Melik ama şah olmayan
@melikdemir
Gözyaşların direnişim olmalı.
Çend pêşniyarên min hene beriya xwendinê. Çaya xwe daynin ber xwe, pişta xwe bidin balgîfê û kêfê jê nirxandinê bistînin.
BAŞTIRÎN KURD DIKARIN MIROVÊN REŞIK ÊN EMRÎKAYÊ FÊM BIKIN!
"Mirov fêm nakin ku pirtûkek tenê dikare jiyana mirovekî biguherîne." (Malcolm X)
Nizanim ev gotin ji bo we tê çi wateyê, lê wateya vê gotinê ji bo min gelek kûr û hestwar e. Ez bi xwe dizanim ku pirtûkek tenê dikare jiyana mirovekî biguherîne. Ji bo min jî ev yek ji wan pirtûka ye.
Pirtûk bi kurtasî qala jiyan û têkoşîna Malcolm X dike. Di pirtûkê de Malcolm X, bi navê xwe yê din Malik Al-Şahbaz, carna dibe hevalê me, carna dibe rêberê me, carna jî dibe mamosteyekî me yê hêja. Pirtûk car caran qala Malcolm X dike, car caran jî qala rewşa Kurdan dike. :)) Ji ber ku di pirtûkê de cihê reşik û kurdan bi hev biguherînî ti ferqek diyar nabe...
Nivîskarê me Alex Haley bi destûra Malcolm Xî, bi ji guhdarîkirina jiyana wî, dest nivîsîna pirtûkê dike. Lêbelê Haley jî ji bo Malcolm Xê baştir nas bike rêbazên cuda bi kar tîne. Yek ji wan jî, rojeke Alex Haley dibîne ku Malcolm X tiştên di serê xwe de derbas dibe li ser peçeteyekê dinivîse. Piştî vê kifşê Haley li cem çay û qehweya Malcolm X peçeteyek pêçayî deytîne û dema Malcolm X radibe berî ku bibîne van peçeteyan radihije. Û di pirtûkê de cih dide van nivîsan.
Pirtûk di serî de bi pêşgotina nivîskar dest pê dike. Di vê pêşgotinê de ji navê Malcolm ji kû rahiştiye bigrin vegotinên di navbera Alex Haley û Malcolm X jî tê de gelek mijar tên qal kirin. Pêşgotin tam 124 rûpel e û ev pêşgotin jî wekî kurteçîroka pirtûkê ye. Pirtûk ji 19 beşa pêk tê. Û Her beş jî tesîrên cidî li ser jiyana Malcolm kirine. Pirtûk nêzîkî 730 rûpelê ye, lê dema mirov pirtûkê xilas dike dibêje xwezî pirtûk ne ewqas kin bûya.
BEŞÊN PIRTÛKÊ Û NAVEROKA PIRTÛKÊ:
Em di
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
"İnsan, bir yabancıdır. Olasılıklı dünyaya, çevresindeki insanlara, kitap yapraklarına ve en önemlisi de kendisine..."
İnsanları yeryüzünde diğer canlılardan farklı kılan yegâne olgu; yaşam üzerindeki tepkileri ve duygularıdır. Bunu anlayabilmek ve bunu doğru çözümleyebilmek benim nazarımda oldukça meşakkatli bir uğraş oldu. Hayatın ve yaşamın bengi dönüşünde; doğru tahliller, doğru çözümlemeler bireyler üzerinde artı değer kazandıran etkenleri oluşturur.
Her birey birbirinden farklı doğar, farklı yaşar ve farklı ölür. Bengiye dönüş yolunda hayatımıza birileri dahil olur ve zamanı geldiğinde bize ait o yoldan sapar kendi yoluyla devam eder. Bazen bazı şeyler çakmağını kaybeden bir manavın sigarası kadar gecikir her şeye...
Meursault(ben) tamda bu yol sonunda yalnız kalacağını bildiğinden bu yolun yabancıydı. Onun hayatına girip çıkan insanlar gri silüetlerden ibaretti. Bu ruhsuz gibi görünen adam aslında en hassas kalplilerden biriydi. Her şeyin farkında olduğu için hiçbir şey olmamış gibi davranıyordu.
Kitabın birçok sayfasında kırık camlardan Camus biraz beni yansıtıyor. (Camus ile kısmen duygudaş olmamızdan kaynaklı bir yansıma bu.) Onun duyguları, onun ağlayamayışı ya da onun sigarasının kokusu mevcuttur bu kitapta. Veyahut benim duygularım, benim ağlayamayışım ya da benim sigara kokularım.
"Yabancı" en çok okunan eserlerinden biridir. Ve genel çerçevede, yaşadığımız bölgenin edebiyat çevrelerince idam karşıtı en sert romanların başında kabul edilir. Zira romanda polisin ve adli mekanizmanın berbatlığı, her an hata yapmaya müsait yapısı çok güzel verilmiş. Bu bile idam karşıtı olmak için yeterli olabilir. Başkalarının değer yargılarıyla kendimizi zincire vurmak değersizliği değer edinmek demektir... Kitapta değer yargılarına ve toplumsal iç mekanizma
RÊBERÊ ÇÎNA KARKERAN: MANÎFESTOYA PARTÎYA KOMUNÎSTÎ....
Manîfestoya Partiya Komunîstî cara pêşî 21ê Sibata 1848an de ji hêla Karl Marx û Friedrich Engels ve hatiye weşandin. Her çiqas di rûpela yekemîn a manîfestoyê de navên Friedrich Engels û Karl Marx bi hev re wekî nivîskar hatiye nîşandin jî Engels piştî mirina Marx, di pêşnivîsa çapa Almanî ya sala 1883an de wiha nivîsîye: "Fikra bingehîn a li ser vê manîfestoyê, tenê û bi temamî ya Marks e."
Manîfestoya Komunîst ji 96 rûpelan pêk tê û bi awayekî sîstematîk rêgezên bingehîn ên sosyalîzmê nîşan dide û ew belgeya herî girîng a sosyalîzma zanistî tê zanîn. Her wiha Manîfestoya Komunîst, daxuyaniya yekemîn a komunîzmê ye ku dibêje "Burjuvaya proletarya û amûrên taybet ên samanê taybet (mulkiyeta taybet) divê bi saya şoreşekê ji holê bê rakirin û divê pergaleke civakî yê bê çîn pêk were."
Manîfesto bi van gotinên destpêkê, komunîzmê dişibîne şevreşkekî "Xeyaletek li Ewropayê digere: Xeyaleta Komunîzmê." û bi van gotinan xilas dibe ku ev gotin jî nêzîkî 200 sal in ji bo karker û Komûnîstan wekî receteyeke rizgariyê tê hesibandin. "Ji bilî zincîrên xwe tiştekî ku proleter ji dest bidin nîn e. Lê cîhaneke ku bi dest bixin heye. Proleterên hemû welatan, bibin yek!“
"Çimkî endamên wê civakê (burjûva) yên ku dixebitin nikarin tu tiştî bi dest bixin; yên ku hemû tiştan bi dest dixin jî qet naxebitin."
Manîfesto bi vê gotina jor diyar dike ku çîna burjûvaziyê û pergala kapîtalîzmê neheqî li ser karkeran dike û yên ku dixebitin pere qezenc nakin ên naxebitin jî bi milyonan pere tê dixin bêrîkên xwe. Her wiha wekî vê mînakê em di fîlma Amarcordê de di vê replîkê de jî dibînin;
"Bapîrê min xanî çêdikir. Bavê min xanî çêdikir. Ez xanî çêdikim. Lê çima hê jî xaniyekî me tuneye?" Fellini, Amarcord (1973)
Wekî li jorê jî min behs kir, manîfesto ji 96 rûpelan û ji çar beşan pêk tê.
NIRXANDINEK LI SER PIRTÛKA "MIRINA KALEKÎ RIND"...Kurdî
Puan vermedi
Te jî ji diroka miletê xwe karek li ser xwe girt. Ew dibe karekî giran. Jixwe barên giran para mirovan, para mirovan jî barên giran in. Te ew kiriye pişta xwe û daye kaşê çiyayên ku bi rê ve bilintir û asêtir dibin. Herçend hildikşî û ji deștê dar dikevî, diwestî, lêbelê ewçend zexm û xurt dibî. Hawîr diguhere, tiştên nenas dibînî.
Wekî ev gotin bêkêmasî ji Mehmed Uzun re hatiye gotin. Ji ber ku Mehmed Uzun di bin nav hezar zorî û tunebûnê de berhemên xwe afirandiye û pêşkêşî me kiriye.
Bêguman tehma tev berhemên wî jî cipcuda û çêjdar e. Di nava vê romana wî de jî tehma xerîbîyê tê. Bivê-nevê mirov tehm jî dike. Mirov, "Dibîne ku axa pîroz, axa ku mirov li ser hatiye dinyayê ye."
Mirina Kalekî Rind, pirtûka Mehmed Uzun a duyemîn e, ku bi kurdî nivîsîye. Di sala 1987ê de hatiye weşandin. Lê pirtûk encax di sala 2004a de li Stenbolê hatiye çapkirin. Sedema vê tiştê herî hindik hûn jî texmîn dikin...
Roman piştî ku meşa Serdar Azad, ku li ser sînora axên kurdan bi saetan berdewam kiriye û dema ku amadehîya ji bo çûyîna Avrupayê (îsveçê) dikir li ser encama tesadufekî bi nasîn û denglêkirina Kalekî Rind de dest pê dike. Di romanê de tiştên ku hatiye vegotin ji çîroka jiyana nivîskarê nîşaneyên kûr û otobiyografîk dihewîne.
Piştî ku Serdar Azad û hevalê xwe sînorê derbas dikin, diçin gundê herî nêzik. Demsal payîz e. Û ew êvar Serdar Azad û Kalê Rind rastî hev tên. Serdar Azad fêm dike ku bilûrvanê hoste Kalê Rind kesekî cipcuda ye. Cudabûna wî bi gotinên wî, şîrovekirin û axavtina wî, muzîk û amûrên wî diyar dibû. Banga ku Serdar Azad bi Kalê Rind re dike wekî nameyekî ye.
Rind helbestvan e, rêzdar û qelender e. Ew hosteyê tesewûfê ye ku rasteqînê digere û hin caran jî dibîne.
Piştî du salên din Serdar Azad vedigere li Kalê Rind dinêre, li guhdarî dike û li gorî
Hayat nedir ki?Hayat
İncelemeye başlamadan önce, yazar bir dostumla aramda geçmişte geçekleşen bir sohbetin çok kısa bir bölümünü yazarak başlayacağım. Normalde her kitap üzerine inceleme yapan biri değilim, lakin insanların acıları aynı olmasada benzerlikler göstermesi acılarının evrensel diyalektiğine işaretler yolluyor. Sanırım sevgili Kanat Güner de o işaretleri yollayanlardan.
"Ve insanlar değişirler. Değişmek zorundadırlar! Değişim başka bir kimliğe bürünmek demek değildir... Kişinin kendisi olabilmesi için ona sunulmuş bir lütuftur. Ve insanların hayatını tümden değiştiren bir dönüm noktası vardır. Her yaprağında biraz daha eksildim ve her eksildim dediğimde kendimi bir kez daha yarattım. O kitapla tanışmadan önce hayatın belkide bir düzeninin olabileceğini hiç düşünmezdim, ancak şu an hayatın kendisinden de bir şeyler bekliyor değilim. Çünkü duygularımı yönetmeyi ve onları dizginlemeyi öğrendim. Duygularım gibi; sevgi, umut, ümit, hayal gücü, huzur, UYKU, mutluluk... ve AŞK gibi insanı dünya yaşamına bağlayan en temel nitelikli duyguları da kaybettim. Lakin kendimi olduğundan daha farklı bir biçimde buldum, pişman değilim.."
Alt kültürün kült kitabı haline gelen bu eser, hayatı yaşayarak yazan; 1970 yılı doğumlu Kanat Güner'in kısa yaşamına sığdırdığı bir çok şeyin yanında "Eroin Güncesi" adlı kitabı da sığdırarak tribünlere kendi dramını oynamasını anlatıyor bize. Zor yaşamın kollarına savrulan ve bu sofrada kendi kişisel saflığından ötürü değerleri uğruna mücadele etmekten vazgeçmeyen Kanat, bunun bedelini de hayatıyla ödedi: Tıpkı yitik '80 kuşağının bir çok bireyi gibi. İçine itildikleri değer kavramlarının aslında bireyin silikleştiği, çarkların bir parçası olmaya zorlandığı ve adına Üniversite denen kurumların birinden; Tıp Fakültesi 4. sınıftan ayrılmak zorunda kaldı.