Məhəmməd İmanov

Alim kişi yanına gelen bayağı birisine yer açar, onu kendi yerine oturtur, ardından ayakkabılarını çevirir ve peşinden evin kapısına kadar uğurlar ise mezellete düşmüş olur ki, iyi bir davranış değildir. Allah'ın sevdiği itidaldir, adalet göstermektir. Bu da her hak sahibine hakkını vermektir. Binâenaleyh kişinin yalnız akranlarına veya kendi derecesinde olanlara bu şekilde tevazu göstermesi lazımdır. Alim birisinin halktan alelade birine tevazu göstermesi, ayağa kalkmak, tatlı konuşmak, yumuşak davranmak, davetine gitmek, ihtiyaçlarına koşmak ve benzeri davranışlarda bulunmakla olur. Ayrıca kendini hayırlı görüp onu horlamamalı, onu küçümsememelidir. Çünkü kendi akıbetinin de ne olacağını bilmemektedir. Öyle ise mütevazilik huyunu kazanabilmesi için izleyeceği yol, ideal olan güzel tevazuu elde edebilmesi için akranlarıyla kendisinden aşağıdaki kişilere karşı mütevazi olmasıdır. Bu sayede kibirden uzaklaşır. Bu tür davranışları yüksünmeden kolayca sergileyebiliyorsa mütevazilik huyunu kazanmış demektir. Eğer akranlarına karşı mütevazi davranması hâlâ ağırına gidiyorsa yaptığı iş tevazu özentisidir, henüz mütevazi niteliğini kazanmış sayılamaz. Çünkü tabii huy kişinin yüksünmeden, ağırlanmadan ve düşünmeden kolay bir şekilde kendisinden sadır olmasıdır. Eğer bu tür hareketleri kendi değerini ayaklar altına alacak şekilde çok rahat sergiliyor, yaltaklık ve zilletliğe düşüyor ise noksan tarafa sapmıştır, bunun için nefsini yüceltmesi gerekir. Bir mü'min nefsini hor duruma sokma yetkisine sahip değildir, böyle bir hakkı yoktur. Binâenaleyh doğru yoldan ibaret olan orta noktaya dönmek için gerekli özeni göstermelidir. Bu doğru çizgi de gerek mütevazilik huyu ve gerekse öteki huylarda oldukça girifttir. Orta noktadan yaltaklanan diye tabir edilen eksik yöne sapmak
Sayfa 836 - III cilt·Kitabı okuyor
Din
Hangi tür kitapları seviyorsun? 🔎 Polisiye 💕 Romantik 🚀 Bilim Kurgu 🏰 Fantastik 📖 Klasik 🧠 Kişisel Gelişim 🏛️ Tarih 😱 Gerilim
Bunlar riya ile kibrin toplandığı yerlerdendir. Toplulukla ilgili olanı riya, yalnızlıkla alâkalı olanı da kibirdir. Bunu iyi belle. Çünkü şerri bilmeyen ondan korunamaz. Hastalığı bilmeyen onu tedavi edemez.
Sayfa 835 - III cilt·Kitabı okuyor
Din
İnsanlar kalp tababetini (hekimliğini) ihmal ettiler cesetlerin tababetine yöneldiler. Halbuki cesetlerin ölümü kesindir. Mutluluk ise kalplerin selâmetine bağlıdır.
Sayfa 834 - III cilt·Kitabı okuyor
Hayata Dair
Kişi akran ve yaşıtlarıyla mahfillerde bir araya gelirken onları öne geçirir, arkalarında yürür, ayak uçlarında oturur. Eğer bu tarz hareketleri ağırına giderse kibirlidir: O halde kendisini zorlayarak buna alışmaya, bu ağırlığı üzerinden atmaya bakmalıdır. Bu suretle kibri kırar. Burada şeytanın bir hilesi vardır: Şöyle ki: Kişi ayakkabılığın önünde oturur veya emsalleriyle kendi arasına bazı düşük kimseler girer ve bunu bir tevazu olarak yorumlar. Halbuki bu kibrin kendisidir. Çünkü bu tür oturmalar, meclislerde bu tür konumda bulunmak kibirlilere kolay gelir. Çünkü hakları olan yerleri arkadaşlarına bıraktıklarını, fazilet gösterdiklerini veh- mederler. Bu yolla tevazu göstereyim derken kibirlenirler. Öyle ise böyle yerlerde kişi arkadaşlarını baş köşeye geçirmeli ve kendisi de onların yanına oturmalıdır, arka sıralarda kalmamalıdır. Bu uygulama kibir pisliğini içten çıkarır.
Sayfa 834 - III cilt·Kitabı okuyor
Din
Arkadaşlarının taşıdıkları üstün hasletlerle arkadaşlarını övmek kendisine ağır geldiği ve ağırına gittiği sürece kendisinde kibir var demektir. Eğer adamı yalnız iken takdir edip halk huzurunda takdir etmesi ağırına giderse o zaman kendisinde kibir değil riya illeti var demektir. Daha önce açıkladığımız gibi riya illetini insanlara değer vermemekle, onlardan birtakım beklentiler içine girmemekle tedavi eder.
Sayfa 833 - III cilt·Kitabı okuyor
Din