eski hikmetin hayrı az, hurafeleri çok, zihinler istidatsız, fikirler taklit ile mukayyet, avamda cehalet hâkim olduğundan, geçmişte âlimler bir derece hikmetten, felsefeden nehyettiler. Fakat şimdiki hikmet ona nispeten maddî cihetinde hayrı çok, yalanı az; fikirlerde hür, bilgi ve mârifet hâkimdir. Zaten her zamanın bir hükmü olmak gerektir.
“Belki de sadece mevcudiyetimiz dolayısıyla ayrıyız. Unutuşta bizi ne ayıracak?” - “Evet, bizi ne ayırabilir?” - “Bizi bir araya getirecek unutuş hariç hiçbir şey”
Her ne zaman kendi davranışımızın sorumluluğundan kaçınmaya çalışsak, bunu o sorumluluğu başka bir bireye, örgüte ya da varlığa vermeye çalışarak yaparız. Ama bu, gücümüzü o varlığa -kadere, topluma, hükümete, şirkete veya patrona- teslim etmemiz anlamına gelir.