Kısa Kıbrıs Tarihi, Kıbrıs Adası’nın tarihine ve siyasi meselelerine kompakt ama derinlemesine bir bakış sunan, özellikle tarih meraklıları ve konuya giriş yapmak isteyenler için oldukça değerli bulduğum bir eser. Kitap, Say Yayınları tarafından 2023 yılında yayımlanmış, 110 sayfalık bir hacme sahip. Ekin Duru’nun çevirisiyle Türkçeye kazandırılmış, adanın tarihsel serüvenine stratejik önemine vurgu yaparak anlatırken, özellikle modern dönemdeki siyasi anlaşmazlıkların kökenine odaklanıyor.
Kitap, Kıbrıs’ın tarihini kronolojik bir şekilde ele alıyor ve adanın stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca Persler, Bizanslılar, Venedikliler, Osmanlılar gibi çeşitli imparatorlukların egemenliği altına girdiğini vurguluyor. Ancak anlatının omurgasını, 1878 yılında adanın Birleşik Krallık denetimine geçişi ve sonrasında yaşanan olaylar oluşturuyor. Clark, 1950’lerde İngiliz yönetimine karşı başlayan ayaklanmalar, 1960’larda patlak veren kanlı iç savaş ve 1974’teki Türkiye müdahalesini detaylı bir şekilde işliyor. Birleşmiş Milletler’in çözüm arayışlarının bugüne dek sonuçsuz kalması ise kitabın güncel siyasi meselelere bağlandığı kritik bir nokta.
Clark’ın anlatımı, adanın bir zamanlar Türkçe konuşan Müslüman toplum ile Rumca konuşan Ortodoks toplumun barış içinde bir arada yaşadığı bir dönemden, nasıl bugünkü bölünmüşlüğe gelindiğini sorgulayan bir soruyla başlıyor: "Peki, sonra ne oldu?" Bu soru, kitabın ana temasını oluşturuyor ve bizi tarihsel olayların karmaşıklığını anlamaya davet ediyor. Kitap, adanın bugünkü durumunu da kısaca özetliyor: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin adanın yaklaşık %35’ini, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ise %60’ını kontrol ettiği güncel bölünmüşlük.
Kitap, adından da anlaşılacağı üzere, karmaşık bir tarihi kısa ve anlaşılır bir şekilde sunuyor. 110