“kendisine karşı mücadele etmenin imkansız olduğu biricik öğe, aşkın kayıtsızlığa dönüşmüşlüğüdür,"
Sayfa 13 - Bilindışının Romanı | Schnitzler, 1905 Tarihli Günce Notu Sayfa:66
Ida
Aşkın bir ilgisizlik, umarsızlık ilişkisine dönüştüğü yerde geriye güvenilir ne kalabilir ki? Ya da soruyu şöyle sorabiliriz: Her şeye rağmen bir karı koca, iki sevgili arasında kalıcı temel bir güvenlik zemini bulmak mümkün müdür? Schnitzler buna bir cevap verir gibidir, ilişkilerin duygusal, heyecansal temelinin her şeye rağmen işliyor, sürüp gidiyor olmasıdır bu zemin. Romanın hemen başında karşımıza çıkan karı koca arasındaki gerilimin ya da sarsıntırıın güvenlik sigortası gibi bir şeydir bu zemin.
Reklam
İnsanı psikanalitik bir "vaka"ya indirmek onu olgular düzleminde açıklama, insanı salt bir olgular bütünü olarak görme hatasına düşmektir.
Sayfa 13 - Bilindışının Romanı
Ida
psikanaliz, insanın anlaşılmasında araçlardan biri olarak görülmelidir sadece.
"Freud, Schnitzler'den uzak duruşunu, Almanca'da "Doppelganger", İngilizce'de "double" kavramıyla karşılanan bir ilişkinin ürkütücülüğü ya da korkusuyla açıklayabileceğimiz bir duruma parmak basıyor. Doppelganger, kişinin "ikizi", öteki kimliği, hatta yer yer hayaleti anlamlarına bile geliyor. Freud, Schnitzler'de bir anlamda kendini, kendi "ikizini" bulup bundan ürktüğünü söylüyor.
Sayfa 9 - Siegmund Freud- Arthur Schnitzler: İçimizdeki Öteki
Ida
“Sizin güzel eserlerinizin derinliğine her inişimde, onların şiirsel yansılarının (yüzeydeki parlaklıklarının) arkasında, benim kendiminkiler olarak bildiğim önkoşulları, ilgi ve sonuçları bulduğuma inandım. Sizin determinizminiz ve şüpheciliğiniz -hani insanların karamsarlık diye adlandırdıkları şey- sizin bilinçdışının (bilinçötesinin) hakikatlerinden, insanın dürtü doğasından müthiş etkilenişiniz kültürel-geleneksel (uzlaşımsal) güvenceleri (sağlam dayanakları) parçalayışınız, hayat ile ölümün kutupluluğu hakkındaki düşünceleriniz, bütün bunlar bana müthiş (korkutacak kadar) bildik, tanıdık göründü. 1920 tarihli küçük bir denememde ('Haz İlkesinin Ötesinde') Eros ile Ölüm-dürtüsünün, karşılıklı ilişkileriyle hayatın bütün bilmecelerine hakim olan en eski (ilksel) güçler olduklarını göstermeye çalıştım. Sizin sezgi üzerinden -ama aslında çok hassas bir şekilde kendinizi algılayarak- benim başka insanlar üzerinde yaptığım uzun ve zahmetli çalışmalarla ortaya çıkardığım sonuçların hepsini edindiğiniz izlenimini edindim. Evet, sizin varlığınızın derinlerinde (temelinde). henüz kimsenin olmadığı kadar dürüst ve yansız, korkusuz bir derinlik psikolojisi araştırmacısı olduğunuzu biliyorum; ve siz bu (böyle bir derinlik psikolojisi araştırmacısı) olmasaydınız. sizin sanatçı yetenekleriniz. dil ustalığınız ve canlandırma gücünüz. serbestçe at koşturacak ve sizi daha çok, kitlenin arzzusuna göre (yazan) bir edebiyatçı yapacaktı."
Şiire zaman yok hastayım
ne varsa yıkayıp durulamalı
yoksa her şey dağınık ve yarım.
Ida
Şiire zaman yok kalkmalıyım,
ayvalar çoktan çiçeklendi,
küller soğudu,
kağıtlar sarardı.
O kadına sarılmalıyım.
Ne varsa yıkanıp durulanmalı...
İs kokuyor hangi kapıyı açsam.
Dip notları tamam, kitap yarım.
O kadının uykularını bulmalıyım.