Mektup türüne her zaman ayrı bir yakınlık duymuşumdur. Bu nedenle Sevgili Mayakovski: Tahran’dan Mektuplar elime geçtiğinde merakla okumaya başladım. Kitap boyunca en çok hissettiğim şey, geçmişle bugün arasında kurulan o ince ve hüzünlü bağ oldu. Günümüzde neredeyse unutulan mektuplaşma geleneği, burada yalnızca bir anlatım biçimi değil; aynı zamanda düşüncelerin, özlemlerin ve hesaplaşmaların taşıyıcısı haline geliyor.
Zeki Bulduk’un anlatımı sade görünmesine rağmen oldukça yoğun bir duygu taşıyor. Yer yer uzun bir şiir okuyormuş hissi uyandıran metin, okuru hızlı akan olaylardan çok düşüncelerin ve hislerin peşinden sürüklüyor. Yazarın yalnızlığına, özlemlerine, kırgınlıklarına ve dünyayı anlamlandırma çabasına tanıklık ederken, insan ister istemez kendi hayatını ve yaşadığı çağın değişimlerini de sorgulamaya başlıyor.
Metnin en güçlü yanı bence duygusal yoğunluğu. Kısa bir kitap olmasına rağmen birçok sayfada durup yeniden okuma isteği uyandıran cümlelerle karşılaştım. Özellikle geçmiş ile bugünü karşılaştıran bölümler, insanı kendi hayatı ve yaşadığı toplum üzerine düşünmeye yöneltiyor.
Hızlı ilerleyen olay örgüleri arayanlar için uygun olmayabilir. Fakat satırların arasında dolaşmayı, yazarın düşüncelerine eşlik etmeyi ve edebiyatın duygusal tarafını hissetmeyi seven okurların bu kitaptan keyif alacağını düşünüyorum. Kitabı bitirdiğimde aklımda bir hikayeden çok, güçlü duygular ve üzerinde düşünülmesi gereken sorular kaldı.
Zeki Bulduk’un kaleme aldığı "Sevgili Mayakovski - Tahran'dan Mektuplar" üzerine konuşacak, üzerine derin derin düşünülecek çok şey sunuyor bize. Kitabın mektup formunda yazılmış olması, okuyucuyla yazar arasındaki mesafeyi tamamen sıfırlamış. Yazar burada Mayakovski’yi bir alıcı, bir dert ortağı olarak seçiyor. Ona Tahran’dan seslenirken, aslında modern insanın yalnızlığını, devrime, aşka ve hayata dair kırgınlıklarını anlatıyor.
Mayakovski hayatı boyunca Lili Brik’e olan hastalıklı, tutkulu aşkı ve sistemle olan kavgaları yüzünden ruhunu hırpalamış ve nihayetinde kalbine bir kurşun sıkarak hayatına son vermişti. Tahran ise sokaklarında hem büyük aşkları hem de büyük siyasi acıları, devrimleri ve hayal kırıklıklarını barındıran bir şehir. Yazar, Tahran'ın o hüzünlü, tozlu sokaklarında yürürken Mayakovski’nin trajedisini yanı başında taşıyor.
Zeki Bulduk, coğrafyaların ruhunu okumayı ve bunu edebiyata aktarmayı çok iyi bilen bir kalem. Cümleler adeta bir ney sesi gibi naif ama bir o kadar da sarsıcı. Bu mektuplar sadece Mayakovski'ye yazılmamış; yazarın kendi içine, kendi geçmişine ve inançlarına tuttuğu bir ayna.
Kesinlikle kütüphanede özel bir yeri hak eden, bittiğinde bile kapağına bakıp seni derin düşüncelere daldıracak bir eser. Tavsiyemdir.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
80 sayfalık kısacık bir kitap ama eminim okuyan herkeste büyük etkiler bırakacak. Yazar ölen arkadaşına mektuplar yazıyor. Gittiği yerleri anlatıyor, dünyada yaşanan gelişmeleri anlatıyor, kendi zamanları ile şimdi ki zamanları kıyaslıyor, yaşamın Mayakovski’den öncesini ve sonrasını anlatıyor. Bunları anlatırken de inanılmaz duygusal bir dil kullanıyor. Okudukça etkileniyorsunuz.
Sevginin ve özlemin ağır bastığı ama siyasetin, toplum hayatının, dinin, devrimin de bol bol anlatıldığı bir eser. Tek oturuşta okuyabileceğiniz gerçek hisler.
"SEVGİLİ MAYAKOVSKİ"
"Yaşamak saldırıya uğramaktır, demişti başka bir şair. Hüznün en koyusunu koltuğunun altına alıp gelirken hayat; gidip intiharın soğuk duvarları arasına saklandın ya, aşk olsun!"
Herkes bir şeyler söylüyor ama kimse kimseyi duymuyor. Dünya gürültüyle kaplıyken, en çok susanlar acıyor insana.
İnsan kalabilmek var. Ve bence kitap boyunca en çok bunun üzerine duruyor yazar. Şu dünyada, tüm bu kaosta, bombaların, yalanların, açlığın, savaşın ortasında hâlâ merhametini, hüznünü, vicdanını kaybetmemek… İnsan kalabilmek.
Tanıdık isimler geçiyor satır aralarında. Haraza çocuğu, Gülistan Sarayı, Park-ı Lale, Rey, Tecriş… Her biri bir hikâye, her biri bir yara. Ama en çok o cümleler var ki, tekrar tekrar okudum yutkunarak.
Çünkü metin sadece duygu değil, eleştiri de taşıyor. Sosyal, kültürel, ekonomik, politik… Hepsine aynı anda dokunuyor. “Petrol ve dolar yükseldikçe aç kalan insanlar için mi savaşıyor ülkeler?” diye soruyor mesela. Cevap vermek zor. O yüzden sessiz kalıp düşünüyoruz.
Okurken farkında olmadan bir terazi kuruyoruz zihnimizde. Bu dünyada kim daha rahat yaşıyor? İyiler mi, kötüler mi? Toplum değiştikçe, ölçütler de değişiyor. “Eskiden azar azar ölüyorduk, şimdi ölmek bir yaşam biçimi oldu” cümlesi tam da bu değişimin özeti sanki.
Belki de mektupların en kıymetli yanı bu: Toplumsal değişimi, bir insanın iç sesiyle, samimiyetle aktarması. Ne kadar resmî olursa olsun dünya, bir mektupta her şey kişisel, her şey gerçek.
Kitabın en güçlü yanı, yazarın duygusunu saklamaması. Kızgın, üzgün, umutlu ve umutsuz aynı anda. Hiçbir şeyi “nesnel” diye anlatma derdi yok. Tam tersine, öznel olmak en büyük erdemi.
Bu yüzden yazarlar, şairler, siyasetçiler de nasibini alıyor eleştiriden. Ama bu kin değil, hayal kırıklığı. Birinin “Bu diyar merhametli
Bazı kitaplar bir hikâye anlatır, bazıları ise okuru kendi iç dünyasında uzun bir yolculuğa çıkarırmış. Sevgili Mayakovski: Tahran'dan Mektuplar ise tam da bu türden bir eser.
Mektup formunda kurgulanan kitapta anlatıcı düşüncelerini ve içsel sorgulamalarını Rus şair Vladimir Mayakovski’ye hitaben kaleme alıyor. Bu tercih, esere yalnızca samimi bir anlatım kazandırmakla kalmıyor; aynı zamanda farklı coğrafyalar ve zamanlar arasında edebi bir köprü kuruyor.
Zeki Bulduk’un dili sade görünse de duygusal yoğunluğu oldukça yüksek. Uzun bir mensur şiir hissi veriyor. Mektuplar boyunca yazarın yalnızlığına, kırgınlıklarına ve hayatı anlamlandırma çabasına tanıklık ediyoruz.
Bu nedenle kitap, hızlı akan olay örgülerinden hoşlanan okurlardan çok; altı çizilecek cümleleri seven, edebiyatın düşünsel ve duygusal yönüne yakın duran okurlara hitap ediyor. Sindirilerek okunmayı isteyen, her bölümünde yeni bir duygu ve düşünce bırakan bir eser.
Eğer mektup türünün içtenliğini seviyor, edebi ve melankolik metinlerden hoşlanıyorsanız Sevgili Mayakovski: Tahran'dan Mektuplar size iyi gelebilecek kitaplardan biri. Kitabı kapattığınızda geriye olaylardan çok duygular, görüntüler ve zihninizde yankılanan cümleler kalıyor.
SEVGİLİ MAYAKOVSKİ
.
Doymak Doğu'da acı bir şey işte...
.
Mektuplar... Çok seviyorum bu tarz okumaları; belki beni eskiye götürdüğü için, belki de şimdiki duygusuz iletişime alışamadığım için.
#sevgilimayakovski de ise ele almış olduğu konular itibariyle_yalnızlık, savaş, özlem,... kısacık okumalarla düşündürüp sorgulatıyor bizleri.
Kimi zaman tanıdık yazarlara, tarihe iz bırakan kahramanlara değinirken mektuplarda, anlıyoruz ki yazılanlar ile yazar da tarihe tanık olmak istiyor. Yazıyı bırakıp canına kıymasından, insan olmanın kederine; yurtsuz insanların çaresizliğinden, devletin niçin olduğuna?; yalanla yaşayıp gününü gün edenlerden, maskesi olan bir dünyada yaşamaya; çağın içimizdeki iyiliği söküp almasına...
Mayakovski'ye yazılmış mektuplar... Belli bir olay ile ilerlemeyen, toplumu oluşturan halkın umutlarının yok oluşuna şahitlik ettiğimiz savaşlardan adaletsiz bir düzende yaşamaya devam etmek zorunda olmaya.
Sade fakat keskin cümleler eşliğinde anlatılmak istenilen duygulara sokan yazılarıyla, savaşın gölgesinde yaşayan insanların sessiz çığlığını, yalnızlığın ağırlığını ve insanın bir isme, bir hatıraya ya da bir şiire tutunma ihtiyacını anlatıyor. Biraz özlem, biraz acı, biraz yalnızlık eşliğinde özlediğim bir okumayı önermek istiyorum sizlere. Keyifle.