İslâmî hayatın temel esaslarını kavrayarak, onları değerlendirip anlayabilecek ve İslâmî hayat hakkında hüküm verebilecek bir akılcılığın; özünde İslâmî olması ve İslâmî bir ruhla donanması lazımdır. İşte sağlıklı bir değerlendirme ve doğru bir yorumlama için gerekli unsurların tamamı ancak bu şekilde bir araya toplanmış sayılır.
Bir adam hazreti Peygamber'e gelerek mal istedi. Fakat Hz Peygamber ona bir şey vermedi. Onun yerine bir balta ile balta sapı getirilmesini emretti. Bunlar getirildiğinde sapı baltaya takarak adama verdi ve ona tayin ettiği bir yere gidip geçimini temin etmek için çalışmasını ve birkaç gün sonra da kendisine gelip durumu hakkında bilgi vermesini emretti.
Hz peygamber'in uygulamaları, birer teşri'dir (bizim için uyulması gereken birer kanundur) Hz peygamber'in böyle yapması çalışabilecek kimselere iş imkânı sağlanmasının devletin görevi olduğuna delalet eder.
İstanbul Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Doç. Server Tanilli, “Uygarlık Tarihi” adlı ders kitabından ötürü Devlet Güvenlik Mahkemeleri önüne çıkarıldı. Ve Tanilli beş yıldan on yıla kadar hapis cezalarının gölgesi altında şöyle haykırdı:
- Doğrudur veya yanlıştır, taraftar olunur veya olunmaz, bir bilim adamı olarak kabul ettiğim metod, görüş ve düşüncelerimden dolayı kime karşı sorumluyum? Yaşadığım çağa ve topluma karşı... Ya mahkemelere?.. Asla!
Modem filozoflar içinde (Freud), ırkdaşı (Bergson)dan sonra, üstünde en fazla meşgul olduklarımdan ... (Freud), insan yapısına dahil en esrarlı ve girift cihaz olan ruhî varlık üzerinde, bir metod, bir de nazariye sahibidir. Psikanaliz metoduyle Libido nazariyesi. (Freud), psikanaliz metoduyle en mahrem ruhi maktalarımızı aydınlattığı ve Libido nazariyesiyle de, her sahadaki ibda hamlelerimizin tohumunu bulduğu iddiasındadır.(Freud)e göre ibda hamlelerimizin tohumu, içimizde hapsettiğimiz ve bin şekil ve ifade kılığında meydana çıkardığımız cinsiyet ukdelerinden başka bir şey değildir. (Freud)e sorarsanız, alimden, inkılapçıdan, askerden şaire kadar her insan nevi, başka başka şekil ve ifade kalıpları içinde ibda cevherini, ruhunda gizlediği cinsiyet ukdelerinden alır.
Sayfa 118 - Haziran 2010, “(FREUD)UN ÖLÜMÜ”, b.d.y·Kitabı okudu
"Eğitim ve öğretim bütününde, ne tarihçi, ne deneyci bir metod vardır. Aktarmacılıktır temel olan. Bir iki deneyci kıpırdanış da görünüştedir. Deney bile aktarma bir deneydir."
Mezhepler arasındaki fark, aslî kaynakta/dinin özünde değil, usûl/metod biçimindedir. Hepsi aynı asla (Kur'an ve Sünnete) bağlı kalmakla beraber, yorumda ve usûlde farklı yollar izlemişlerdir. Dolayısıyla bir mezhep, kişisel kanaatlerin değil, ilim ehlinin delile dayalı metodunun ürünüdür. Bu farklılık, bir çatışma değil; ilimde zenginlik ve rahmet vesilesidir.