2. İLKE: OdaklanmaAlıntı
Artık dikkatim daha az dağılacak.
-Leonhard Euler, matematikçi,
sağ gözünün görme yetisini kaybetmesi üzerine
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Euler fonksiyonunun birçok uygulaması vardır. Örneğin çevrim içi işlemlerde kredi kartı numaralarını şifrelemekte kullanılan RSA algoritması bunlardan biridir (14. Bölüm'ün 7. sonnotunda ayrıntılı olarak açıklanmıştır). Fonksiyon adını, on sekizinci yüzyılda yaşamış İsviçreli matematikçi Leonhard Euler'den almıştır.
Leonhard Euler (1707 - 1783) (Birinci Kısım)Bilim/Felsefe
Matematikte on sekizinci yüzyıl Euler çağıydı...Basel'de dünyaya geldi...Babası Paul Euler papazdı...Euler, 1720'de on üç yaşındayken üniversitenin felsefe bölümüne kabul edildi...Euler mevcut olan tüm dallarda eğitim görerek 1722'de on beş yaşındayken üniversiteden mezun oldu...Ertesi yıl babasının istekleri doğrultusunda ilahiyat fakültesine geçiş yaptı ama ilahiyatın yanı sıra ciddi bir biçimde matematik çalışmaya başladı.
Euler, 1724'te on yedi yaşındayken Descartes ve Newton'un doğal felsefe anlayışlarını karşılaştırdığı teziyle yüksek lisans derecesini aldı...Johann, öğrencisinin bir dâhi olduğunun farkına varıyordu. Sonraki yıllarda Euler'e yazdığı mektuplardaki hitap kelimeleri ona artarak duyduğu saygıyı gösteriyordu.Euler'e 'Emsalsiz L. Euler, matematikçilerin prensi' diye hitap ediyordu.
Paris'teki Académie Royale des Sciences tarafından açılan yelkenli gemilerin direkleriyle ilgili ödüllü bir yarışmaya katılarak mansiyon ödülü kazandı...1725'te ağabeyi Nicholaus'la birlikte Sen Petersburg'a taşındı ve iki yıl sonra genç memleketlisinin de ona katılmasını sağladı. İlk başta Euler'e akademinin tıp bölümünde alt düzeyde bir görev uygun görülmesinden dolayı Euler birkaç ayını anatomi ve fizyoloji çalışarak geçirmişti ama çok geçmeden matematik bölümüne kaydırılarak akademinin kalıcı personeli oldu.
I.Yekaterina'nın ölümünden sonra Rusya'da gerici ve hoşgörüsüz bir dönem yaşandı. Daniel Bernoulli Rus başkentinde geçirdiği altı yılın ardından geri dönünce Euler akademide onun yerine başmatematikçi oldu.Aynı yıl mali durumunun iyi olduğunu düşünerek o dönem Rusya'da çalışan İsviçreli bir sanatçının kızı Catharina Gsell le evlendi.
Euler, matematik profesörlüğünün yanı sıra coğrafya bölümünden de sorumluydu.Buradaki görevlerinden biri, ülkenin haritasının
Ömrünün son yirmi yılını tamamen kör olarak geçiren Euler, bu süre
içerisinde bir matematikçinin yaşamı
boyunca erişmesinin güç olduğu sayıda
makale yazmıştır. Tarihin en büyük
matematikçilerinden biri olan Lagrange’ı
da yetiştiren Euler, kendisinden sonra
yetiştirdiği öğrencilerin öğrencileri olarak
düşündüğünüzde, matematik ve fizik
alanında “torunları” diyebileceğimiz 129
bin doktora öğrencisinin yetişmesini
sağlamıştır. Antik Çağ’ın büyük polimatı
Aristoteles ise ortaçağın en büyük zihinlerinden ve polimatlarından birinin de
Leonhard Euler olduğunu söyleyebiliriz.
MÜZİKO-MANTIKSAL BİR SUNUFelsefe
Prusya Kralı Büyük Frederick 1740 yılında tahta çıktı. Tarih kitaplarında daha çok askeri zekâsıyla anılmasına karşın, düşünce ve sanat dünyasıyla da yakından ilgiliydi. Postdam’daki sarayı onsekizinci yüzyıl Avrupa’sının en telektüel faaliyetlerinin en önemli merkezlerinden biriydi. Ünlü matematikçi Leonhard Euler yirmibeş yılını orada geçirmiştir. Diğer birçok matematikçi ve bilim insanının yanı sıra, içlerinde en etkileyici eserlerinin çoğunu orada yazmış olan Voltaire ve La Mettrie’in de bulunduğu filozoflar da burada bulunmuşlardır.
Ama Frederick’in gerçek aşkı müzikti. Hırslı bir flütçü ve besteciydi. Bestelerinden bazıları bugün bile zaman zaman çalınmaktadır. Frederick, yeni gelişmekte olan “piano-forte”nin (hafif-gür) üstünlüklerini gören ilk sanat koruyucularından biriydi. Piyano, klavsenin değiştirilmiş biçimi olarak onseki zinci yüzyılın ilk yarısında geliştirildi. Klavsenle parçalar yalnızca tekdüze gürlükte çalınabiliyordu - bir notayı diğerlerinden daha gür çıkarmak olanaksızdı. “Hafif-gür” adından da anlaşılacağı gibi bu sorunu çözdü. Bartolommeo Cristofori’nin ilk kez İtalya’da gerçekleştirdiği hafif-gür tını fikri hızla yayıldı. Zamanın önde gelen Alman müzik aletleri yapımcısı Gottfried Silber- mann “mükemmel” bir piano-forte yapmaya çalışıyordu. Kuşkusuz Kral Fre derick onun çabalarının en büyük destekçisiydi Kral’ın onbeş kadar Silbermann piyanosu olduğu söylenir!
