Yazar:
Jeffrey Burton Russell
Çevirmen:
Nuri Plümer
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
330
Basım Tarihi:
Ocak 1999
Yayınevi:
Kabalcı Yayınevi
Orijinal Adı:
The Devil
ISBN:
9789757942375
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Tanrı daha ne kadar seyirci kalmaya devam edecek?
Aslında zihinlerimizi kurcalayan, nedenini ve sonucunu görmek istediğimiz bir soru bu. Ve sanki bu soruyu sorunca cehennemlik olmuşuz gibi bir algı vardır toplumda. Özellikle muhafazakarlıkla yobazlığın birbirine karıştığı, kutsallığın dua etmekde değil de Arapçada olduğunu zanneden kafa yapısına sahip insanlarla bir arada yaşadığınız ortamlarda, bunu daha çok hissedersiniz. Önce bu soruyu ve bu soruları sormalıyız ki Allah’ın bizden istediklerini daha iyi anlayabilelim, uygulamaya geçirebilelim. Allah zaten kendisi demiyor mu “oku” diye. Allah’ın herhangi bir çekincesi mi var da sorgulamayı, araştırmayı yasak etmiş. Çekincesi olan bu tip insanlar. Çünkü biz okuyup, öğrendikçe onların, safderun insanlardan kazandıklarını ellerinden alacağız. Peki ama bu insanlar neden böyle davranıyorlar? Ne çıkarları var da kötülüğün yolundan gidiyorlar? Tam da bu düşünceler içerisindeyken J.B.Russell’ın Şeytan adlı yapıtına başlıyorum… Öğrendiklerimi kendi yorumlarımla beraber sizlerle de paylaşmak istiyorum. Hadi başlayalım…
Kötülük algısı özellikle muhafazakar toplumlarda genellikle Şeytana atfedilir. Affedersiniz o meşhur hikayeyi yinelemek istiyorum; “Şeytan da bir gün çıkıp demiş ya meşum kimseye, yapıp yapıp da ne üstüme atıyorsun” diye, işte o misal. Dünyada yapılan kötülüklerin sebebi Şeytan mı yoksa biz miyiz? İşlediğimiz günahları hangi hakla Şeytana yüklüyoruz. Evet, Şeytana inanıyorum, varlığını kabul ediyorum, ama kusura bakmayın Şeytan zaten şeytanlığını yapacak, onun doğasında var bu. Şeytan, karanlık ruhlu olmasaydı Allah’a asi gelir miydi hiç. Allah’a karşı gelerek isyana kalkışan ve yarattığı insanları yoldan çıkaracağına dair sözler veren bir yaratıktan size iyi davranmasını bekleyemezsiniz. Siz kendinizi bilecek,
Kötülüğün kaynağı nedir? Soya çekimdir.
Yaradılış olarak kötülük genlerimizde var. Kimimiz törpülüyoruz bu dürtümüzü kimimiz kötü olmayı seçiyoruz. İçimizdeki bu kötülüğe de ŞEYTAN diyoruz. “Şeytan, bilincimizin dışında algılanan düşman bir gücün ya da güçlerin temeli, tanrılaştırılması, nesnelleştirilmesidir.”
Şeytanı ne kadar nesnelleştirirsek günahlarımızın suçunu ona atmamız daha kolaylaşır.
Kitapta şöyle bir şey geçiyor: “Hıristiyan ve Budist düşüncenin büyük bir bölümüne göre kötülük hiçliktir, yani iyinin yokluğudur. Hıristiyanlıkta kötülükle ilgili bir diğer açıklama da kötülüğün ilk günahın sonucu olarak ortaya çıktığı, bu nedenle de kökeninin son aşamada özgür istence bağlanabileceği görüşüdür.” Kötü olmayı tercih eden biziz yani. Kaynağı ise atalarımızın bize miras bıraktığı genlerimiz, kötü olma dürtülerimiz.
Bazı inanışlara göre ŞEYTAN Tanrı tarafından kovulmuş bir melek. Tanrıdan intikam almak için kötü olmayı seçmiş bir melek. Biz de Tanrıdan intikam almak için kötü olmayı seçiyor olabilir miyiz? Yaradılışımıza isyan ediyoruz belki de. Kötüyüz çünkü Tanrının bize yaşattıklarına isyan ediyoruz. Kötüyüz çünkü bunca yaşadıklarımıza rağmen bizden iyi olmamızı bekliyor. Biz de ŞEYTAN gibi intikam almak için kötüyüz.
Dünyada milyarlarca insan ve milyonlarca inanış var. Her inanışta kötülük ve şeytan kavramı birbirinden farklı. Ama birçok inanışın bir ortak yönü var: “Kötüler cezalandırılır.” Bu cezalandırma da çoğu inanışa göre ŞEYTAN tarafından yapılır. Bu konu üzerine düşündüğüm zaman şöyle bir sonuca vardım kendimce; aslında kötülüğün kaynağı biziz. Şeytan da biziz. O zaman kendimizi cezalandıran da biz olacağız. Biz buna vicdan azabı diyoruz. Tabi bu biraz da olsa vicdanı olan insanlar için geçerli. Peki ya diğerleri? Saf kötülükle dolu olanlar? Bu
İşte bu ya...·368 syf.·
9/10
2024 93. kitabı
Çok noktadan bakarak (hem doğu hem batı) çok farklı inançları havuza dahil ederek, çok farklı bakış açılarını bir potada eriterek ortaya konmuş, tadından yenmeyecek bir belgesel’in ilk cildi.
Bu eseri kütüphaneme katarken şunu düşündüm…ilk cildi okuyayım…geri kalanı es geçerim. Böyle düşünmeme neden olacak kadar çok okuduğuma emin olabilirsiniz çünkü bu gibi jenerik başlıklar genellikle ‘fos’ çıkıyor.
Eseri okurken dört cildi de yeniden sipariş ettim. Çünkü benzerine rastlamak çok çok çok zor.
Bu eser ufuk açıcı bir açıyı size sağlamaz. Fakat o derece çok sesli ki; sonunda ortaya koyduğu tez noktasında, hem hak vereceksiniz hem de…bu neydi böyle ya…diyeceksiniz.
Genel anlamda "şeytan" tarihsel ve kavramsal gelişiminden bahsetmiş. Doyurucu bir çalışma olmuş. Ateistlere biraz acımasız davranmış :) Tanrının ikircikli olduğu bir tarafının iyi bir tarafının kötü olmasının zamanla tek tanrı dinlerde değiştiğini ifade etmiş. Düşmüş melekleri kötü ve iyi olarak atfeden görüşü benimsemiş ve şeytanın da kötü olana dahil olduğunu ifade etmiştir. Saygımız sonsuz tabiki. Okunması gereken bir kitap.
#OkudumBitti
Kitap Adı : Şeytan – Kötülüğün Tarihi 1
Yazar Adı : Jeffrey Burton Russell
Sayfa Sayısı : 364
Puanım: 9.6/10
Kategori: Tarih, Mitoloji, Dinler Tarihi, Felsefe, Antropoloji
Kötülüğün Evrimi ve Arketipi
Kitap Yorumum :
"Kötülük sandığın kadar uzak değil... Belki de adını koyamadığın o şey, yüzyıllardır ‘Şeytan’ olarak anlatılıyor!"
---
İnceleme Yazım:
Bu kitapla beraber “kötülük” artık sadece bir soyutlama değil, tarihsel bir figür, kültürel bir inşa, psikolojik bir yüzleşme haline geldi benim için.
Jeffrey Burton Russell, kelimenin tam anlamıyla insanlığın gölgesine yürümüş. “Şeytan” kavramı üzerinden kötülüğün doğasına dair yaptığı yolculuk; sadece teolojik değil, antropolojik, sosyolojik ve psikolojik bir çarpışma yaratıyor.
Sahi, bir toplama kampında ölen çocuğun çığlığını, binlerce kilometre ötede hissedebiliyorsan… Kötülük çoktan içimize sızmış demektir.
Kitabı okurken mitolojilerden ilk Hristiyanlığa kadar uzanan bir zihinsel labirentin içindeydim. Her köşe başında yeni bir sembol, yeni bir kültürel maske, yeni bir “şeytan” beni bekliyordu.
Ve itiraf edeyim: En çok ürktüğüm şey, bu figürün sadece dışarıda değil, içeride de yaşıyor olmasıydı.
Şeytan figürünün, insanın kötülüğünü dışsallaştırarak sorumluluktan kaçınmasını sağlayan bir araç olarak tarih boyunca nasıl kullanıldığını Jeffrey Burton Russell’ın kitabında akademik bir dille okuyabiliriz.
Russell’ın Şeytan: Kötülüğün Erken Hristiyanlık ve Orta Çağ'daki Tarihi adlı kitabı, şeytan kavramının yalnızca bir teolojik figür değil, aynı zamanda insanın kendi kötülüğünü dışsallaştırma çabası olduğunu gözler önüne seriyor.
İnsanlık tarihine baktığımızda, bireylerin ve toplumların işledikleri suçları, ahlaki zayıflıkları veya adaletsizlikleri kendilerine değil, dışsal bir güce atfetme eğiliminde olduklarını görüyoruz. Şeytan, tam da bu noktada, insan doğasındaki karanlık tarafı bir başkasına yükleme aracı olarak işlev görüyor. Russell, özellikle Orta Çağ'da bu figürün, Kilise otoritesini güçlendirmek, cadı avlarını meşrulaştırmak ve politik düzeni korumak adına nasıl kullanıldığını çarpıcı örneklerle anlatıyor.
Kitap, şeytan figürünün zaman içinde nasıl değiştiğini incelerken, aynı zamanda insanların kendi iç dünyalarındaki kötülüğü kabullenmek yerine, onu başka bir varlığa mal etme eğilimlerini de ortaya koyuyor. Bu perspektiften bakıldığında, Russell’ın çalışması yalnızca bir tarih veya teoloji kitabı değil, aynı zamanda insan psikolojisini ve toplumsal mekanizmaları da inceleyen bir eser olarak öne çıkıyor.
Şeytan, kötülüğün tarih boyunca nasıl anlamlandırıldığını ve insanların kendi sorumluluklarını şeytan figürüne yükleyerek nasıl bir "kurtuluş" yolu aradıklarını gözler önüne seriyor. Bu açıdan bakıldığında, kitap yalnızca şeytanın değil, insan doğasının da derinliklerine ışık tutan güçlü bir analiz sunuyor.
10/10
2019 14. kitabı
Bol bilgi gerektiren, aşırı düşündüren, zorlayan bir kitap. Kötülük üzerine düşünüp kafa patlatmanıza neden oluyor. Bunları yaparken bir yandan da dinler ve mitolojiler hakkında bilgi sahibi olabilmeniz mümkün. Neredeyse tüm sayfayı kaplayan dip notlarıyla dolu olduğunu söylersem bilgi boyutunu anlatabilmiş olurum sanırım.
Genel anlamda "şeytan" tarihsel ve kavramsal gelişiminden bahsetmiş. Doyurucu bir çalışma olmuş. Ateistlere biraz acımasız davranmış Tanrının ikircikli olduğu bir tarafının iyi bir tarafının kötü olmasının zamanla tek tanrı dinlerde değiştiğini ifade etmiş. Düşmüş melekleri kötü ve iyi olarak atfeden görüşü benimsemiş ve şeytanın da kötü olana dahil olduğunu ifade etmiştir. Saygımız sonsuz tabiki. Okunması gereken bir kitap.
Kötülük neden var?
Bunca iyi şey yapmak varken kötü şeyler yapmayı neden ister insanlar?
Şeytan dediğimiz şeyin yeryüzünde insan olarak vücut bulmuş olduğunu söylesek doğru olmaz mı acaba?
En eski mitolojilerden tarihi anlatılara kötülüğün tasviri nedir ve bunun için insanlar neler yapmıştır? Hala neler yapmaktayız?
Tüm şeytanlar burada aslında. Diğer taraf boş.
