Məhəmməd İmanov

Mutasavvıf İmam Gazâli:
Bağdat Nizâmiye Medresesi'nin "şöhreti ve saygınlığı neredeyse uluların, emirlerin ve hilâfet merkezinin ününü bile geride bırakan" bu büyük müderrisinin dışarıdan bakıldığında son derece başarılı ve mutlu görünen hayatı gerçekte gün geçtikçe için için büyüyen şüphelerle, fikri bunalımlarla altüst oluyordu. Nitekim gerçeği arama iştiyakının kendisinde daha gençlik dönemlerinden itibaren mevcut olduğunu belirtir. Muhtemelen ilmi başarı ve şöhretinin uzun müddet üzerini kapattığı bu şüphe temayülü dört yıllık müderrislik döneminin sonlarına doğru, temelden kavradığı tasavvufun kendisini derinden etkilemesiyle yeniden ve çok daha etkili bir şekilde ortaya çıkmıştır. Kendi ifadesine göre şüphesi sadece metafizik ve bilgi problemleriyle ilgili değildi. Ayrıca ahlâki bakımdan da kendini sorguluyor ve dünya alâkalarına boğulduğunu, faaliyetlerinin en güzeli olan eğitim ve öğretim çalışmalarında bile hiç de önemli olmayan, åhiret yolu için faydası bulunmayan ilimlere yönelmiş olduğunu, öğretimdeki niyetinin tamamıyla Allah rızâsı olmadığını, makam ve şöhret arzusunun da bulunduğunu fark ediyordu. Bu yüzden defalarca Bağdat'tan ayrılmaya niyetlendiyse de ününü ve mevkiini terk etmeye razı olmayan nefsiyle altı ay mücadele etmek zorunda kaldı. 488 Recebinde (Temmuz 1095) başlayan bu şüphe krizi giderek ruhi daralmalara hatta fizyolojik rahatsızlıklara yol açtı. Ders anlatmakta zorlanıyor, iştahsızlık ve hazımsızlık çekiyor, takatten düşüyordu. Tabipler, bir süre uyguladıkları ilâçlı tedavinin sonuç vermediğini görünce hastalığın psikolojik sebeplerden kaynaklandığı, tedavisinin de o yolla olması gerektiği kanaatine vardılar.
Sayfa 14·Kitabı okudu
Din
Reklam
Puan vermedi·368 syf.·
17 günde okudu
·
Okunma: 21 Eylül 2025 11:42
·
2025 14. kitabı
İmam Gazali
9.7/10 · 45 okunma
İmam Gazâli kendi maksadını Tehâfütü'l-Felâsife kitabının başında şöyle açıklar: "Maksadım, önceki filozofların metafiziğe ilişkin inançlarının tutarsız ve görüşlerinin çelişik olduğunu açıklayarak reddetmektir. Hakikatte aklı başındakiler için alay konusu olan öğretilerinin iç yüzünü ve tehlikelerini göz önüne sermek ve bunun sıradan halk yığınları arasından çeşitli inanç ve görüşleriyle temayüz eden zeki kimselere ibret olmasını sağlamaktır." Ebubekir Sifil der ki: "Gerçi daha sonra İbn Rüşd bunları müdafaa etmiş, "böyle söylemiyorlar" demiş, "bu felsefede tartışılan bir meseledir, bahistir" demiş. Ancak İbn Rüşd'de sanki İmam Gazâli'nin felsefecilere vurduğu bu tenkit, darbe, yönelttiği tenkidin ağırlığı altında ezilen, içten içe hayıflanan bir adamın tavrı var İbn Rüşd'te, bu çok manidardır."
Sayfa 19 - Bkz: Ebubekir Sifil Hoca ile İmam Gazali'ye Dair Mülâkât, s.6·Kitabı okudu
Felsefe
Puan vermedi·184 syf.·
23 günde okudu
·
2025 13. kitabı
Altay Cem Meriç
8.9/10 · 1.914 okunma
İmam Muhəmməd Qəzalidən soruşurlar: - Elmdə bu yüksək məqama necə çatdın? Cavab verir: - Bilmədiyimi soruşmaqdan utanmadım. Nəbzini həkimə göstər ki, sağlığının qeydinə qalsın. Bilmədiyini soruş. Düzdür, bu insanı bir az utandırır, ancaq alimlik izzətinə aparan yolda bələdçilik edir.
Sayfa 195·Kitabı okudu
Hayata Dair
Reklam