Bunun en büyük sebebi kendi nefsimizi temize çıkarmak, toplum önünde kabul görmüşlük seviyemizi yükseltmek, onaylanma güdüsünü tatmin etmek belki de.
Mesela komşu Mualla’nın çok pasaklı olduğu hakkında konuşan iki kadın “o pasaklı; çünkü ben temizim” demek ister satır aralarında. Komşu Mualla üzerinden kendi titizliğinin, kadınlığının, sorumluluk bilincinin sağlamasını yapar. Anlattığı kişinin onaylayan her mimik ve hareketi ile de toplum önündeki imajını temize çıkararak ayrılır oradan.
Ya da esnaf Mustafa’nın anne babasına bakmadığı ile alâkalı konuşan onu ayıplayan iki adam, Mustafa üzerinden “ben hayırlı evladım” mesajı verir. Esnaf Mustafa üzerinden kendi insanlığının, adamlığının, merhametinin sağlamasını yapar.
Çünkü, namuslu olduğunu anlatmak istiyorsan namussuz hakkında konuşmak gerekir, sözüne güvenilsin istiyorsan “filanca da ne kadar yalancı diye konuya girersin”. Ne kadar mükemmel bir anne olduğunu direk söyleyemiyorsan “filanca çocuğuna yemek bile yediremiyor öyle annelik mi olur” dersin kim bilecek.
Buradan, “Hiçbir problemi konuşmayalım, hepsini halı altına süpürelim, görmezden gelelim” dediğim sonucu çıkmasın.
Ben diyorum ki:
Çocuk eğitimi yerine filancanın anneliğini, toplumsal refahı nasıl artırabiliriz yerine hırsızlığı, ahlaksızlığın önüne geçmek için “neler yapılabilir” yerine komşunun kocaya kaçan kızını konuşmaya devam edersek, bu problemlerin hepsi katlanarak büyümeye devam edecek.
Alkol almanın, adam öldürmenin, hırsızlık yapmanın ne kadar kötü bir şey olduğundan değil de filancanın adam öldürmesinin, komşunun yaptığı zinanın, Ahmet Amca’nın aldığı alkolün gündemini yapıyoruz.
Suçları sebepler üzerinden değil de sonuçlar ve kimin yaptığı üzerinden değerlendiyoruz çoğu zaman. Geriye elimizde kalan boş lakırdıdan başkası da olmuyor.