koray
@mtwain
120 okur puanı
Temmuz 2020 tarihinde katıldı
Puan vermedi·68 syf.·
2021 6. kitabı
Reklam
harika öykülerin yer aldığı mark twain derlemesidir.
ben özellikle kitapta yer alan the mysterious stranger öyküsü hakkında bir kaç kelam edeceğim. öyküde, twain'in adam's and eve's diary adlı öyküsündeki üslubunu görebilmekteyiz. düşünsel anlamda ise what is man adlı öyküyü desteklemektedir ki bu iki eser de radikalliğinden dolayı ölümünden sonra yayınlanmıştır.
öyküde o denli çok altı çizilecek husus var ki hangisinden bahsetsem bilemiyorum. bitecek diye üzülerek okuduğum ve bir taraftan da büyük lezzet aldığım ender eserlerdendir.
eserde, şeytanın yiğeni bir kaç çocukla arkadaşlık kurar ve insanların ne kadar aşağılık ve basit canlılar olduğunu oldukça eğlenceli bir o kadar sarsıcı bir şekilde bu toy insancıklara anlatır. özellikle what is man öyküsünde defalarca savunduğu "insan hayvandan aşağı bir canlıdır" çıkarımını defalarca ve oldukça eğlenceli bir şekilde işler durur. öyküden bir kaç satır başı verip buraya da not düşmüş olayım.
şeytan tohumu der ki:
"sıradan insanlar için bilgi iyi bir şey değildir. tanrının onlara layık gördüğü yazgıdan yakınmalarına yol açabilir bu"
"tanrı görmeden bir tek serçe bile yere düşemez derler. ama serçe gene de düşer. düştüğünü görmenin neresi iyi"
"yanlış diye bir şey olmamalıdır. ahlak duygusu yoksa, yanlış diye bir şey de olmaz. gene de insan öylesine akıl yürütemeyen bir varlıktır ki, ahlak duygusunun kendisini canlıların en alt düzeyine indirgediğini ve bu duyguya sahip olmanın utanılacak bir şey olduğunu algılamaktan yoksundur(...) gelişmiş canlıların hiçbiri ahlak duygusu denen o hastalığı taşımazlar."
"evet sürekli bir ilerleme kat ediyorsunuz. kabil cinayetini bir sopayla işledi, ibraniler cinayetlerini mızrak ve kılıçlarla işlediler; yunanlılar ve romalılar bunlara koruyucu zırhları eklediler, hristiyanlar
twain insanı materyalist bir bakış açısıyla ele almakta ve onu bir otomat olarak tasvir etmekte. bunu da platon'un diyaloglarında gördüğümüz stil ile yapmakta. insan nedir tartışması genç ve yaşlı bir adam arasındadır. yaşlı adam insanı otomat olarak görürken genç bir ona anlam yükleme çabasındadır.
yaklaşık 136 sayfalık bu eser aslında derdini 36 sayfada, hadi bilemedin 50 sayfada rahat rahat anlatırmış. bazı örneklerin üzerinden iki kere geçilmiş ya da aşırı uzatılmış.
twain bu eserde insan otomattır, özgür iradesi yoktur, aklına söz geçiremez, dış etkilerle yönlendirilmektedir, hayvandan bile aşağıda olduğu bir çok konu vardır, kendinden başka hiçbir şey düşünmez.... gibi insanı rahatsız eden, ama çoğunlukla da doğru, çıkarımlarda bulunur
kitapta alıntı yapılmaya değer, altı çizilmesi gereken çok nokta var. bu açıdan okuması da keyifli. ben özellikle son kısımdaki bölüme dikkat çekmek istiyorum.
genç adam insanın bu denli mekanik tanımlanmasıyla insanın neşesinin yok olacağını söyler. bunun üzerine twain, her ne olursa olsun insan her zaman umutlu ve mutlu bir varlıktır der. hiçbir bilgi ve olay insanlığı mutsuz edemez! der ki bu bana
adem'le havva'nın güncesinde, insanlar hakkında şeytanın yaptığı yorumu anımsattı. bu vesileyle o eseri de tavsiye etmiş bulunayım.
Reklam