Yazar:
Rıza Nur
Derleyen:
Ahmet Nezih Galitekin
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
240
Basım Tarihi:
2005
Yayınevi:
Şehir Yayınları
ISBN:
9789753501514
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Yorumlar ve İncelemeler
Paradoks üstadı: Rıza Nur.
Puan vermedi·240 syf.·
2022 5. kitabı
Rıza Nur çok ilginç bir insan. 1967 yılında Kadir Mısıroğlu tarafından yayınlanan hatıratı sebebi ile Kemalistler ve Milliyetçiler arasında pek de sevilmiyor. Halbuki o tarihten önceki Milliyetçi dergiler incelendiğinde Rıza Nur münevver bir milliyetçi olarak takdim ediliyor, ölüm yıl dönümlerinde anılıyor ve yazıları daima muteber sayılıyordu. Kıyamet "Hayat ve Hatıratım" ile kopunca algı 180 derece değişip, dönüşüyor. Rıza Nur'u anlayabilmek meşakkatli bir uğraş. Ben ona bakınca paradokslarından bir nizam elde etmeye çalışan sıra dışı bir tip görüyorum. Rıza Nur denince ilk akla gelen kelimedir çelişki. Nasıl çelişik olmasın ki, Türk Milliyetçisi olarak biliniyor fakat Siyasal Birlik sağlamak uğruna Abdülhamid'in iflas etmiş politikası, -Türkçe'nin ıslah edilememesi halinde- resmi dilin Arapça olup, Türklere Arapçayı zorunlu kılmak gibi uçarı bir fikre bile sahip olabiliyor. Bu pek tabii Kemalpaşazâde Said Bey'in yazdığı ve Türk milliyetçilerinin düsturu olan
Arapça isteyen Urban'a gitsin,
Acemce isteyen İran'a gitsin,
Frengiler Frengistan'a gitsin,
Biz ki Türküz, bize Türkçe gerektir,
mısralarına bir hayli tezat teşkil ediyor.
Rıza Nur aynı zamanda "orantısız demokrat" bu da Türk Milliyetçileri açısından farklı bir durum. Zira kendi manevi evladı Nihal Atsız bir şiirinde;
"Bir gün olur yılda, ayda.
Birleşiriz hep Altay'da.
Güz ayında, kurultayda.
Başı börklü han görünür."
diyor. Atsız olası bir Turan'ın demokrasi yahut kağanlıkla yönetilmesi hakkında neredeyse hiçbir şey yazmaz, şiirlerinde ise geçmişteki kağanlıklara bir özlem sezilmektedir. Oysa Rıza Nur her koşulda tavizsiz olarak demokrasi taraftarı. Bu vatanın bölünmesine sebep olabilecek kadar "hürriyet sarhoşluğu" ve "orantısız demokrasinin" önüne geçebilmek için herkesin milli yönelimini bir yere
Bir Muhalifin Portresi...Tarih
Cemiyeti Hafiye kitabından sonra merhum Dr. Rıza Nur'un Siyasi Risaleler kitabını da bitirdim. Kitap Rıza Nur'un farklı zamanlarda yazdığı eser ve yazıları bir araya getirip bölümlere ayırmıştır. 1. Kısımda II.Meşrutiyet sonrası kurulan Hürriyet ve itilaf fıkrasının iç yüzünü anlatıyor. Kesinlikle o dönemki meşruti yönetimin işleyişi hakkında önemli bilgiler vermekte bize bu kısım. Hürriyet ve itilaf fıkrasının kendi içinde yaşadığı çatışma ve anlaşmazlıklar. Meşruti yönetiminin muhalefete karşı tahammülsüzlüğü ve zorbalığı. İktidar savaşını mahal vermemekte ve bunun sonucunda Rıza Nur kendi söylediği gibi bir takım zabitlerle hükumete karşı şekilde ihtilal yapmak istemiştir. Diğer kısımlar da ise babı ali baskının dan sonraki evinin basılıp, nezarete gönderilmesi ve ardından yurt dışında çıkarıldığı sırada neşrettiği gurbet dağarcığı bölümü. 3. Kısım hazineyi hassa yani padişahın şahsi gelirleriyle alakalı gayrı meşruluklara tenkidi. Son kısımda ise son Türkiye ye dönüşünde sonra kendisine karşı ve ve yazdığı eserlerle ilgili eleştirelere yanıt verdiği, Hücumlara Cevablar bölümüdür. Yakın tarihe, içinde anlatılan konulara ve Rıza Nur'un hayatı ve şahsi fikirlerine ilgi ve merakı olanların okuması gereken bir eser, kesinlikle.
Reklam
Yazar Hakkında
Rıza NurYazar · 23 kitap
1879 yılında Sinop'ta doğdu. İlköğrenimini Sinop'ta yaptıktan sonra İstanbul'a gelerek Soğukçeşme Askeri Rüştiyesi'ne girdi. Sonra Tıbbiye İdadisi'ni (Tıp Lisesi) ve Mekteb-i Tıbbiyei Şahane'yi (Askeri Tıp Okulu) tabip yüzbaşı olarak bitirdi. 1901 yılında Gülhane Hastanesi'nde (Askeri Tıp Akademisi) staj yaparken çalışkanlığı ile Alman hocaların ilgisini çekti ve orada asistan oldu. Önce Prof. Dr. Deike Paşa'nın yanında çalıştı, sonra cerrahi kısmına geçti. Prof. Dr. Wietin Paşa'nın yanında çalışarak operatör oldu. Bu arada fenni sünnet usul ve aletlerini anlatan özgün bir kitap yazdı. Önce padişaha sunulan kitap sonra yayımlandı ve Prof. Wieting tarafından bir kısmı Almanca'ya çevrildi. 1903'te Rumeli Zibefçe gümrük kapısına bakteriyolog olarak atandı. 1905 yılında Gülhane'ye yardımcı öğretmen, 1907'de Askeri Tıbbiye'ye cerrahi hocası oldu. Meşrutiyet'in ilanından sonra yapılan seçimlerde Sinop'tan milletvekili seçilerek Meclis'e girdi. 1908 yılında Birinci İcra Vekilleri Heyeti'nde Maarif Vekili'ydi.
1920 yılında Sovyetler Birliği'yle dostluk ve yardım antlaşması yapmak üzere Moskova'ya gönderilen heyete delege olarak katıldı. Cumhuriyet'in ilanına kadar bütün hükümetlerde Sıhhiye Vekili olarak görev aldı. Lozan Konferansı'na ikinci delege olarak katıldı. İkinci dönemde yeniden Sinop milletvekili olarak Meclis'te yer aldı. 14 cilt tutan Türk Tarihi'ni bu sıralarda yazdı. 1926 yılında Sinop'ta bir kütüphane kurarak, gelir kaynaklarıyla birlikte eğitime vakfetti. 1942 yılında İstanbul'da vefat etti.
