KG
@madmonograph
Şu anda okuduğu kitap
Ses onu kanatlandıran dili ve dudakları taşıyamaz. O esîre doğru yalnız bulmak zorundadır yolunu.
Reklam
Ölmək - yuxulamaq, əbədi yatmaqEdebiyat
"Budur yolu kəsən"
Lev Tolstoy 1886-cı ildə ədəbiyyata yeni bir obraz gətirdi: İvan İliç. Onun yaşamaq və ölmək dilemması isə hər birimizin faciəsidir.
"İvan İliçin ölümü" əsəri İvan İliç adlı hakimin ölüm xəbəri ilə başlayır. Dostlarının onu son mənzilinə yola saldıqdan sonra isə kitabın əsas hissəsi - İvan İliçin həyat hekayəsi başlayır. Bu, qıraqdan qısa bioqrafiya kimi görünsə də, burada daha dərin məsələlər var.
"Mən olmayacağam, bəs onda nə olacaq?"
İnsan doğulur, yaşayır və ölür. Bu bioloji və dəyişməz prosesi, yəqin ki, bilməyən yoxdur. Bəs dərk edən neçə nəfərik? İnsan doğulur, yaşayır... ölür. Ölür? Necə yəni? Deyəsən, bu sual ancaq ölüm qapımızı döyməyə başlayanda - yataqda tərpənməz dayananda ortaya çıxır. Uşaqlığın gözəl çağlarını heç kim unutmaz. Hələ ömürlərinin heç beşdə birini yaşamamış uşaqlar yaşamağın nə olduğunu yeni başa düşürlər. Qayğısız illərin yerini məktəb illərinə buraxır. Artıq öz "binalarının" təməlini atmağa başlayacaqlar. Mən kim olacağam, hansı peşə, hansı iş, hansı gələcək. Çalışmağa başlayırlar. Məktəb bitir, universitet başlayır. Yenidən fasiləsiz çalışmağa, öz həyatlarını daha yaxşı vəziyyətə gətirməyə çalışırlar. Universitet bitir, iş başlayır. Daha yaxşı iş, daha yaxşı pul deməkdir. Daha yaxşı iş həm də daha çox zəhmət mənasına gəlir. İnsanlar başlayırlar işləməyə. İllər keçir, heç kim başını qaldırmadan işləməyə davam edir. Bir tərəfdən də ailə qurmaq vacib gəlir. Ən yaxşı həyat yoldaşı tapmaq üçün düşürlər yola. Sonda isə nişan, yeni ailə. Bu iş də artıq hazırdır. Amma yenə çox işləmək lazımdır. Bu insanlar yenidən çox işləyirlər. Nüfuzları artır, pullar çoxalır. Zaman yaşa yaş qatır, ömürdən ömür oğurlayır. Bu insanlar işləyib yorulurlar. Başlarını qaldıranda görürlər ki, saçlar bozarıb, əllər titrəyir. Yarpaqlar tökülüb,
Lev Tolstoy 1886-cı ildə ədəbiyyata yeni bir obraz gətirdi: İvan İliç. Onun yaşamaq və ölmək dilemması isə hər birimizin faciəsidir.
"İvan İliçin ölümü" əsəri İvan İliç adlı hakimin ölüm xəbəri ilə başlayır. Dostlarının onu son mənzilinə yola saldıqdan sonra isə kitabın əsas hissəsi - İvan İliçin həyat hekayəsi başlayır. Bu, qıraqdan qısa bioqrafiya kimi görünsə də, burada daha dərin məsələlər var.
"Mən olmayacağam, bəs onda nə olacaq?"
İnsan doğulur, yaşayır və ölür. Bu bioloji və dəyişməz prosesi, yəqin ki, bilməyən yoxdur. Bəs dərk edən neçə nəfərik? İnsan doğulur, yaşayır... ölür. Ölür? Necə yəni? Deyəsən, bu sual ancaq ölüm qapımızı döyməyə başlayanda - yataqda tərpənməz dayananda ortaya çıxır. Uşaqlığın gözəl çağlarını heç kim unutmaz. Hələ ömürlərinin heç beşdə birini yaşamamış uşaqlar yaşamağın nə olduğunu yeni başa düşürlər. Qayğısız illərin yerini məktəb illərinə buraxır. Artıq öz "binalarının" təməlini atmağa başlayacaqlar. Mən kim olacağam, hansı peşə, hansı iş, hansı gələcək. Çalışmağa başlayırlar. Məktəb bitir, universitet başlayır. Yenidən fasiləsiz çalışmağa, öz həyatlarını daha yaxşı vəziyyətə gətirməyə çalışırlar. Universitet bitir, iş başlayır. Daha yaxşı iş, daha yaxşı pul deməkdir. Daha yaxşı iş həm də daha çox zəhmət mənasına gəlir. İnsanlar başlayırlar işləməyə. İllər keçir, heç kim başını qaldırmadan işləməyə davam edir. Bir tərəfdən də ailə qurmaq vacib gəlir. Ən yaxşı həyat yoldaşı tapmaq üçün düşürlər yola. Sonda isə nişan, yeni ailə. Bu iş də artıq hazırdır. Amma yenə çox işləmək lazımdır. Bu insanlar yenidən çox işləyirlər. Nüfuzları artır, pullar çoxalır. Zaman yaşa yaş qatır, ömürdən ömür oğurlayır. Bu insanlar işləyib yorulurlar. Başlarını qaldıranda görürlər ki, saçlar bozarıb, əllər titrəyir. Yarpaqlar tökülüb,
-Bəli yaşamaq, əvvəl necə yaşayırdımsa, eləcə: yaxşı, gözəl.
-Əvvəllər gözəl yaşamısanmı? - səs soruşdu.
Xoşbəxtliyə qafiyəEdebiyat
Xoşbəxtlik nədir? Çətin sualdır.
Ştefan Svayqın zirvə kitablarından biri də Fantastik Gecədir. Bir az melanxoliya, bir az da nihilizm duzu qatılmış əsər Svayqın öz dəsti-xətti ilə yenidən insan ruhuna və məna axtarışına nəzər salır. "Həyat nədir?" sualına cavab tapmaq istəyi, görünür, Svayqda da oyanıb və fantastik bir əsər ərsəyə gətirməyi bacarıb. Əsər şəhər zadəganlarından birinin bir günlük macərasından bəhs edir. Gənc və qayğısız bu adamın həyatdan başqa nə istəyi ola bilərdi? Pul, şöhrət, nüfuz xoşbəxtlik üçün bəs idi. Bədbəxtlik üçün nə lazımdır bəs? Böyük bir qətl , ya kiçik bir oğurluq? "Fantastik Gecə" ədəbi cəhətdən böyük bir əsər olmasa da, ruhunuzu silkələyəcək, kim olduğunuzu düşünməyə vadar edəcək. İnsan kim olduğunu bilməlidir ki, xoşbəxt ola bilsin.
Xoşbəxtlik nədir? Qəliz sualdır. Bəzilərimiz xoşbəxtliyi var-dövlətdə görür. Klassik, illərin köhnəltmədiyi cavabdır. Pul hər şeyi bizim üçün əlçatan edir. İstədiyimiz, hətta istəmədiyimiz əşyalar, məkanlar, həmçinin insanlar da sizin üçün mümkünsüz olmur. Xoşbəxtlik hər şeyin olmasıdır? Deyəsən, yox. Axı varlıq sizə həm də acgözlüyü, paxıllığı, qıcqanclığı öz bərabərində gətirir. İnsanları süniləşdirir, sizi həqiqətdən ayırır. Münasibətlər cılızlaşır, simalar itir, gerçəklik yoxa çıxır. Artıq siz, sadəcə, pulsunuz. Yanınızdakı insanlar sizə insan gözü ilə baxmaq istəmir. Beləliklə, ömür xoşbəxt sanılan bir heçlik kimi sona yetir. Hər şey olmaq xoşbəxtlik deyil. Bəzilərimiz xoşbəxtliyi nüfuzda, ad-sanda görür. Siz hamının hörmət etdiyi, həmişə masanın başında oturan, söhbətdə tez-tez adı çəkilən adamsınız. Hamının böyüyü olan bir şəxsiyyət. Xoşbəxtlik böyüklükdür? Siz insan deyilsiniz, siz yaxşı əlaqə, lazımlı bir əşya, hər qapını açan bir açarsınız. Bəziləri üçün şantaj aləti, bəziləri üçünsə Tanrının
Reklam