ilişkiyi kurcalayan bir roman. Ama nasıl bir roman? Parçalı yapısıyla okuru küçük küçük hikâyelere sokan, sonra da hepsini tek bir büyük anlatıya bağlamaya çalışan bir metin. Beş bölüm var; her biri kendi derdini anlatıyor gibi ama aslında aynı gövdeye hizmet ediyor. Teoride çok cazip. Pratikte… ben o bağları kuramadım.
Ferrari’nin dili kesinlikle oyuncaklı; cümleler kıvrılıyor, kelimelerle oyunlar yapılıyor, yer yer hayran bırakıyor. Ama bir noktadan sonra bu gösteri benim için metnin önüne geçti ve hafif bir kafa karışıklığına dönüştü.
Kısacası, takdir ettim ama hissedemedim. Bu, yazarın dilini sevmediğim anlamına gelmiyor; aksine, dilimize çevrilecek başka bir kitabını yine merakla okurum.
Kuzey Sentinel Adası’nı daha önce duydunuz mu? Ben duymamıştım. Dünyanın geri kalanından izole bir şekilde yaşam süren ada ve halkını anlatmıyor bu kitap. Daha çok dünyanın geri kalanını anlatarak ada halkını haklı çıkarıyor diyebiliriz.
Gezgin ve misyoner Richard Françis Burton’un Harar’a ayak bastığı gün ile açılan kitap Kolomb’a da selam çakmayı ihmal etmiyor. Şöyle diyor yazar;
“…şunu da kimse inkâr edemez ki eğer meçhul bir Karayip yerlisi, Kristof Kolomb’un haçlar ve muskalar sallayarak savurduğu saçmalıkları vahim bir merakla dinlemek yerine bir aydınlanma anında hidayete ererek kafasını parçalayıvermiş olsaydı insanlık için ebediyen hayırla anılacak bir kahramana dönüşürdü.”
Böyle başlayan bir kitabın güzel olmama ihtimali var mıdır? Bence yoktur. Ayak bastığı yerlere türlü musibetler taşıyan gezginler ile günümüz turistleri arasında bağ kuran yazar, turizmin ve otantik olanı keşfetme arzumuzun neden olduğu yozlaşmayı irdeliyor.
Romani ailesine gelince, bir ailenin üç kuşak boyunca süregelen öyküsü anlatılıyor. Fakat burada sanki anlatılmak istenen ailenin geçmişi ve bugünü değil de tüm bu yozlaşmayı ete kemiğe büründürmek, görünür kılmak gibi.
El değmemiş yerlerin ilk gezginlerce keşfi, akabinde turizmin yaygınlaşması ve nihayetinde zenginleşme hırsı ile otantik kimliğini kaybetmiş olmanın yanında yolcuları aratmayacak derecede yozlaşmış yerlilerin hazin sonu.
Sentinel Adası, Jérôme FERRARI ile tanışma kitabım ve yazarı tek cümle ile anlatmam istense, “kitabın ortasından konuşuyor” derdim. Severiz. Felsefe, sosyoloji, psikoloji gibi pek çok yönden okunabilecek bir anlatı ama sadece edebi zevk arıyorum derseniz o da var.
Sentinel Adası
Jérôme Ferrari Sentinel Adası Yolcularla Yerlilerin Masalları, bir sahil kasabasında geçmektedir. Satılan arsalar, dikilen oteller, zengin olan yerliler ve deniz kenarında bir ev hayali kuran şehirliler arasında bir köprü kurmaktadır. Hepsi bir arada ve yozlaşma baş köşede bir durumun resmidir. Her yaz, tatil sezonunun bitmesini bekleyen yerlilerin uzaktan izlediği, tatile gelen şehirlinin ise kendini içinde bulunduğu çarpıcı bir çürümenin hikayesidir. Tüm bu olaylar olurken Romani ailesi zamanla çökmekte ve sonucu cinayetle noktalanmaktadır. Ya cinayetin sebebinin bu yozlaşmayla alakası yoksa? Ya gerçekten cinayeti işleyen Romani ailesinden değilse? Merak edenlere tavsiyemdir derim ve zeytin ağaçlarımıza sahip çıkmalı okumalar dilerim.
Sentinel AdasıDuygu ve Düşünce
Jérôme Ferrari Sentinel Adası Yolcularla Yerlilerin Masalları, bir sahil kasabasında geçmektedir. Satılan arsalar, dikilen oteller, zengin olan yerliler ve deniz kenarında bir ev hayali kuran şehirliler arasında bir köprü kurmaktadır. Hepsi bir arada ve yozlaşma baş köşede bir durumun resmidir. Her yaz, tatil sezonunun bitmesini bekleyen yerlilerin uzaktan izlediği, tatile gelen şehirlinin ise kendini içinde bulunduğu çarpıcı bir çürümenin hikayesidir. Tüm bu olaylar olurken Romani ailesi zamanla çökmekte ve sonucu cinayetle noktalanmaktadır. Ya cinayetin sebebinin bu yozlaşmayla alakası yoksa? Ya gerçekten cinayeti işleyen Romani ailesinden değilse? Merak edenlere tavsiyemdir derim ve zeytin ağaçlarımıza sahip çıkmalı okumalar dilerim.
Sentinel AdasıReklam
Yazar Hakkında
Jérôme FerrariYazar · 0 kitap
Jérôme Ferrari, Fransız bir yazar ve çevirmendir. Roma'da Vaaz adlı romanıyla 2012 Goncourt Ödülü'nü kazanmıştır. Ferrari, Korsika'da yaşamış ve birkaç yıl Cezayir'deki Alexandre-Dumas Lisesi'nde, ardından Ajaccio Fesch Lisesi'nde felsefe dersleri vermiştir.
