Bilesin ki akıl; kalp ve beyin gibi aklın aleti farz edilen her şeyi idrak etmeye kadirdir. Aklın idrak etmesi, idrak ettiği şeyin suretinin kendisinde hasıl olmasıdır. Çünkü her idrakin manası budur. Akılda hasıl olan suret, ya aletin suretinin aynısıdır veya adet itibariyle ondan başkadır, ancak ona benzer.
أَسِربَ القَطا هَل مِن مُعِيرٍ جَناحَهُ
لَعَلِّي إِلى مَن قَد هَوَيْتُ أَطيرُ
"Ey Katâ kuşu sürüsü! Kanadını ödünç verecek olan var mı?
Umulur ki (o kanatlarla) sevdiğim kişiye uçarım."
" أحبك يا شَمْسَ الزَّمانِ وبَدْرَهُ
وإن لامني فيك الشهى والفراقد"
"Seni seviyorum ey zamanın güneşi ve dolunayı; Senin hakkında beni Süheyl yıldızı ve Ferâkıd yıldızları kınasalar bile