“Ah Anne” bir dönem kitabı olduğu için hoşuma gitti.1906 senesi bir Nisan sabahı,Kadıköy vapuru,haremlik-selamlık bölümleri,vapur sallanıyor,kadınlar gülüşüyor,eğleniyor,
kestane kebap yiyor,sohbet ediyorlar.
Sanki birbirlerini tanıyormuş gibi senli benli konuşaraktan,taa en özel aile meselelerini konuşacak kadar muhabbet ediyorlar.Hanımların çoğu sigaralarını tüttürüyorlar.
Şiddetli dalgalardan vapur ilerleyemiyor, Haydarpaşa iskelesine yaklaşıyor.Roman böyle başlıyor.Okurken o dönem gündelik hayatın içindeyim gibi…
Eskiye ait her ayrıntı hoşuma gidiyor.
Bir dönem romanı hem de bir aşk romanı.
Nazime Hanım hayatını oğluna adamış oğlu Nedim’i neredeyse esaret altında,geleneksel bildiği yollarla büyütüyor,
oğlunun hislerini görmezden gelip teyze kızıyla evlendiriyor.
Nedim yolunu şaşırıp,
acısını dile getirip “Ah,anne!” diyerek tüm yaşadıklarına tepkisini dile getiriyor.Nedim’in aşk serüveninin hikayesini anneler ve oğulları konusuyla beraber Abdülhamit Dönemi,dağılma süreci,milli mücadele ve parti çalışmalarına dair gözlemleri ve bir devir kapanırken ki toplumsal değişimi Nedim üzerinden okuyoruz.Fazlı Necip’i ilk kez Menfi romanıyla adını duymuştum da okumuştum.Türk romanının gelişimini takip etmek ve toplumsal değişimi görmek adına değerli ve anlamlı buluyorum böyle eserleri.Devam ediyorum Türk edebiyatı okumaya.
Babalar ve Oğullar...
Aristokrat bir ailenin oğlu olan Arkadiy okulu bitince evine döner ve arkadaşı Bazarov’u da misafir olarak yanında getirir.Arkadiy’in amcası ve babasının genç sevgilisi de aynı evde yaşamaktadır.Arkadiy arkadaşı Bazarov’un etkisi altında karakterini bulma çabasındadır.Bazarov hayatı ciddiye almayan,her duyguya boş veren oldukça zeki,nihilist bir gençtir.Kendinden önceki kuşakla idealleri,fikirleri uğruna mücadele ederken
önce romantizmle tanışıyor Bazarov aşkı tadıyor,sonra da geçn yaşta hiçe saydığı ölümle.Dönemin Rusya’sında ki jenerasyon farklılıkları,sınıf farklıları,aile ilişkileri,sosyal ilişkileri gibi iki yüzyıl öncesinden anlatıyor günümüz nesline Turgenyev bir felsefe kitabı okur gibi okuyorsunuz.İnsanın iç dünyasının tarihi hiç değişmiyor sanırım,bir iki yüzyıl sonrasında da bu kitap okunduğunda hisler aynı olacaktır.Çok sevdiğim romanlar arasında yerini aldı Babalar ve Oğullar.Koskoca evrende küçücük bir parçayız evet.Zaman çok kıymetli ve kısa ve duygular iyi ki var.
Tanzimatla başlayan ve Birinci Dünya Savaşından sonra da devam eden ekonomik durum,
işsizlik,
harp zenginleri,yoksullar,
azınlıklar,ahlaksızlıklar,
alafrangalık,
sosyal değişim,eğitim,din ve en çok da Türk kadınının iş hayatına geçişi ve karşılaştığı zorluklar yazarın ahlakçı tutumuyla konu edilmiş.Değişememenin,gelişememenin yol açtığı sıkıntılar dikkat çekici...
Semih Atıf Bey arkadaşlarıyla birlikte genç kızlarla eğlenmek ister,gazeteye iş yerinde çalıştıracak genç hanımlar için ilan verir.Ve hiç ummadıkları işlerin ortasında kalırlar.Geçimlik için yola çıkan zavallı Mürvet’e olur olan.Bir baskın sonrası Mürvet’ten geriye masumiyetine inandırmak için yazdığı mektup kalır,sesini duyuracağı davası ahirete kalır.
Sema Hanım ve Muhlis Bey’in aşkı da Mürvet’in intiharına yol açan kişilerin tuzağından geçer ve kıskançlıkla trajik bir şekilde sona erer,Sema Hanım güçlü bir karakterdir yalnız Mürvet gibi intihar yolunu seçmez O.Zorluklara rağmen çalışmaya ve üretmeye devam eder ve sevilen,sayılan bir iş kadını olur.
Bir de Jale var Sema’nın karşısındaki karakter.Sema ideal genç kız,Jale alafranga bir kız,Sema yaşadığı felaketlerle yükselirken,Jale giderek düşmektedir.
Kurgusu çok güzel,Hüseyin Rahmi Gürpınar tüm sosyal meseleleri bir romanda bir araya getirmiş adeta.Mutlaka okunmalı.
