Dayak yememiş herhangi bir kişinin etik-patetik bir saptama yaparak, ilk darpla birlikte tutuklunun insanlık haysiyetini yitirdiğini söylemesi pek fazla bir şey ifade etmez. İtiraf etmeliyim ki, şahsen bunun ne olduğunu tam olarak bilmiyorum: insanlık haysiyeti.
İnsanlıktan çıkmış insanın eylem ve cürümlerini izlerken, doğuştan kazanılan insanlık haysiyetine dair tüm fikirlerinizi sorgulamamanız mümkün değildir. Kamptan çırılçıplak soyulmuş, yağmalanmış, içimiz boşaltılmış, yönümüzü kaybetmiş bir halde çıktık - ve özgürlüğün gündelik dilini yeniden öğrenmemiz çok uzun zaman aldı. Üstelik bu dili bugün bile belirli bir rahatsızlık hissederek ve geçerliliğine tam bir güven duymadan konuşabiliyoruz ancak.
Varolan'ın ancak Varlık ışığında göründüğünü, ama Varolan yüzünden insanın Varlığı unuttuğunu söyleyen Allemani kabilesinin o kötü büyücüsü, zaman zaman aklımıza düşüyordu belki.
İster metafizik, ister içkin gerekçelere bağlı bir inanca sahip olsun, en geniş anlamıyla inançlı insan kendisini aşar. Kendi bireyselliğinin tutsağı olmaz.