Merve Kaya
@mmerveakarr
İnceleme yazmayalı uzun zaman oldu. Aslında bu konuda çok istekli değilim ama Canan’ı okuduktan sonra inceleme yazmak için yanıp tutuştum desem yeridir. Peyami Safa’nın okumuş olduğum sekizinci kitabı Canan oldu. Yazarın külliyatını bitirmeyi hem istiyorum hem de istemiyorum. Bu ikilemde kalışımın sebebi; yazarın oluşturmuş olduğu duygu durumlarını tekrar yaşayamayacağım endişesi olsa gerek.
İncelememe gelecek olursak, kitaptaki karakterler içerisinde bana Lami çok güçlü geldi. “İnsan başına gelecekleri bile bile neden hata yapmaya göz yumar ki?” dedirtti. Hataların sonucunu illa yaşayarak mı görmemiz gerekiyor? Neden hata yapmakta ısrar ediyoruz? Gibi gibi sorular kafamda döndü durdu. Sonuçta bazı durumlar yaşanmadan da öngörülebiliyor.
Kitapta en çok Bedia için üzüldüm. O güzelim ev kadınının hayatı, bir başka kadın uğruna yerle bir oldu. Burada şunu anladım ki güzellik kavramını tekrar sorgulamam gerekiyor. Kitapta yer alan birçok erkeğin başını döndürecek kadar yüce bir şey mi? Selim aslında bununla ilgili der ki: Bir kadın harikulade güzel olabilir, fakat sevilmesi için bu mühim bir sebep değildir. Bunu söyleyen bir arkadaşın kitabın ilerleyen noktalarında arkadaşlığını da sorgulamış oldum.
Ayrıca Bedia ile Lami arasında geçen konuşmalarda ruhsal gözlemlere yöneldim. Sanki onların bulundukları ortama gidip bir onun yüz ifadesine, bir diğerine bakarken buldum kendimi. Hatta dayanamadım: “Siz neler yapıyorsunuz böyle?” diye haykırmak istedim.
Ah, Peyami Safa sen nasıl yazarsın böyle şeyler(!) Ben okurken dayanamadım; sen yazarken nasıl dayandın, yüreğin nasıl kaldırdı bunları düşünemiyorum. Evet yine beni kalemine hayran bıraktın. Sen iyi ki bu dünyaya gelip yazar olmuşsun.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Fugui, hayatta ne olursa olsun, başa ne gelirse gelsin yine yaşamak için hala bir sebep olabileceğini gözler önüne sermiş.
Jiazhen ise Fengxia'nın sırtında mutluydu. "Tedavi edilemez olması iyi bir şey, yoksa tedavi masrafları için parayı nereden bulabilirdik." dedi.
Hasta olan Jiazhen'nin söylediği bu cümle ise çaresizliğin ve fakirliğin bir yansıması olmuş.
Bazı kitaplardan keyif alabilmek için onları doğru zamanda okumak gerektiği kanısındayım.
Bir gün Kumarbaz'ı alıp okumaya niyetlendim fakat ilk sayfada bir iki cümle okuduktan sonra kitabı kapatıp yerine koydum. Kitap beni kendine çekmemişti. Sanırım korktum ve bir süre daha okuyamam dedim.
Bugün ise elime aldım ve elimden bırakamadım. Sonuç ise, kitap bir gün içerisinde bitti.
Ne harika bir şey değil mi?
Kitapla ilgili düşüncelerime gelecek olursam kitabı çok sevdiğimi söyleyebilirim. Dostoyevski'yi zaten çok seviyorum, keyifle okuyorum.
Yazarın ilk kez ince bir kitabını okudum.
Ana karakter olan Aleksey İvanoviç'e yer yer kızdım yer yer ise hayran kaldım.
Lakin kibirli ve şımarık olan Polina'ya olan aşkı beni öfkelendirdi. Kızın ise İvanoviç'i sevdiği halde kendisine yaptığı türlü işkenceler ise öfkeme tuz biber oldu adeta.
Des Grineux da ayrı bir belaydı. Beni öfkeye sürükleyen bir karakter de oydu. Büyükannenin ısrarlı duruşu, kumar oynamaktan vazgeçmemesi heyecanımı artırdı. Paraların bu kadar kolay kazanılıp kaybedilmesi, birçok kez keyif amaçlı harcanması şaşırtıcı doğrusu. Sonuç itibariyle Dostoyevski'yi okumaya bayılıyorsanız Kumarbaz'ı da bayılarak okuyabilirsiniz. Çok akıcı bir kitap zaten. Sizi alıp götürecektir.
Ah Polina! Ne olurdu sanki bu outchitel'i üzmeseydin.
Son Yaprak ve Magi'nin Hediyesi hikayelerini çok sevdim. Hatta başlarken ne kadarda sarsıcı, etkileyici hikayeler bunlar diyerek büyük bir hevesle hikayeleri okumaya devam ettim. Fakat diğer hikayelerde aynı tadı alamadım.
Bahsettiğim iki hikayenin sonları ise asla unutulmayacak ve anekdot olarak çevrenize anlatabileceğiniz türden etkileyici.
Acımak, benim için yok ya böyle bir şey olamaz dedirten kitaplar arasında oldu. Reşat Nuri en sevdiğim yazarlar arasında. Ön yargının ne kadar da yanlış bir tutum olduğunu adeta yüzünüze tokat gibi çarpıyor.
Bu kitabın radyo tiyatrosunu da dinlemenizi öneririm. Kitaptaki etkililiği dinleyerek de alacağınızı düşünüyorum.
