Neye gülüyorsunuz? Kendinize gülün!..." diyerek toplumsal bir aynayı yüzümüze tutan Gogol’un eseri "Müfettiş"; 19. yüzyıl Rus taşrasındaki yozlaşmayı, dahiyane bir "yanlış anlaşılma" üzerinden keskin bir trajikomediyle sunar. Gizli bir denetçinin geleceği haberiyle paniğe kapılan yerel yöneticiler; yolsuzluklarını gizleme telaşıyla, tesadüfen kasabada bulunan beş parasız memur Hlestakov’u yüksek rütbeli bir müfettiş sanarak önünde dalkavukça eğilirler. Otorite figürlerinin sergilediği bu acımasız mizah, korkunun insanı ne denli gülünçleştirebileceğini kanıtlarken; gerçek müfettişin gelişiyle herkesin taş kesildiği o "sessiz sahne", maskelerin düştüğü ve hakikatin sarsıcı bir ilahi adalete dönüştüğü anı simgeler.