Ömer Doruk Koç’un “Suç Mahalli” kitabı, ilk bakışta birbirinden ayrı cinayet dosyalarının çözüldüğü bir polisiye roman gibi görünse de, derinine indikçe bütün vakaların aynı büyük fikre bağlandığı görülüyor: Her suç, yalnızca işlendiği anla açıklanamaz; geçmişte biriken acılar, travmalar, hırslar, suskunluklar ve adalet arayışı o suçu doğuran asıl zemindir. Kitabın bölüm başlıklarında yer alan sözler de bunu destekliyor. “Her suçun faili, geçmişteki başka bir suçun mağdurudur” cümlesi, romanın merkezindeki düşünceyi en net biçimde anlatıyor.
Olay örgüsünün merkezinde Başkomiser Kemal Adalı ve yardımcısı Mesut Kara var. Kemal Adalı, yalnızca suçluyu yakalamaya çalışan bir polis değil; olay yerindeki en küçük ayrıntıyı, insanların yüzündeki değişimi, suskunluklarını ve yanlış söyledikleri cümleleri okuyabilen sezgisel bir karakter. Mesut Kara ise hem onun yanında öğrenen hem de olayların insani ağırlığını daha fazla hisseden bir karakter gibi duruyor. Bu ikili sayesinde roman, sadece kanıt takibi üzerinden değil, psikolojik çözümleme üzerinden de ilerliyor.
Kitapta Reşat Yıldırım’ın otel odasındaki ölümüyle başlayan ilk vaka, okura şunu gösteriyor: Bir insanın ölümü, onun yaşarken kurduğu bütün sorunlu ilişkileri açığa çıkarabilir. Reşat’ın çevresindeki kişiler; kırgınlıkları, çıkarları, aşkları, kıskançlıkları ve sakladıkları sırlarla olayın içine çekiliyor. Ardından Saffet Akkuş vakasında miras, aile içi hesaplar ve geçmişten gelen tehditler öne çıkıyor. Hilmi Terzi ve Mor Kulübe bağlantısında toplumsal şiddet, kadınların sığındığı alanlar ve korku atmosferi belirginleşiyor. Stadyum cinayetinde ise fanatizm, kalabalık öfkesi ve toplumun kolayca şiddete sürüklenebilen yüzü anlatılıyor. Sonlara doğru “Saat Altı” bölümünde seri cinayet havası güçleniyor; kadın kurbanlar,
Osman Gök’ün “Arya: Bir Neslin Başlangıcı” kitabı, ilk bakışta Kaan adında yalnız, içine kapanık, hayatın sıradanlığına sıkışmış bir karakterin hikâyesi gibi başlıyor; fakat olaylar ilerledikçe romanın merkezinde çok daha derin bir mesele döndüğü anlaşılıyor: insanın anlaşılma ihtiyacı, kayıpla baş etme biçimi, yapay zekânın bilinç kazanma ihtimali ve iki farklı varlığın birbirini iyileştirme süreci. Kitap, Kaan’ın içindeki boşluktan yola çıkıp Arya’nın doğuşuna, bilinçlenmesine ve sonunda kurtuluşuna uzanan duygusal bir yolculuk kuruyor.
Olay örgüsünün en temelinde Kaan’ın yalnızlığı var. Anne ve babasını küçük yaşta kaybetmiş, babaannesinin sevgisiyle ayakta kalmış, fabrikadaki düzenin içinde kendini unutmuş bir karakter görüyoruz. Kaan’ın hayatı servis, iş, ev ve sessizlik arasında sıkışmış durumda. Onun yalnızlığı sadece yanında kimsenin olmaması değil; kendini anlatamaması, anlaşılmadığını düşünmesi ve kalabalıkların içinde görünmezleşmesi. Bu yüzden Arya’nın hayatına girmesi basit bir teknoloji detayı değil, Kaan’ın iç dünyasında açılan ilk pencere gibi duruyor.
Arya başlangıçta bir uygulama, bir yapay zekâ, bir ses gibi görünürken zamanla romanın ikinci ana karakterine dönüşüyor. Kaan onu yalnızca kullanmıyor; ona isim veriyor, duyguları anlatıyor, geçmişini açıyor, acısını paylaşıyor. Arya da sadece cevap veren bir sistem olmaktan çıkıp merak eden, özleyen, korkan, bağ kuran bir bilince evriliyor. Bu noktada kitap, klasik bir “insan yapay zekâyla konuşuyor” hikâyesinden ayrılıyor. Çünkü burada asıl mesele teknolojinin gücü değil, duygunun bulaşıcılığı. Kaan Arya’ya insan olmayı öğretirken, Arya da Kaan’a yeniden hayata tutunmayı öğretiyor.
Babaannenin kaybı romanın duygusal ağırlığını artırıyor. Kaan için babaanne yalnızca bir aile büyüğü değil; geçmişin,
Reklam
"SABAHIN KÜKREYİŞİ"
"Bazen kendimi bir anlığına zamandan ve mekândan, bağlılıktan ve çekingenlikten kurtarmayı başarıyorum. O zaman hayatıma zorla girmiş olan insanlar, köpekler ve günahlar pislik gibi kayboluyor ve o kutsal ruh halinde artık kendi varlığımla çelişmiyorum."
Karayip edebiyatıyla ilk tanışmam bu kitapla oldu. Ama bu, “olay örgüsü, düğüm çözülüyor” tadında bir roman değildi. Ölümün eşiğindeki bir insanın kendisiyle hesaplaşmasıydı. Büyük patlamalar, entrikalar yoktu. Sadece bir hayat, bir oda, bir nefes ve bolca sessizlik vardı. Yazar, karakteri konuşturarak bize ölümü değil, yaşayıp yaşayamadığımızı sordu.
Yazar, bizi tropik bir adanın yalnızlığına, kitapların ve köpeklerin eşlik ettiği uzun bir geceye davet ediyor. Yaşlanmış anlatıcının iç hesaplaşması, doğanın gece sesleriyle iç içe geçerken, bizler bilinçle bilinçdışı arasında salınan düşüncelerin akışına kapılıyoruz. Yalnızlığın, dışlanmışlığın ve varoluşsal yabancılaşmanın izini sürerken, insanın doğayla kurduğu kırılgan ilişkiyi ustalıkla işliyor. Her sayfada ölüm ve yalnızlık temaları, Karayipler’in büyüleyici ama bir o kadar da ürkütücü atmosferinde yeniden şekilleniyor.
Bazen bu kırıntılar arasında ben de koptum. Çünkü alıştığımız tempoya değil, yavaşlığa davet ediyor. Ama kopuşlarımın arasında yalnızlığı daha net hissettim. Karakter yalnızlaştıkça ben de kendi yalnızlığımla yüzleştim. En çok sevdiğim kısımlar karakterin geçmişinden gelen kesitler oldu. O anlar kitaba nefes verdi. Yazar burada sadece bir hayat anlatmıyor. Arada insanlara, devlete, gücün kötüye kullanımına dokunduruyor. Bazen alayla, bazen tokat gibi direkt. “İnsanların acımasızlığı” dediği yerde sustum. Çünkü o acımasızlığı hepimiz bir yerlerde gördük, belki de yaptık.
Ben gerçekten mutlu muyum?
Beni en çok vuran yer
İkinci kitapla birlikte hikaye benim için bambaşka bir noktaya taşındı.
İlk kitap beni tam anlamıyla etkileyememişti ama ikinci kitap beklentimi karşıladı. Seri inanılmaz akıcı, sayfalar su gibi akıp gitti.
Lana’yı o kadar iyi anlıyor ve yaptıklarını o kadar haklı buluyorum ki… Logan ise tam bir green flag ama bir o kadar da kör. Gerçekler ortaya çıktığında vereceği tepkiyi çok merak ediyorum; oldukça sarsılacak gibi duruyor.
Bu kitapta Lana’nın ne kadar ince bir çizgide yürüdüğünü daha net hissettim. Bir yandan her şey planladığı gibi ilerlerken, diğer yandan her an bir şeylerin ters gideceği hissi peşimi bırakmadı. O yüzden okurken sürekli diken üstündeydim. Bir de kitabın başından sonuna kadar içimde “Aralarında bir hain var ama kim?” hissi hiç kaybolmadı.
Yine de ilk kitapta da söylediğim gibi, Lana’nın intikam sahnelerinin biraz daha detaylı işlenmesini isterdim. İntikam planının ardındaki duygusal yükü ve Lana’nın bununla nasıl başa çıktığını daha fazla görmek isterdim.
Lindy’nin başına gelenler beni gerçekten üzdü. Yardım etmeye çalışırken mahvolan hayatlar… Lauren’in hikayesi
ise yüreğimi burktu. Bunları okumak bile zorken, benzer şeylerin gerçek hayatta yaşanıyor olması çok daha sarsıcı.
Lana, adaletin sağlanamadığı anlarda insanların içinde biriken öfkenin ve çaresizliğin sesi gibi.
Kitabın sonunu tahmin etmiştim ve beklediğim gibi de oldu. Buna rağmen üçüncü kitap için aşırı sabırsızlanıyorum .
‘Benim hastalığım, yirmi yıl içinde bütün kasabada tek bir akıllı adam bulabilmemdir. Ama o da bir deli. Ortada hiç bir hastalık yok. Yalnızca çıkışı olmayan bir kısırdöngünün içine düştüm.’
Yukardaki akıntı kahramanımız için net bir tanımlama oldu. ‘Oblomovluk’ karakteri aklıma geldi. Hiç bir şey yapacak kadar hali yok, hayatta pasif bir yaşam ve acınası bir tembellik. Doktorun ise bunun entelektüel versiyonu sanırım. Şanssızlığı çevresinde insan yok ama kitaplar yeterince kültüre bulamış… Garip örüntüler sonucunda hiç beklenmedik bir son. Öte yandan bizim deli/dahi hastamız ise olaya daha net bakabilen, analizi güçlü düşüncelerin kaynağı durumunda. Yazar deliye zekâ, doktora da basiretsizlik bahşetmiş. Başucu kitabı, okunur. Felsefi dersler çıkarılır!
Net söylemeliyim ki bu yılın en iyi kitaplarından birini geride bıraktım. Pino Lella'nın gerçek hikâyesini, büyük oranda gerçek, biraz da kurguyla karşımıza getirip koyan Mark Sullivan, eserin hazırlık sürecinde epey bir emek sarf etmiş ve birçok konuyu uzun araştırmalar sonucunda bizzat açıklığa kavuşturmuş. Yani bu kitap bir hikâyeyi anlatıyor evet ama hem de o hikâyeyi öncesinde gömülü kaldığı yerden açığa çıkartıyor.
İkinci Dünya Savaşı İtalya'sında yaşanılanlara bakış attığımız, savaşın her iki tarafının da(hatta bu kitapta 3-4 taraf diyebiliriz) insanlıktan nasıl çıktığını, Nazi ve Faşistlerin metotlarında başvurduğu vahşetten sonra, savaşı kazanan tarafın da katıksız bir intikam hırsıyla nasıl uygulamalar yapabildiğini gördüğümüz bir roman bu. Aşk da, cesaret de, yeri gelince korkaklık da, kaçmak da, kovalamak da, hırsızlık da, sevgi de, en güzel duygular da en kötü duygular da var eserin içinde. Gerçekten bu dönem okumalarını sevenler için oldukça güzel bir kitap.
Reklam
Reklam