Eğitimimizin Sahte İlkesi ya da Hümanizm ve Realizm
41 sayfalık bir kitap. Açıkçası, site okurlarının bu kitaba 9.3 puan vermesine şaşırdım. Benim kanaatimce 7 puanı geçmeyecek bir eser. Kitabın tek avantajı kısa olması, alıntı paylaşılmazsa yaklaşık 1 saatte bitirilebilir. Okumayı düşünenlere tavsiye etmiyorum.
Kitaba 7.0/10 puan veriyorum.
Stirner okumaktan kimseye zarar gelmez.
Kitap, Stirner'in şaheseri Biricik ve Mülkiyeti'ni yazmadan iki üç sene önce kaleme aldığı makalelerden oluşuyor. Son makalede neredeyse orgazm oluyordum.
Reklam
Biricik ve Mülkiyeti - Max Stirner
Alman düşünür 
Max Stirner’in en ünlü kitabıdır. Antik Yunan'dan sonra Almanya ve Fransa'da bu kadar çok düşünürün çıkması hep dikkatimi çekmiştir muhtemeldir ki dünyadaki az sayıda düşünebilen insanın ve düşünceye tahakküm koymayan iklimin o bölgelerde olmasıyla alakalı olsa gerek.
Stirner, dinleri, devleti ve toplumu insanların zihinlerini sınırlayan birer “hayalet” olarak tanımlar. Ona göre, her insan “biricik”tir, yani tek ve kendine özgü bir varlıktır. İnsan, başkalarının koyduğu kurallara göre değil, yalnızca kendi istek ve çıkarlarına göre yaşamalıdır. 
Biricik ve Mülkiyeti kitabında, “ben” duygusunun önemi ve bireyin kendi çıkarlarının peşinden gitmesi gerektiği vurgulanır. Kısacası Stirner, toplumun dayattığı değerleri ve normları reddeden tam tersine bireyin kendi fikirlerini ve isteklerini ön plana almasını savunur. Felsefeye ilgi duyan okurlara öneririm.
Kitaba 8.5/10 puan veriyorum.
Max Stirner’in en ünlü kitabıdır. Antik Yunan'dan sonra Almanya ve Fransa'da bu kadar çok düşünürün çıkması hep dikkatimi çekmiştir muhtemeldir ki dünyadaki az sayıda düşünebilen insanın ve düşünceye tahakküm koymayan iklimin o bölgelerde olmasıyla alakalı olsa gerek.
Stirner, dinleri, devleti ve toplumu insanların zihinlerini sınırlayan birer “hayalet” olarak tanımlar. Ona göre, her insan “biricik”tir, yani tek ve kendine özgü bir varlıktır. İnsan, başkalarının koyduğu kurallara göre değil, yalnızca kendi istek ve çıkarlarına göre yaşamalıdır. Biricik ve Mülkiyeti kitabında, “ben” duygusunun önemi ve bireyin kendi çıkarlarının peşinden gitmesi gerektiği vurgulanır. Kısacası Stirner, toplumun dayattığı değerleri ve normları reddeden tam tersine bireyin kendi fikirlerini ve isteklerini ön plana almasını savunur. Felsefeye ilgi duyan okurlara öneririm.
Kitaba 8.5/10 puan veriyorum.Üç Elma·424 syf.·Edebiyat & Roman
10/10
2025 205. kitabı
Evvel zaman içinde bir filozof varmış ismi Descartes’miş. Ve bir çok şey söylemiş elbette ama en çok bir sözü ile anılmış. Bu düşünür demiş ki:”Cogito, ergo sum.” Bir nirengi noktası oluşturmuş böylece. Ve varlık felsefesinde Kuramsal Bencilik yani Solipsizm’in ilk taşlarını yerleştirmiş düşün dünyamıza. Descartes’dan hemen sonra ise teolojinin, felsefenin, bilmin ve teknolojinin karmaşık bir kaos yarartığı zamanda George Berkeley teşrif etmiş dünyaya. Ve zamanın “ruh”unu yansıtmış eserlerine ve fikirlerine. Demiş ki:”Dünyada yalnızca Ruhlar ve ruhların ideleri vardır. Madde diye bir şey yoktur. Duyumsadığımız şeylere madde deriz.” Elbette çok tartışılmış bu düşünür ve bunun ağababası John Locke. Ve bir süre sonrada solipsizmin ahlaki ayağını oluşturan Max Stirner dünyamızı şenlendirmiş. Diyeceksiniz bu masal kahramanlarının konumuzla yani kitapla ne ilgisi var. Çok ilgisi var. Eğer yazarı okumaya ve anlamaya niyet ettiyseniz bu konu başlıkları size yardımcı olmaktan öte size yol gösterir. Çünkü yazar kolay anlaşılır düz cümleler yazmıyor. Sorgulamaları bile dar zamanlarda kısa paslaşmalardan oluşuyor. Zaman ve mekan kavramından azade zaman ve mekanı büküyor sorgulaması içine katıyor ve size sorgulamalar bırakıyor. Cevaplar tıpkı benimsediği felsefelerde olduğu gibi sizde size ait ve size özel. Varoluşunuz, korkularınız, anılarınız, geçmişiniz, ahlakınız. Hepsi size ait size özel. Kurgudan çok iç hesaplaşmaların gözlemlerin duyguların hüküm sürdüğü bu vahşi kurak metinde kendinizi akışa kaptırmaz iseniz bir arpa boyu yol alamayacağınız çöle dönüşüyor. Ya da tam tersi bir batağa debelendikçe battığınız bir çukura. İronik olan bir şey var ki romanın erkek kahramanı bir mühendis ve işi kuyuları kapatmak. Metnin kurgusu sıradan ahım şahım bir yanı yok. Aman diyeyim kurgu
Günümüzün Tanrısı insandır.Felsefe
Max Stirner.
İsmet Özel'in Üç Frenk Havası adlı şiirinin giriş bölümünde,
"Gülünç bir ölümle öldü deniyor Max Stirner için
çünkü mahvına sebep nihayet bir sinektir." diye ismi geçer. Bende bu dizelerden sonra tanıştım yazarla.
Kendisinden sonra doğmuş birçok filozofa düşünceleriyle ilham kaynağı olmuş, aynı zamanda hiçbir yazarın eserlerinde kendisine atıf yapmadığı Alman filozoftur kendisi. Bunun sebebi bireyci anarşizmin öncülerinden biri olmasıdır.
"Koyunların konuşma özgürlüklerinin kısıtlanmaması onlara ne gibi bir yarar sağlar? Onlar gene meleyip dururlar." Sayfa 208.
Kitaba gelecek olursak bireyin mutlak özerkliğini savunan, radikal bir felsefi metindir Biricik ve Mülkiyeti. Kitap, 19. yüzyılın felsefi ve siyasi akımlarına, özellikle de 
Georg Wilhelm Friedrich Hegel 'in düşüncelerine karşı yazılmış keskin bir eleştiri niteliği taşıyor.
Stirner'ın temel tezi, "Biricik" adını verdiği bireyin, üzerinde hiçbir otorite, ideoloji veya soyut kavramın söz sahibi olamayacağı tek gerçek varlık olduğudur. Ona göre, "Tanrı," "devlet," "ahlak," "insanlık," "hakikat," "özgürlük" gibi tüm soyut kavramlar, insanları köleleştiren birer "hayalet"ten ibarettir. Bu hayaletler, bireyin kendi iradesini ve çıkarlarını bir kenara bırakıp, başkasının davasına hizmet etmesini sağlar.
"Günümüzün Tanrısı insandır ve Tanrı korkusunun yerini de insan korkusu almıştır." Sayfa 228
Stirner, devlet veya toplum gibi zorunlu birliktelikler yerine, biricik bireylerin karşılıklı çıkar ve rızaya dayalı olarak bir araya geldiği "egoistlerin birliğini" savunuyor. Bu birlik, bireyi kısıtlamanın aksine onun kendi gücünü ve özgürlüğünü artırmasına hizmet ediyor.
"Eğer ben, kendi meselemle ilgilenmezsem, bana başkalarının kendi keyfine göre sunduğuyla yetinmek zorunda kalırım." Sayfa 340
Biricik ve Mülkiyeti, bireyin kendi
İsmet Özel'in Üç Frenk Havası adlı şiirinin giriş bölümünde,
"Gülünç bir ölümle öldü deniyor Max Stirner için
çünkü mahvına sebep nihayet bir sinektir." diye ismi geçer. Bende bu dizelerden sonra tanıştım yazarla.
Kendisinden sonra doğmuş birçok filozofa düşünceleriyle ilham kaynağı olmuş, aynı zamanda hiçbir yazarın eserlerinde kendisine atıf yapmadığı Alman filozoftur kendisi. Bunun sebebi bireyci anarşizmin öncülerinden biri olmasıdır.
"Koyunların konuşma özgürlüklerinin kısıtlanmaması onlara ne gibi bir yarar sağlar? Onlar gene meleyip dururlar." Sayfa 208.
Kitaba gelecek olursak bireyin mutlak özerkliğini savunan, radikal bir felsefi metindir Biricik ve Mülkiyeti. Kitap, 19. yüzyılın felsefi ve siyasi akımlarına, özellikle de Georg Wilhelm Friedrich Hegel 'in düşüncelerine karşı yazılmış keskin bir eleştiri niteliği taşıyor.
Stirner'ın temel tezi, "Biricik" adını verdiği bireyin, üzerinde hiçbir otorite, ideoloji veya soyut kavramın söz sahibi olamayacağı tek gerçek varlık olduğudur. Ona göre, "Tanrı," "devlet," "ahlak," "insanlık," "hakikat," "özgürlük" gibi tüm soyut kavramlar, insanları köleleştiren birer "hayalet"ten ibarettir. Bu hayaletler, bireyin kendi iradesini ve çıkarlarını bir kenara bırakıp, başkasının davasına hizmet etmesini sağlar.
"Günümüzün Tanrısı insandır ve Tanrı korkusunun yerini de insan korkusu almıştır." Sayfa 228
Stirner, devlet veya toplum gibi zorunlu birliktelikler yerine, biricik bireylerin karşılıklı çıkar ve rızaya dayalı olarak bir araya geldiği "egoistlerin birliğini" savunuyor. Bu birlik, bireyi kısıtlamanın aksine onun kendi gücünü ve özgürlüğünü artırmasına hizmet ediyor.
"Eğer ben, kendi meselemle ilgilenmezsem, bana başkalarının kendi keyfine göre sunduğuyla yetinmek zorunda kalırım." Sayfa 340
Biricik ve Mülkiyeti, bireyin kendi
Eğitimimizin Sahte İlkesi ya da Hümanizm ve Realizm Max Stirner
Kitap, Stirner'ın eğitim sistemine yönelik radikal eleştirisini özetler ve dönemin iki baskın eğitim felsefesi olan hümanizm ve realizmi hedef alır. Stirner'a göre her iki akım da nihayetinde bireyin özgürleşmesini engellemekte ve onu belirli bir ideale tabi kılmaktadır. Dolayısıyla, bu eğitim anlayışlarının temelindeki ilkenin "sahte" olduğunu iddia eder. Eserin orijinali "Das unwahre Prinzip unserer Erziehung oder der Humanismus und Realismus" adıyla 1842'de, Karl Marx'ın da editörlüğünü yaptığı "Rheinische Zeitung" gazetesinde yayımlanmıştır. Stirner, bu metninde, eğitimin amacının özgür ve kendi bilincine varmış bireyler yetiştirmek olması gerektiğini savunur. Ancak ona göre mevcut eğitim sistemleri, bunun tam tersine, topluma itaatkâr ve "yararlı" vatandaşlar üretmeyi amaçlamaktadır. Eser eğitim üzerine düşünmeye cüret eden herkes için rahatsız edici bir şok terapisi niteliğindedir. Eğitimin bireyi belirli bir ideale –ister "kültürlü insan" isterse "faydalı vatandaş" olsun– hizmet ettiren bir endoktrinasyon aracı olduğunu iddia etmesi, bugün dahi geçerliliğini koruyan kışkırtıcı bir tezdir. Stirner, eğitimin bireyi özgürleştirmek yerine onu nasıl daha iyi bir köle haline getirdiğini göstererek, sistemin ikiyüzlü doğasını acımasızca ortaya serer.Fakat bu kışkırtıcı metnin parlaklığı, altında yatan sorunlu varsayımları ve tehlikeli boşlukları gölgelememelidir. Stirner'ın hümanizmi ve realizmi, bireyi ezen monolitik sistemler olarak resmetmesi, etkili bir polemik olsa da adil bir analiz midir? Bu felsefeler, bireyi gerçekten yalnızca ezmeyi mi hedefler, yoksa onu belirli bir medeniyet ve gerçeklik içinde güçlendirmeyi mi amaçlar? Stirner, bu akımların bireye sunduğu kültürel miras ve pratik yetkinlik gibi potansiyel faydaları, radikal bireyciliğiReklam
Reklam