Lozan Hatıraları
Rıza NurYazar:
Rıza Nur
Tahmini Okuma Süresi:
13 sa. 9 dk.
Sayfa Sayısı:
464
Basım Tarihi:
Ekim 2019
İlk Yayın Tarihi:
Aralık 2012
Yayınevi:
Boğaziçi Yayınları
ISBN:
9789754513394
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Yorumlar ve İncelemeler
Alamadıklarımız...Tarih
Öncelikle tarihi bu tür hatıra ve belgelerden okumayı kendime şiar edinip, tavsiye de ederim, aksi takdirde başkalarının istediği tarihi öğrenir, başkasının manipülesine maruz kalırız. Bizim, tarihimizi öğrenmede önümüzdeki en büyük problem maalesef tarihimizin yaşandığı ve yazıldığı dili ve yazıyı bilmiyor olmamız. Lakin okuyunca gerçekten de ne kadar zor kazanılmış bir vatanımızın olduğunu görürüz. Ama üzülerek belirtmeliyim; böylesi önemli bir antlaşmada , gerek az aldıklarımız gerek kaybettiklerimiz ne kadar da boşuna gitmiş. Her şeyi anlarım, ama bu hatıralara göre; heyetimizin niteliksizliği mevzu bahis işte buna anlam veremiyorum bir türlü. Neyse konu hassas bir konu, lakin çok dikkatli olup akıl, mantık ve gerçek belgelerle araştırma yapıp bu çerçevede hareket etme zamanı geldi de geçti bile...
Gerçekten Rıza Nur hakkında kim ne derse desin kitap dönemine ışık tutuyor. Lozan anlaşmasının ne şartlarda imzalandığı neyi niçin yaptıklarını çok güzel anlatmış. Lozan hezimettir diyenin alnina yapistirmalik bir eser.. Gerisi laf:)
Daha önce okuduğum farklı kaynaklardan ismini duyup merak etmiştim. Aşağı yukarı neler anlatacağını tahmin ediyordum. Yalnız lozanda bulunmuş bu adamın dilinin bu şekilde kötü ve ırkçı fikirlerini açık açık yazacağını tahmin etmemiştim. Ona göre kendisi Lozan'da neredeyse tek başına çalışmış. Bencil ve egoist bir adam olarak yazması gerçek bile olsa inandırıcılığını yitirmiş. Profkitap ın nushasi ayrıca berbattı. İç içe geçmiş kelimeler yoğundu. Onun dışında yazar olayları açık ve anlaşılır bir şekilde yazmış. Lozanda yaşananları öğrenirsiniz ama kesin doğru olması hakkında şüpheler devam eder.
Lozan konferansında 2. Delege olan Dr. Rıza Nur un hatıraları. Kitapta maalesef çok fazla kendisini övüyor. Her iyi şeyi kendisinin yaptığı yada kendisinin baskısıyla İsmet İnenönü’nün yaptığını iddaa ediyor. O yüzden yer yer sıkıcı oluyor. Fakat İsmet İnönünün korkaklığına sürekli değinmesi ve Musul u vermek için Rıza Nur a çok ısrar etmesi çok ilginç.
Kitabı birinci sayfasından sonuncu sayfasına kadar okurken kitabı yazan Dr. Rıza Nur'un bu kitabı nasıl bir ruh haliyle yazabildiğini oldukça merak etmekteyim. Kitap sistemde farklı bir yayınevinden gösteriliyor ; fakat benim elime Profkitap'ın nüshası olarak geçti. Kitapta o zaman Lozan Antlaşması'na Türkiye adına katılan Dr. Rıza Nur'un hatıratlarından bahsediyor. Dr. Rıza Nur'un bu antlaşmada kendisini ön plana çıkarmak Lozan Antlaşması'nı kendisine mal edebilmek için her türlü yol ve duruma başvurduğunu görüyoruz. Rıza Nur bazen egoist bazen narsist bazen de ruh durumu normal olmayan bir insan, psikolojik rahatsızlıkları olan bir karakter içerisine büründüğünü gördüm. Kitapta Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü'ye ağır ithamlarda bulunmuştur.Bir öğretmen olarak bunlara niye başvurduğunu anlamakta zorlanıyorum. Türkiye adına oraya gönderilmiş bir insan olarak neden böyle yaptığını anlamak çok zor. Kendisini Türkçü ve vatansever bir yapıda gösteren bir insan rakiplerinin Türklüğünden daima şüphe etmektedir. Hatta ona göre Rauf Orbay Abaza, İsmet Paşa Kürt, Abdülhalik Renda Arnavut ilahiridir..
Kendi emsali ve üstünleri arasında hakaret etmediği tek insan Mareşal Fevzi Çakmak'tır. Ona da "Kuzu Paşa " demektedir. Ayrıca kitapta İsmet Paşa'ya (İnönü) sağır İsmet dediğini gördüm.
Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlık ilanı olan antlaşmadır. Masada daha fazla kazanç sağlayabilirmiydik? , imzalanan metne şükretmeli miyiz? Bu konuda şahsi fikrim o dönemdeki gücümüze göre alabileceğimizin en iyisini aldığımızdır..
Dış güçler bu antlaşmayı
"İsmet paşa lozan'da büyük bir diplomatik zafer kazanmıştır. Bütün müttefik diplomatlarının sırtını yere getirmiştir. Diye yazmışlardır. Zaten bu antlaşmayı farklı yazmak ve inkar etmenin hiçbir faydası yoktur.
Mustafa Kemal ve İsmet
Reklam
Yazar Hakkında
Rıza NurYazar · 23 kitap
1879 yılında Sinop'ta doğdu. İlköğrenimini Sinop'ta yaptıktan sonra İstanbul'a gelerek Soğukçeşme Askeri Rüştiyesi'ne girdi. Sonra Tıbbiye İdadisi'ni (Tıp Lisesi) ve Mekteb-i Tıbbiyei Şahane'yi (Askeri Tıp Okulu) tabip yüzbaşı olarak bitirdi. 1901 yılında Gülhane Hastanesi'nde (Askeri Tıp Akademisi) staj yaparken çalışkanlığı ile Alman hocaların ilgisini çekti ve orada asistan oldu. Önce Prof. Dr. Deike Paşa'nın yanında çalıştı, sonra cerrahi kısmına geçti. Prof. Dr. Wietin Paşa'nın yanında çalışarak operatör oldu. Bu arada fenni sünnet usul ve aletlerini anlatan özgün bir kitap yazdı. Önce padişaha sunulan kitap sonra yayımlandı ve Prof. Wieting tarafından bir kısmı Almanca'ya çevrildi. 1903'te Rumeli Zibefçe gümrük kapısına bakteriyolog olarak atandı. 1905 yılında Gülhane'ye yardımcı öğretmen, 1907'de Askeri Tıbbiye'ye cerrahi hocası oldu. Meşrutiyet'in ilanından sonra yapılan seçimlerde Sinop'tan milletvekili seçilerek Meclis'e girdi. 1908 yılında Birinci İcra Vekilleri Heyeti'nde Maarif Vekili'ydi.
1920 yılında Sovyetler Birliği'yle dostluk ve yardım antlaşması yapmak üzere Moskova'ya gönderilen heyete delege olarak katıldı. Cumhuriyet'in ilanına kadar bütün hükümetlerde Sıhhiye Vekili olarak görev aldı. Lozan Konferansı'na ikinci delege olarak katıldı. İkinci dönemde yeniden Sinop milletvekili olarak Meclis'te yer aldı. 14 cilt tutan Türk Tarihi'ni bu sıralarda yazdı. 1926 yılında Sinop'ta bir kütüphane kurarak, gelir kaynaklarıyla birlikte eğitime vakfetti. 1942 yılında İstanbul'da vefat etti.
