Politik Yükselişin Kaçnılmaz Bir Trajedisi: Macbeth
Oyun çok güzel bir açılış yapıyor. "Kişiler" bölümündeki uzun mu uzun liste gözünüzü korkutmasın; bu eser gayet kolay okunuyor. Kitabın başında Sabahattin Eyüboğlu tarafından yazılmış tiyatro ve Shakespeare tarihine değinen bölümü kesinlikle es geçmeyiniz. Önsözü spoiler barındırabileceğini düşündüğümden atlamıştım. Bu incelemeyi yazarken de okumadım, çünkü uzun bir önsöz (yanılmıyorsam otuz sayfa). O yüzden sizlere de önerim önsözü atlayıp, kitabı bitirince okumanız olur.
Oyun boyunca en çok hoşuma giden şey, özellikle Macbeth'e söylenen her şeyin çok önemli olması oldu. Uyaklara ve Shakespeare'in ince şiirselliğine zaten diyecek söz yok; hangi eserini okursanız okuyun diyalogları çok keyiflidir.
Kitaptan bir puan kırma sebebim ise şudur: Bu oyun en nihayetinde bir tragedya, lâkin oyunun tragedya olmasını sağlayan unsur oldu bittiye getirilmiş gibi. Kitabın gizini bozmamak adına bu şekilde üstünü örterek anlattım. Ayrıca benim için pek sorun olmasa da eseri devrine göre değerlendirmelisiniz, çünkü bu dört yüz yirmi yıl önce kaleme alınmış bir oyun.
Sonuç olarak benim gibi, Romeo ve Juliet'ten sonra Shakespeare'den okuduğunuz ikinci eser olacaksa hiç kaçırmayınız. İkisi de Shakespeare'in ustaca ellerinden çıkmış iki tragedya fakat trajedilerini bambaşka tema ve değerlerle işliyorlar. Hırs, doyumsuzluk ve politika unsurlarını daima romantizm unsurlarına tercih edeceğimden olsa gerek; benim muhayyilemde Macbeth, kendine Romeo ve Juliet'ten çok daha sağlam bir yer edindi.
Güç Hırsının Yıkıcılığı: Bir Düzenin Çöküşü1000Kitap
Para, mal mülk, güç, hırs aileyi parçalanmasına, dağılmasına sebep olur mu? Bu, insanların ikilemde kaldığı bir konu olarak karşımıza çıkar. William Shakespeare'nin Hamlet isimli eseri; babasının suikast sonucu öldüğü sonucuna varan Hamlet'i ve bundan sonra iktidar ve çıkar uğruna işlenen suçların, yalnızca bireyleri değil; aileyi ve düzeni de çürüten bir yapıya dönüştüğü olayları ele almakta.
Tiyatro türünde belki de okuduğum ilk kitap olabilir bu yüzden incelemem; yüzeysel kalabilir ve yanılgı içeren kısımları barındırabilir. Bu kısımda yorumlarda katkıda bulunmanız hem incelememi zenginleştirecek hem de benim tiyatro eserlerine ilişkin bilincime eşsiz katkılar sağlayacak.
Tragedya türündeki bu eserde olaylar ana karakter ve çevresi üzerinden ilerlemiş. Kitapta karakter iç çatışmaları ve dış gerçeklik arasında tabiri caizse kapana kısılır ve bunun bedelini öder. Eserde Hamlet’in yaşadığı içsel çatışma, yalnızca dış dünyadaki çürümenin değil; insanın kendi içinde de bir çözülme yaşayabileceğini vurgulamış. Bu kurgu; Klasisizim etkisindeki klasik bir tragedya eseri için kitap oldukça uyumlu bir yapıda ilerlemiş. Tiyatro eserinin, türe bağımlılığını oldukça beğendim.
Tiyatro türüne uygun bir sahne ve perde bölümlemeleri vardı. Bölümler yeterli uzunluktaydı, bu durum okuma kolaylığını da beraberinde getirmişti. Karakter sayısı da yeterliydi. En başta isimler biraz karmaşık gelmişti ama okumanın ilerleyen kısımlarında karakter isimlerine alıştım. Tiyatronun dili şiirseldi ama klasisizm etkisindeki eserde bu durumun normal olduğu kanısındayım.
Kitap kapağı da sade bir biçimde tasarlanmıştı. Eseri satın aldığım yayın evi hep aynı kapak türünü tercih ettiği için kapağa yönelik çok bir değerlendirme yapamayacağım bu incelememde.
Maggie O'Farrell'in Hamnet isimli
Reklam
Macbeth: Dürüst , güvenilir , iyi kalpli bir insanken yükselme , makam mevki hırsı, onu yüreksiz , acımasız bir insan yapar . Eskiden sakındığı her şey onun için artık sıradan olaylara dönmüştür. Çevresinde olan herkes gibi o da kendinden , yaptıklarından ve düşündüklerinden nefret eden bir insana dönüşür . Öyle bir duruma gelir ki bir çocuğun öldürülmesine bile karşı çıkmaz. O uğruna onca fedakarlık yaptığı krallık bile artık umurunda değildir .
Sarayda orta düzeyde bir mevki diyebileceğimiz bir konumda olan Macbeth 'in yaşadığı olaylar onun kral olma isteğini karşı konulamaz hale getirir . Eşi olan Lady Macbeth ile birlikte kralı öldürme planı yapıp bunu başarır ve böylelikle cinayetler silsilesini başlatmış olur . Kral ve kraliçe olmakla mutlu olacaklarını zanneden çift aslında bu yaptıklarıyla gerçek mutluluklarını yitirmiş , rahat uykularını kaçırmış , hayatlarında huzurdan zerre bırakmamışlardır . Öldürdükleri insanların hayaletleri onlara sürekli görünür olmuş , suçluluk duygusu içlerini yiyip bitirmiştir . Eskiden sahip oldukları gerçek dostlar , samimi sohbetler , sevgi gitmiş, yerine yapmacık ve korkudan dolayı seviyor gibi görünen insan ilişkilerine bırakmıştır .
Macbeth'ten çıkardığım en güzel ders sahip olduğum küçük ama beni tatmin eden mutlulukların değerini bilip şan şöhret , makam mevki (vb) uğruna onları kaybetmemem gerektiği.
Spoilersiz!Edebiyat
Hırs, rekabet, taht ve bolca kan.
Aradığım her şey vardı bu kitapta, Machbet Shakespeare'den okumayı en çok istediğim ikinci kitaptı (ilki Hamlet) şaşırtıcı bir şekilde bu kitapla ilgili hiçbir spoiler yemedim bu arada.
Ne bekliyordum, neyi karşıladı veya karşılamadı bilmiyorum... Sadece tek oturuşta okuyup bitireceğim kadar akıcıydı. Machbet, ah Machbet...
Lady Macbeth'in davranışlarını, konuşma tarzını vs düşününce galiba o dönemde yaşasaydım tam olarak bu kadın olurmuşum diyorum.
Machbet'in şizofrenliği, üstündeki o baskı, en ufak bir dolduruşta gaza gelip en ufak şeyde yelkenleri suya indirmesi... Aslında her şeyin Lady Macbeth yüzünden olduğunu düşünüyorum, sürekli olarak "erkeklik" ve "yiğitlik"ten vurarak istediği şeyleri yaptırdı Machbet'e.
Yaptırdı yaptırmasına da Machbet'in de yapmayı istediği şeylerdi zaten bunlar, onun isteği dışında gelişen pek bir şey olmadı her ne kadar sürekli itiraz edip korksa da, kaçmaya çalışsa da..
Okurken her şey kafamda öyle bir canlandı ki gerçekten bir tiyatrodaymışım gibi hissettim. Gerçekten bu senaryoyu izlemeyi çok isterdim
7/10
-Kısaca konusu,
Savaşta gösterdiği yiğitlikten dolayı üstün makamlarla ödüllendirilen Machbet'in kralın huzuruna çıkmadan hemen önce üç cadı tarafından taht hayali ile dolduruluşa gelip korkunç bir cinayet işleyerek tahta geçmesi, tahtın varisleri (önceki kralın oğulları) ile yaşadığı mücadele ve yaptıklarından dolayı vicdan azabından kafayı sıyırması.
*Kitapta çok abartı (günümüze göre) bir cinsiyet eşitsizliği vardı, karakterlerin, özellikle Lady Macbeth'in hemen hemen her şeyde "erkek değil misin sen" , "nasıl erkeksin sen" gibi cümlelerle duygu gösterilmesini bile cinsiyete bölmüş sahnelerde çok rahatsız oldum, hele ki Machbet yaptığı şey yüzünden acı çekerken veya başka biri
Lise zamanlarımdır benim için, Tiyatroya yeni başlamış küçük bir kızın heyecanı, konservatuvar sınavı için hayalinde bir gün oynamak üzere bulunan Macbeth' ten Lady Macbeth'i canlandırmak vardı. Defalarca okumak, Lady Macbeth'in psikolojisine girmek.. bambaşka bir deneyim, lanetiyle meşhur kitaptır, oynayanların bir süre sonra gerçekten ellerinde kan gördüklerini ve kokusunu aldıkları söylenir, Hâlâ hayalimde, bir gün sahnede Macbeth sergilemek.
İhanetHayata Dair
İktidar ve güç olabilme duygusu. İnsanın başkaları üzerinde tahakküm kurabilmesi ve alt edebilmesi için öncelikle kendi nefsine yenik düşmesi ardından içine giren o bedbaht duygusunu susturması gerekir. Gerekir ki beyni sadece onu düşünsün, başka bir şey düşünmesin. Düşünmesin ki alt edebilsin kendisi dışındaki tüm boyun eğdirmesi gereken kişileri...
İşte böyle bir boyun eğdirme ile başlar Machbet. Cesur bir komutandır Machbet. Kralı için savaşır, kralı için kılıçların önüne atar kendini, sadece kralının adı yaşasın diye. Kralı için kazandığı zaferden dönerken içinde olan ve karşı koyamadığı iktidar ve güç duygusu üç cadı tarafından perçinlenir. Candide kralı, Machbet'i kazandığı zaferden dolayı Cawdor beyi yapar. Ama Machbet'in aklında bundan çok daha fazlası yatar, o da cadılar tarafından söylenen ve içinde yıllardır biriktirdiği plan olan kralın yerine geçebilmek planı...
Her ne kadar itaat etme duygusu ile hareket etse de içindeki bedbaht ve karşı koyamadığı duyguyu bastıramaz. Aklında sadece ulaşmak istediği o taht ve gücü olur. Yeri geldiğinde kendine karşı koymaya çalışsa da Leydi Machbet tarafından tekrar alevlenir o duygu.
Önce güvenmek ardından güvendiğin yerden hançer yemek. Tarih ve edebiyat böyle vakalarla doludur. Cesear, Brütüs'ten görür ihaneti. Duncan Macbeth'ten. Ardı arkası kesilmez ihanetlerin. Peki neden şu kısacık yaşamda böylesi ihanetler vardır diye düşündüm. Kısacık da olsa onu anlamlı ve kutsal yapan insanoğlu, bu kısacık yaşamda iktidar olabilmek ve boyun eğdirmek ister.
Kendi evine gelen misafiri dışardan gelecek her türlü kılıç tehlikesine karşı koruması gereken Machbet, bunun tam tersini Kral Duncan'a hiç beklemediği yerde kendi şatosunda yapar.
Machbet'ten sonra durum artık içler acısı bir hale gelir halk için. Açlık, sefalet,
Reklam
Reklam