Yazar:
Hasan Nuhanović
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 7 dk.
Sayfa Sayısı:
357
Basım Tarihi:
23 Eylül 2020
İlk Yayın Tarihi:
1 Ekim 2019
Yayınevi:
Turkuvaz Kitap
Orijinal Adı:
The Last Refuge
ISBN:
9786257231022
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Gerçeklerin Bıraktığı Sızı·357 syf.·
9/10
2021 44. kitabı
Son Sığınak Boşnak yazar Hasan Nuhanoviç'in bir kitabı; bir anı kitabı... Zaten kitabı bu kadar sarsıcı yapan şey de onun bir anı kitabı olması bence. Çünkü 1992-95 yılları arasında yaşanan Bosna Savaşı ile ilgili pek çok kitap okumuş birisi olarak burada anlatılanların hepsinin doğru olduğunu biliyor olmak beni ayrıca sarsıyor. Tabii sadece beni değil o konuda bilgi sahibi olan herkesi. Çünkü okuduğunuz bir kitaptaki metin eğer bir kurgu ise duygu dünyanızda onu biraz yumuşatatabilirsiniz. Gerçek değil ki duygusu sizi biraz rahatlatabilir. Ancak burada Nuhanoviç'in anlattığı her şeyin tamamen gerçek olması insanın tüylerini ürpertiyor ve kitap bittikten sonra bir yürek yangınına sebep oluyor.
Bosna Savaşı'nın ve Bosna'nın çok sıkı bir takipçisi olduğumu söyleyebilirim. Hatta bizzat Bosna'ya giderek savaşın izlerini orada görme durumum da oldu. Bosna'da dolaştığım üç farklı şehirde halen o dönemden kalan bomba ve kurşun izleri duruyordu. Sosyal gerilim ise halen daha bence yatıştırılmış değil.
Hasan Nuhanoviç 1992 yılında bir üniversite öğrencisi iken savaş başlıyor. Ardından annesi, babası ve erkek kardeşi ile birlikte uzun süre dağlarda yaşadıktan sonra bir şekilde Srebrenitsa'ya ulaşıyorlar. Srebrenitsa bazı Boşnak savaşçıların Çetnik saldırılarına karşı koruduğu bir toplama merkezine dönüyor. Nüfusunun 600 bine kadar yükseldiği bir dönemde çok büyük bir açlık, yokluk ve korku yaşanıyor. Kitap bu halleri çok açık anlatıyor.
Nuhanoviç'in anlattığı her şeyin tamamen doğru olduğuna şuradan inanıyorum. Bu kitapla paralel olarak bir başka hatıra kitabı daha okuyorum. Fakat oradaki anlatıcının palavra attığı o kadar belli ki! Çünkü kendisini adeta bir süper kahraman gibi anlatıyor. Herşeyi herkesi eleştiriyir ama kendisi sürekli kurtaran, akıl veren, cahil kitleye yön
Gerçek bir savaş, hayatta kalma ve yaşam hikayesiAlıntı
ARKA KAPAK
Srebrenista Katliamı'nın canlı tanıklarından olan Hasan Nuhanović kaleme aldığı 
Son Sığınak, yaşanan akıl almaz barbarlığın ilk elden anlatımı, müthiş bir hayatta kalma ve kahramanlık hikayesi.
1992'de giderek büyüyen Sırp tehdidi yüzünden Hasan ve ailesi evlerini terk ederek Bosna'nın kırsalındaki dağlık alanlara doğru kaçmak zorunda kaldılar. Sırp birlikler peşlerinden bombalar yağdırır, keskin nişancılar onları avlamaya çalışırken, Hasan ve binlerce mülteci, Drina nehri boyunca uzanan ormanlık alanda soğuğa, yorgunluğa ve ölüme karşın büyük bir mücadele verdiler.
Boşnak mülteciler, aylarca bu zor koşullarda kaçtıktan sonra Birleşmiş Milletleri'in koruması altındaki son sığınakları Srebrenista'ya ulaştılar. Açlığa, bombalara ve kurşunlara karşı verdikleri mücadele oradan da aynı şiddette devam edecekti. Üstelik çok geçmeden Sırp ordusu Srebrenista'yı da kuşatacak ve Hasan kendini bir kez daha amansız bir hayatta kalma mücadelesinin ortasında bulacaktı.
Alıntı, Sayfa 353
"O anda neler hissettiğimi ve nasıl davranacağını ifade edecek kelimeleri hiçbir zaman bulamayacağım. Yaşadıklarımı bu kitapta da, diğer kitaplarımda da tam anlamıyla ifade edemezdim..."
Hasan Nuhanović kaleme aldığı Son Sığınak, yaşanan akıl almaz barbarlığın ilk elden anlatımı, müthiş bir hayatta kalma ve kahramanlık hikayesi.
1992'de giderek büyüyen Sırp tehdidi yüzünden Hasan ve ailesi evlerini terk ederek Bosna'nın kırsalındaki dağlık alanlara doğru kaçmak zorunda kaldılar. Sırp birlikler peşlerinden bombalar yağdırır, keskin nişancılar onları avlamaya çalışırken, Hasan ve binlerce mülteci, Drina nehri boyunca uzanan ormanlık alanda soğuğa, yorgunluğa ve ölüme karşın büyük bir mücadele verdiler.
Boşnak mülteciler, aylarca bu zor koşullarda kaçtıktan sonra Birleşmiş Milletleri'in koruması altındaki son sığınakları Srebrenista'ya ulaştılar. Açlığa, bombalara ve kurşunlara karşı verdikleri mücadele oradan da aynı şiddette devam edecekti. Üstelik çok geçmeden Sırp ordusu Srebrenista'yı da kuşatacak ve Hasan kendini bir kez daha amansız bir hayatta kalma mücadelesinin ortasında bulacaktı.
Alıntı, Sayfa 353
"O anda neler hissettiğimi ve nasıl davranacağını ifade edecek kelimeleri hiçbir zaman bulamayacağım. Yaşadıklarımı bu kitapta da, diğer kitaplarımda da tam anlamıyla ifade edemezdim..."
Srebrenitsa... Acının, yokluğun, gözyaşlarının bile bile ölüme yürümenin ve varolmanın yeri.
1992 - 1995 seneleri aradısından yazarımız Hasan Nuhanoviç, ailesi ve tüm Bosna halkının başından geçen talihsiz katliamın ve Sırp soykırımının en acı belgesi.
Dağlara sığınan, aç kalan, ölüm kalım savaşı veren, hem özgürlüklerine hem de tecavüz edilen bir halk.
Etkiledi mi ? Etkilemek ne kelime merminin vücudu deldiği kurşunlar gibi bu kitap da beni deldi geçti.
Özellikle bir bölümünden çok etkilendim ki Osman isimli bir Boşnak ile dağdan indirdiği annesini sürüklenerek götürürken Hasan'ın annesinin üstüne basarak onu uçurumlardan sürüklemesi ve annesinin ağaç dallarına tutunarak hayatta kalması.
Son bölümde Hasan'ın sevdiklerini ölüme gönderirken öğrendiği İngilizce sayesinde askeri üsde kalması ve hayatta kalması BM adına çalışması.
Dünyadaki tüm savaşlarda olduğu gibi Avrupa yine uyuyor. Ben insanlığımdan utanıyorum.
Bazı Alıntılar
Bizim sallandığımız yere çok az sayıda bomba düşmüştü ama hepimiz bu kanatlı topların dünyadaki tüm kötülüklerle beraber doğrudan üzerimize sakındığı izlenimine kapılmıştık.
Kaçmak için tek seçeneğimiz gökyüzüymüş gibi görünüyordu.
Bazen de çocuklar çoktan yitirilip unutulmuş atalarının günahları için hesap verir.
Aptal cesareti olanlar, savaşta deneyimli olanlar ve çaresizlikten gözlerini karartanlar masalarına ekmek götürürken, biz boş bir masanın önünde oturup boş midelerle kaçınılmaz sonumuzu bekliyorduk.
Ölüm yanımızdan bir saniye bile ayrılmayan bir dostumuz gibiydi. Bizim yol arkadaşımızdı.
" Çetnikler kasabada bir genelev kurdu ve yaklaşık elli Müslüman kadını orada zorla çalıştırdı. Bölgede yaşayan Çetnikler ziyaretçilerini, " Seç bir tanesini, istediğini al " diyerek geneleve davet ediyordu ama zamanla kadınların
Kitap Srebrenica katliami döneminde yasamis bir ailenin yasami üzerinden dönemin olaylarinin anlatıldığı bir kitap kesinlikle tavsiye ederim...........
Kitabın yazarı Hasan Nuhanoviç bizzat tanık olduğu Boşnak soykırımında başından geçenleri ve gözlemlerini akıcı bir üslupla bu kitabında kaleme almış. Özellikle bu konuya ilgisi olanların mutlaka okuması gereken kitaplardan birisi. Kesinlikle tavsiye ederim.
Herkese faydalı okumalar...
“ Savaş tepeden uçarak size saniyeler içinde ulaşır ve beraberinde büyük bir korku getirir. Duvarlardan geçer, dağları ve nehirleri aşar. Zihninize, kalbinize ve ruhunuza işler. Oralara yerleşir ve kolay kolay terk etmez.”
“ 1992’de, giderek büyüyen Sırp tehdidi yüzünden Hasan ve ailesi evlerini terk ederek Bosna’nın kırsalındaki dağlık alanlara doğru kaçmak zorunda kaldılar. Sırp birlikler peşlerinden bombalar yağdırır, keskin nişancılar onları avlamaya çalışırken, Hasan ve binlerce mülteci, Drina Nehri boyunca uzanan ormanlık alanda soğuğa, yorgunluğa ve ölüme karşı büyük bir mücadele verdiler.
Boşnak mülteciler, aylarca bu zor koşullarda kaçtıktan sonra Birleşmiş Milletler’in koruması altındaki son sığınakları Srebrenitsa’ya ulaştılar. Açlığa, bombalara ve kurşunlara karşı verdikleri mücadele orada da aynı şiddette devam edecekti. Üstelik çok geçmeden Sırp ordusu Srebrenitsa’yı da kuşatacak ve Hasan kendini bir kez daha amansız bir hayatta kalma mücadelesinin ortasında bulacaktı.”
Yıl 1992 ve Bosna savaşın eşiğinde. Yazar #hasannuhanoviç o yıl üniversitede okurken savaşın patlak vermesi ile ailesinin yanına döner. Yaşadıklarını anlattığı kitabın beni nasıl etkilediğini yazmama gerek yok:((Canlarını kurtarabilme adına insanların dağlarda sefil bir yaşam sürmesi, bombalardan korunmak için saklanılan ortamlar, açlık ile mücadele ederken ben egosunun devreye girmesi gibi benzeri birçok acı, hüzün, gözyaşı içinde hayata tutunma çabalarını anlatan kitabın bir kez daha savaşın acımasız yüzüne ortak ediyor bizleri. En acısı ise bu durumun kurgudan oluşması değil gerçek olması:((Binlerce canın yok olduğu, savaşın izlerinin halen halkın yüreğinde sürdüğünü öğreniyor olmak sözün bittiği yer olsa gerek. Günümüzde yanı başımızda aynı soykırımın yaşanması birilerinin
Puan vermedi·357 syf.··
Beğendi
·2021 34. kitabı
·14 günde okudu
·Okunma: 17 Eylül 2021 22:39
Bunu hiç unutma evlat!
Batı hiçbir zaman uygar olmamıştır ve bugünkü refahı, devam edegelen sömürgeciliği; döktüğü kan, akıttığı gözyaşı ve çektirdiği acılar üzerine kuruludur.."
Demişti Aliya İzzetbegoviç bu kitabı okuyunca daha iyi anlıyorsunuz,insanların neler çektiği müslümanların nasıl aşağılanmış olduğunu ve en önemlisi günümüzde olduğu gibi diğer sözüm ona "MÜSLÜMAN" ülkelerin nasıl üç maymunu oynadığını,insanın bazı noktalarda boğazı düğümleniyor devam edemiyor Allah bir daha böyle soykırımlar katliamlar yaşatmasın Müslüman ülkelere..
Kitabı okudum da nasıl okudum , içim sıkıla sıkıla, gözyaşları aka aka .
Halime şükrede şükrede, savaş ne kadar kötüsün, insanlığın ortadan kalktığı, dostlukların, akrabalıkların ve hatta çekirdek ailenin yerle bir olduğu, güvenin ortadan kalktığı, can korkusu ile insanların birer canavara dönüştüğünü gördüm.
Okunmalı mı , kesinlikle...
Srebrenitsa Soykırımı
Yazarın okuduğum ilk romanıydı. Sırpların Bosna Hersek de yapmış olduğu katliamı bizzat yaşamış birisinin anlatmış olduğu hayatta kalma mücadelesi ve yaşam öyküsü çoğunlukla çok üzücüydü. Özellikle Srebrenitsa soykırımı ile ilgili de geniş çaplı bilgi içeriyor ve sırpların akıl almaz canilikleri anlatılıyordu. Bunun yanında romanda yazarın müthiş bir hayatta kalma ve kahramanlık hikayeleri de anlatılmış. İyi okumalar.
Srebrenitsa'yi bizzat yaşayanın ağzından dinlemek olaylara bakışımı çok değiştirir sanıyordum. Evet değiştirdi ama bilhassa olayi yasayan Hasan'in ortaya koyduğu tavri bir türlü sindiremedim. Savaşçı olmamasini sindiremedim. Ailesi için zalimden eman dilemesini anlamlandiramadim. Sirp Komutanlarin uzattığı eli sikmasina kalbim dayanmadi. Bilemiyorum savaş psikolojisi bambaska elbette. Ama bu şekilde bir tavrin bu psikolojiyi duzeltmedigini de görmüş olduk bence..
Yazar Hakkında
Hasan NuhanovićYazar · 2 kitap
Hasan Nuhanović, diğer mağdurlar ve akrabalar adına "hakikat ve adalet için" kampanyası yapan Srebrenitsa soykırımından bir kurtulmuş bir Boşnaktır. 1995’te Bosna savaşının sonunda, Srebrenica’ya yerleştirilen Hollandalı barışı koruma görevlileri için tercümanlık yapan Hasan, dokuz yıl boyunca Hollanda sivil mahkemesiyle savaşmıştır.
