Mustafa Merthan Merdoğlu
@merdoteles
Homo Ludens
Ankara Üniversitesi D.T.C.F. • Tiyatro • Oyunculuk
Şu anda okuduğu kitap
Uyarlı, Yararlı ve Haz VericiFelsefe
"Yararlı (güzel) olan şey iyiyi oluşturur.
-Oysa bir eylemi oluşturan şey nedenden başka bir şey değildir.
-Öyleyse güzel iyinin nedenidir.
-Bu durumda güzel iyinin nedeniyse iyi ancak güzelin eylemiyle varolacaktır.
-Oysa ne baba oğuldur ne de oğul babadır.
-Neden varettiği şeyden başka bir şeydir, varolan da nedenden başka bir şeydir.
-Demek ki güzel iyi değildir, iyi de güzel değildir."
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Sokratesçi Yöntem: Alay ve DoğurtmaFelsefe
"Sokrates karşısındakine kısa sorular soruyor, bu sorularla onu doğruyu aramaya yöneltiyordu. Diyalog onda her zaman iki evrelidir; birinci evre alay (eirpneia) evresidir, bu evrede Sokrates karşısındakinin zihnini yanlış bilgilerden arındırır,hiçbir şey bilmeyen bir insanın tutumuyla bir şeyler öğrenmek istercesine karşısındakini sorguya çeker. Sonunda onu küçük düşürmeden hafif bir hoşgörüyle güç durumda bırakır yani açmaza düşürür, bir şey bilmediğini benimsemeye zorlar. Bundan sonra, ebe olan annesinin verdiği esinle doğurtma (maieutike) olarak düşündüğü evre gelir. Bu evre doğru bilgiye ya da çözme yönelme evresidir. Sokrates önceki evrede yanlış bilgilerden arınmasına önayak olduğu kişiyi bu evrede bilgilenmeye iter. Onun yaptığı, insanda varolduğuna inandığı bir şeyi ortaya çıkarmak için yardımck olmaktır. Her insanda iyilik tohumu diyebileceğimiz bir güç, bir bilgi tohumu vardır, önemli olan bu tohumun yeşermesine katkıda bulunmabilmektir. Ancak Platon'un diyaloglarında Sokrates hiçbir zaman kesin bir sonuca varmaz ve bu budur demez. Bu tutumuyla Sokrates bize Platon'cu ülkücülüğün gelişini duyurur ve bizi kavramsal düşünceye, hem de bu düşünceyi sağlayacak olan araştırma yöntemine hazırlar."
"Gerçek Erdem Bilgelikle Kazanılır"Felsefe
"Platon'un bilgi kuramına temel olmuş olan Sokrates'çi bilgi anlayışo pek belirgib olmamakla birlikte ülkücü bir anlayıştır. Bilgi, öznede içkindir, insan bilgi edinme yolunda kendi kendibi araştırmalıdır. Sokrates kendinde aşkın bir güçten söz edercesüne Daimonion'undan söz ediyordu. Daimonion onun içindeki güçlü ve doğru sesti, ona doğruyu gösteren ve onu yanlışa düşmekten alıkoyan belirleyici etkendi. Bu ses ona bilginin ve erdemin yokunu göstermekteydi. Zaten Sokrates erdemin bir seçme işi olmadığını,bir bilgi bir bilgelik işi olduğunu benimsiyordu. Phaidon'da onun ağzından şu sözlerle karşılaşırız: "Gerçek erdem bilgelikle kazanılır." İyimser Sokrates'in tek dayanağı bu içsel doğruya ulaşma deneyidir.
Sofistlere Karşı Bir Sofist: SokratesFelsefe
Ne olursa olsun Sokrates insanlık tarihinde dürüstlüğün dirençliliğin güvenilirliğin yürekliliğin kısacası erdemliliğin simgesi oldu. Epiktetos, Sokrates olmayı insan olmadan bir üst aşama olarak görür ve şöyle der: "Sokrates böyle Sokrates oldu, her durumda usundan başka başka bir şeye önem vermeyerek. Sana gelince, sen henüz Sokrates değilsin, Sokrates olmak ister gibi yaşamalısın."
Usçu Bir Ozan: KsenophanesDin
"Ksenophanes yunan tanrılar tablosunu alaya alırken duyulur dünyayı bir yanılsamalar dünyası sayar, yek tanrının varlığını bildirir, evren kavramıyla tanrı tavramını bütünleştirir. Bu heptanrıcı bakış içinde Ksenophanes insanları çok tanrıcı inanışlarından ötürü kınarken şöyle der: " Etiyopya'lılar tanrılarını kendileri gibi kara ve basık burunlu, Trakyalılar sarı saçlı ve mavi gözlü sayarlar. Öküzlerin atların aslanların eli olsaydı da insanlar gibi elleriyle resim yapabilselerdi atlar atlara benzeyen tanrılar çizeceklerdi, öküzler de öküzlere benzeyen tanrılar çizeceklerdi."