Yazar:
Hilmi Yavuz
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 4 dk.
Sayfa Sayısı:
214
Basım Tarihi:
1995
Yayınevi:
Can Yayınları
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Yorumlar ve İncelemeler
Birtakım Postmodern Denemeler ve OyunlarEdebiyat
Türk edebiyatında postmodernizm anlamında okunması en zor kitaplardan birisiyle karşı karşıyayız: Üç Anlatı.
Hilmi Yavuz'un tamamen postmodern tekniklerle kaleme aldığı bu anlatılar edebiyatımızda postmodern roman teorisine tam anlamıyla uyan ve bunu alenen yapan nadir metinlerden. Oyun, çoğulculuk, parodi, pastiş, ironi, metinlerarasılık, üstkurmaca gibi postmodern metinlerde öne çıkan ögeler bu anlatılarda oldukça ön planda. Edebiyatımızda yazılmış olan diğer postmodern metinlerde bu ögelerin hepsinin bir arada kullanıldığı eserleri pek göremiyoruz. Daha çok bu ögelerden biri veya birkaçının daha çok ön plana çıkarılarak kurgunun oluşturulduğunu görmek mümkün.
Hilmi Yavuz'un anlatılarında ise tüm ögeler açıkça ön plana çıkıyor ve bu da açıkçası okumayı zorlayıcı hatta postmodern edebiyata uzak okurlar için anlaşılmaz hale getiriyor. Öyle ki postmodern edebiyatın "donanımlı okur" beklentisi bu anlatılarda hat safhaya ulaşıyor. Bu yüzden mutlaka kaçırdığınız ya da fark etmediğiniz bir nokta olacaktır bu anlatılarda. Tüm detayları yakalasanız bile yazarı kendi öz yaşam öyküsünden kattığı ince detayları yakalayamayacaksınız. Hele ki yeni bir okursanız bu anlatıların hiçbir anlam ifade etmediklerini düşüne de bilirsiniz.
Peki bu anlatılar ne anlatıyor? Aslında hiçbir şey. Aynen öyle. Üç anlatıda bazı esinlenmelerden, bazı parodilerden ve bazı küçük değinmelerden ibaret aslında. Elle tutulur bir olay örgüsünden bahsetmek mümkün değil ki bunun yazar tarafından açıkça yapıldığı da ortada. Hatta yazar olay örgüsünün oluşmasını aralara girerek engelliyor. Anlatıcının sürekli değişmesi ve bunun fark edilmemesi de anlatıların takibini zorlaştırarak belirli bir olay örgüsünün oluşumunu engelliyor. Yazarın bu anlatılarda istediği şey ise okuru ve kendini eğlendirmek.
Metinlerarasılığın haddinden fazla kullanıldığı anlatı...
Yazarın yer yer benimle tartışması ayrı hoşuma gitti. Benimle konuşması bir Victor Hugo esinlenmişliği çağrıştırdı.
Kitap üç anlatıdan oluşuyor, roman diye çıkılmış seyahat, anlatı olarak tamamlanmış. Çoğu zaman anlayamadığım kısımlar oldu, benimle oyun mu oynuyor dediğim de oldu, ama sonu merak uyandıran farklı bir tarz.
Hilmi Yavuz-Üç AnlatıEdebiyat
Türk edebiyatının postmodern bağlamda yazılmış nadide eserlerinden birini okumak isterseniz Hilmi Yavuz’un “Üç Anlatı”sını mutlaka okumalısınız.. Yazarın dili kullanmadaki yetkinliği ve üstün donanımı romanda fazlasıyla kendini hissettiriyor. Ancak romanda kullanılan metinlerarası geçişler, göndermeler, anlatıcı ve kurgu çokluğu sebebiyle, -hele ki postmodern bağlamda ele alınan eserleri okumamış bir okur için- zor, anlaşılmaz ve dolayısıyla sıkıcı gelebilir. Bu yüzden anlamak için bir bölümü birkaç defa okumanız gerekebilir. Oğuz Atay ve Dostoyevski “antrenmanlı” okurların zorlanacağını düşünmüyorum :) Keyifli okumalar diliyorum.. :)
Hilmi Yavuz'un üç anlatısının bulunduğu, zaman zaman "Yazar acaba ne demek istedi? Dalga mı geçiyor?" dedirten, bir bulmaca çözüyormuş hissi uyandıran, içinde Latince, Almanca, özellikle Fransızca ve Osmanlıca cümleler barındıran, samimi cümleleri okudukça güldüren, konu başka başka yerlere gittikçe "Buraya nereden geldik? Nereye gidiyoruz?" dedirten, az sayfalı ama çok düşünceli kitap. Özellikle "Taormina" anlatısının başlıklandırılmasında atlanan sayılar henüz ikinci sayfada dikkate takılıyor. 1, 2, 4, 7, 8. Kimileri için "Kuyu" anlatısı popüler olsa da ben "Fehmi K.'nın Acayip Serüvenleri" anlatısını sevdim. Yazarlar ve okuyucularla dolu bir küçük ama ihtivası büyük eser.
AnlatıAnlatı
Öykü derseniz öykü değil, anı derseniz anı değil, roman derseniz roman değil. Hilmi Yavuz "Anlatı" olarak isimlendirmiş bu türü. Üç Anlatı ama yer yer birbirlerine gönderme yapıyor. Hayal ürünü olarak bahsettiği anlatıda bir de bakıyorsunuz gerçek dünyadan örneklerle çıkıyor karşınıza. Postmodern tür olarak anlatılanları çok da anlamlandırmaya çalışmamak lazım zannımca.
Hilmi Yavuz'a ait okuduğum ilk eserdi. Kitabın içinde 3 anlatı mevcut . 1) Taormina
2)Fehmi K.'nın Acayip Serüvenleri
3)Kuyu
İlk anlatıyı anlamakta zorlandığımı söyleyebilirim.Son anlatıyı çok daha akıcı bir şekilde bitirmeyi başardım. Başardım diyorum çünkü yazara göre de benim gibi sıradan bir okuyucunun sonuna kadar sabırla okuyabileceği bir eser değildi "Üç Anlatı".Aynı zamanda Hilmi Yavuz'un geçmişe dönük birikimleriyle ilgili olsa gerek bir çok yabancı eserin kahramanlarıyla hatta bu kahramanların özellikleriyle kendi kahramanları arasında benzerlikler kurarak pekiştirici kılmaya çalışmış. Ancak okur tarafından bu pekiştirmenin sağlanması için benzeyenin bilgisine hakim olmak gerekir. Fakat ben bahsedilen eserlerin kültürel bilgisine sahip olmadığım için anlamakta zorlandım. Bana bu zorluğu yaşatan diğer unsur ise eserin okunuş sırasındaki olağan akışı içinde Fransızca cümlelerin kelimelerin sıkıştırılmış olmasıydı. Akışın bu bölünüşlerini toplamak da takdir edersiniz ki sağlam bir okuyucu gerektirir. Yanlış bir bağ kurmadıysam bu durumu kitabın sonunda "Hayatımız mülemma " sözüyle özetlemiş yazar.
Son olarak yazının insanda uyandırdığı anlam çağrışımları her okurun kendi özünde saklıdır diye düşünüyorum. Ben nasibim kadarını anladığıma inanıyorum. Okurken oldukça düşündürdü. Okumanız zaman kaybı olmayacaktır . Fakat size özel mesajları yakalamaya çalışırsanız. Çünkü her kitap her okuyucuda farklı tesirler bırakır.
Reklam
Yazar Hakkında
Hilmi YavuzYazar · 70 kitap
Hilmi Yavuz 14 Nisan 1936'da İstanbul’da doğdu. Kabataş Erkek Lisesi'ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ndeki eğitimini yarıda bıraktı. İngiltere'ye gitti. BBC'nin Türkçe bölümünde çalıştı. Londra Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Türkiye'ye döndükten sonra çeşitli yayınevleri ve ansiklopedilerde görev aldı. Cumhuriyet, Milliyet, Yeni Ortam gazeteleri ve çeşitli dergilerde "Ali Hikmet" imzasıyla inceleme, eleştiri ve denemeler yazdı. Mimar Sinan Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. İlk şiirleri Kabataş Erkek Lisesi'nde edebiyat öğretmeni Behçet Necatigil yönetiminde çıkan "Dönüm" dergisinde yayınlandı. Bu dönemde daha çok İkinci Yeni akımının etkisinde imgeci şiirler yazdı. Sonraki yıllarda gelenekçilikle çağdaş bir bakışı kaynaştıran, biçim ve özün dengelendiği bir düzey sergiledi. İslam mistisizmi, özellikle de tasavvuftan yararlanarak kendine özgü bir sözcük dağarcığı geliştirdi. Halen Zaman gazetesinde kültür yazılarına ve Bilkent Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalışmaya devam etmektedir. Ayrıca İpek Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde yarı zamanlı öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır. Talat Halman tarafından Şairi Azam sıfatı verilmiştir. BuTalat Halman ve Hilmi Yavuz arasındaki mizahi diyaloğun bir örneğidir.
